آماده‌باش نفتی عربستان در صورت حمله به ایران / نقشه ریاض لو رفت

به گزارش اقتصاد آنلاین به نقل از رویترز، مقامات سعودی در هفته‌های اخیر و هم‌زمان با افزایش تنش‌های لفظی و نظامی میان تهران و واشنگتن، سطح تولید نفت خام خود را به‌طور محسوسی افزایش داده‌اند. دو منبع مطلع که خواستند نامشان فاش نشود، تأکید کردند که این افزایش تولید و صادرات، بخشی از یک طرح اضطراری از پیش‌طراحی‌شده برای تضمین ثبات بازار جهانی نفت است. هدف اصلی ریاض از این اقدام، جبران کمبود احتمالی نفت در شرایطی است که تنش‌ها به درگیری نظامی تمام‌عیار بین ایران و آمریکا منجر شود و عرضه انرژی از بزرگترین تنگه نفتی جهان (هرمز) با اختلال مواجه گردد.

نگرانی از سناریوی شوک نفتی و بی‌ثباتی بازار

کارشناسان و تحلیل‌گران حوزه انرژی هشدار می‌دهند که یک جنگ احتمالی بین ایران و آمریکا می‌تواند فاجعه‌بارترین سناریو برای بازار‌های مالی و به‌ویژه بخش انرژی باشد. وقوع چنین تنشی نه‌تنها باعث نوسانات شدید و لحظه‌ای در قیمت نفت خام می‌شود، بلکه می‌تواند ریسک سرمایه‌گذاری در سراسر خاورمیانه را به سطح بی‌سابقه‌ای برساند و زنجیره تأمین انرژی جهانی را با اختلالی جدی مواجه کند.

تحلیل‌گران هشدار می‌دهند که حتی پیش از وقوع هرگونه درگیری فیزیکی، تهدیدات غیرمستقیم یا افزایش تنش‌های لفظی نیز می‌تواند انتظارات بازار را به شدت تحت تأثیر قرار دهد. این وضعیت معمولاً به بالا رفتن ناگهانی قیمت‌ها و افزایش بی‌ثباتی در بازار‌های جهانی انرژی دامن می‌زند. به همین دلیل، رصد دقیق تحولات منطقه‌ای و اتخاذ تدابیر پیشگیرانه مانند آنچه عربستان انجام داده، برای کاهش ریسک‌های اقتصادی ناشی از این تنش‌ها حیاتی تلقی می‌شود.

افزایش تولید؛ واکنشی به تشدید تنش‌ها در خاورمیانه

تصمیم اخیر عربستان برای افزایش تولید نفت در شرایطی اتخاذ شده است که منطقه خاورمیانه یکی از پرتنش‌ترین دوره‌های خود را پشت سر می‌گذارد. استقرار دو ناوگروه قدرتمند آمریکایی به رهبری ناو‌های «آبراهام لینکلن» و «جرالد آر. فورد» در آب‌های نزدیک ایران از یک سو، و ضرب‌الاجل ۱۰ روزه دونالد ترامپ به تهران برای پذیرش توافق هسته‌ای از سوی دیگر، نگرانی‌ها را درباره احتمال وقوع یک درگیری فراگیر افزایش داده است.

افزایش تولید نفت عربستان در چنین شرایطی، نشانه‌ای آشکار از نگرانی ریاض درباره امنیت تأمین انرژی و تأثیر مخرب یک جنگ احتمالی بر اقتصاد جهانی و درآمد‌های نفتی خود این کشور نیز محسوب می‌شود.

اهمیت تنگه هرمز و نقش کلیدی عربستان

تنگه هرمز، که ایران در ساحل شمالی آن قرار دارد، یکی از مهمترین گذرگاه‌های انرژی در جهان است. حدود یک‌پنجم از نفت مصرفی جهان از این آبراه عبور می‌کند. هرگونه اختلال در این مسیر می‌تواند قیمت نفت را به سقف‌های تاریخی برساند و اقتصاد کشور‌های مصرف‌کننده را با بحران مواجه کند. در چنین سناریویی، عربستان سعودی به‌عنوان بزرگترین صادرکننده نفت اوپک و تنها دارنده ظرفیت مازاد تولید قابل‌توجه در جهان، نقش یک تأمین‌کننده نهایی (Supplier of Last Resort) را ایفا خواهد کرد. به نظر می‌رسد ریاض با افزایش پیش‌دستانه تولید، در حال آماده‌سازی زیرساخت‌ها و روان‌سازی فرآیند صادرات برای ایفای همین نقش است.