سرنوشت صنعت آهن آلات در دستان چین

به گزارش آهن‌آنلاین- کارشناسان صنعت فولاد اعلام کرده‌اند که صادرات فولاد چین به زودی به بالاترین سطح در هشت سال گذشته خواهد رسید. چین به عنوان بزرگترین صادرکننده فولاد، حدود 55درصد از تولید فولاد جهان را به خود اختصاص داده است. صادرات فولاد این کشور در سال جاری افزایش یافته و انتظار می‌رود از مرز 100 میلیون تن متریک عبور کند، که سطحی مشابه سال 2016 است. استراتژیست‌های گروه مک‌کواری پیش‌بینی کرده‌اند که صادرات فولاد چین در سال جاری به 109 میلیون تن برسد و سپس در سال 2025 به 96 میلیون تن کاهش یابد. تعرفه‌های تجاری ممکن است صادرات فولاد چین را بیشتر محدود کنند، اگرچه این ممکن است مدتی طول بکشد تا اجرایی شود.

تحلیل نوسان بازار آهن‌آلات در سایه تنش‌های منطقه‌ای و ارز

صنعت فولاد کشور و بازار آهن‌آلات در این مدت با نوسانات و روندهای غیرمنتظره‌ای روبرو بوده است. شرایط جنگ در منطقه و نوسانات ارز تاثیر زیادی بر بازارهای مالی و کالایی گذاشته است. قیمت بسیاری از محصولات فولادی پس از افزایش چند درصدی، روز گذشته کاهش ۰.۳ تا ۱ درصدی را تجربه کردند. به عنوان مثال، قیمت میلگرد آجدار در بسیاری از نقاط فروش کاهش یافته و به کف قیمتی خود در یک ماه گذشته نزدیک شده است. برای نمونه، قیمت میلگرد قائم در سایزهای ۱۴ تا ۲۰ با ۱.۴ درصد کاهش به ۲۵ هزار و ۵۵۰ تومان رسیده است.

قابل ذکر است که قیمت این محصول در برخی از شرکت‌ها با افزایش ۰.۳ تا ۲.۳ درصدی همراه بوده است. میلگرد بافق یزد در سایزهای ۱۸ تا ۲۸ به ۲۷ هزار تومان رسیده و نسبت به روز گذشته ۱.۷ درصد رشد کرده است. رن ژوقیان، تحلیل‌گر شرکت مشاوره فولاد Mysteel، در یادداشتی از سیتی‌گروپ اعلام کرد که از سال آینده به دلیل اقدامات ضد دامپینگ، صادرات فولاد چین کاهش خواهد یافت. بازارهای خارجی به ویژه در میان مازاد عرضه داخلی، که اقتصاد چین با بحران مسکن و کاهش فعالیت‌های تولیدی روبرو است، بسیار مهم بوده‌اند.

بر اساس داده‌های گمرکی هفته گذشته، صادرات فولاد چین در ماه سپتامبر نسبت به سال گذشته ۲۶ درصد افزایش یافته و به ۱۰.۲ میلیون تن رسیده است که این سطح آخرین بار در ژوئن ۲۰۱۶ دیده شده بود. در ۹ ماه اول سال، صادرات ۲۱.۲ درصد نسبت به سال گذشته افزایش یافته و به ۸۰.۷ میلیون تن رسیده است.

پس از رسیدن به رکورد ۱۱۲ میلیون تن در سال ۲۰۱۵، صادرات فولاد این کشور در یک دوره چند ساله کاهش یافت و سپس از سال ۲۰۲۰ بهبود یافت. رشد صادرات فولاد از آن زمان به دلیل کاهش تقاضای داخلی سرعت گرفت، حتی با اینکه رشد کلی صادرات چین در سپتامبر به دلیل داده‌های ناامیدکننده اقتصادی به شدت کاهش یافته بود.

مبارزه با دامپینگ!

سیلاب‌های فولاد ارزان قیمت از چین نگرانی‌هایی را در میان شرکای تجاری آن ایجاد کرده بود، که به نفع رقابت ناعادلانه برای تولیدکنندگان داخلی فولاد نبود. تعداد بیشتری از کشورها اقدام به تقویت اقدامات ضد دامپینگ، از جمله تعرفه‌های سنگین، کرده‌اند. چیم لی، تحلیل‌گر ارشد واحد اطلاعات اقتصادی، به ویژه در جنوب شرقی آسیا و خاورمیانه، بیان داشت: تولیدکنندگان فولاد در کشورهای واردکننده تحت فشارهای عظیمی قرار دارند. 
 

تایلند تعرفه‌های ضد دامپینگ را به 31 درصد بر روی کویل گرم‌نورد وارداتی از چین در ماه آگوست افزایش داد. مکزیک نیز در اواخر سال گذشته حدود 80 درصد تعرفه بر برخی از واردات فولاد چینی اعمال کرد. در این ماه، دولت برزیل 25 درصد تعرفه بر تمام آهن آلات این کشور اعمال کرد. و تعرفه 25 درصدی کانادا بر محصولات فولادی چینی، که در آگوست اعلام شده بود، در روز سه‌شنبه اجرایی شد.

این نوع اقدامات حمایتی اثرات کوتاه‌مدتی دارند، به گفته توماس گوتیرز، رئیس داده‌های شرکت مشاوره کالانیش کامودیتیز، از آنجایی که صادرکنندگان فولاد به روش‌هایی مانند «دور زدن» متوسل می‌شوند، برچسب چین را با گذر از یک کشور سوم کنار می‌زنند.

چیم لی گفت: ما یک سناریوی موش و چکش ((Wac-A-Mole را می‌بینیم: وقتی یک کشور شروع به محدود کردن واردات فولاد از چین می‌کند، تولیدکنندگان فولاد چینی احتمالاً آن را به کشور دیگری هدایت می‌کنند تا زمانی که آن بازار نیز محدودیت‌های تجاری جدید اعمال کند. 

گوتیرز گفت: اما تحقیقات جاری ضد دامپینگ ویتنام در مورد کویل گرم‌نورد می‌تواند انگیزه صادرات چین را از بین ببرد، زیرا حجم بسیار بیشتری از فولاد چینی را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

ویتنام یک واردکننده بزرگ فولاد چینی است، که حدود 10درصد از صادرات فولاد این کشور را در سال 2023 مصرف می‌کند، بر اساس گزارش Mysteel سایر بازارهای مقصد اصلی شامل تایلند، هند و برزیل هستند. ماه گذشته، دولت هند تعرفه‌های بین 12 و 30درصدی بر برخی محصولات فولادی وارداتی از چین و ویتنام اعمال کرد، که به تعرفه ضد دامپینگ سال گذشته بر فولادهای چینی افزوده شد.

چیم از واحد اطلاعات اقتصادی (EIU) گفت: ما شاهد یک سناریوی موش و چکش هستیم. تعرفه‌ها باعث می‌شوند که تولیدکنندگان فولاد چینی به بازارهای جایگزین هدایت شوند، تا زمانی که آن بازارها نیز محدودیت‌های تجاری جدیدی اعمال کنند.

برای اولین بار در شش سال اخیر، انجمن جهانی فولاد این ماه پیش‌بینی کرد که به دلیل رکود مستمر در بخش املاک و مستغلات کشور، تقاضای داخلی فولاد چین در سال جاری کمتر از نیمی از تقاضای جهانی خواهد بود، تقاضای فولاد مرتبط با املاک چین ممکن است تا سال 2025 یا 2026 بهبود قابل توجهی نداشته باشد، چیم از EIU گفت، به این دلیل که پکن به دنبال محدود کردن عرضه مسکن جدید است این مشکل رخ داده است در حالی که موجودی مسکن موجود را کاهش داده است.

او اضافه کرد، سرمایه‌گذاری‌های زیرساختی دولت، که به طور فزاینده‌ای از جاده‌ها و راه‌آهن به زیرساخت‌های انرژی محوری تغییر کرده است، احتمالاً جای خالی خانه‌سازان را پر نخواهد کرد. بیشتر تولیدکنندگان داخلی فولاد به دلیل سودآوری ضعیف، تولید خود را کاهش داده‌اند. تقریباً سه‌چهارم شرکت‌های فولاد چینی در شش ماه اول سال جاری زیان گزارش کرده‌اند و بسیاری از آن‌ها در معرض خطر ورشکستگی قرار دارند. بر اساس داده‌های رسمی گمرک که توسط S&P Global نقل شده است؛تولید کویل گرم‌نورد متوسط ضخیم چین به عنوان نماینده محصولات فولادی تخت در سپتامبر 5.4درصد نسبت به ماه قبل کاهش یافت و نسبت به سال گذشته 6.4درصد کاهش یافت. 

سرکوب احتمالی مالیات

سرکوب احتمالی پکن بر مالیات بر ارزش افزوده می‌تواند وضعیت صنعت فولاد چین را بدتر کند. در سال جاری، کارخانه‌‌های تولید کننده فولاد به دلیل اتهامات دور زدن مالیات‌ها برای ارزان‌تر کردن صادرات تحت فشار تنظیم‌کنندگان بوده‌اند مقامات تیمی تحقیقاتی را برای سرکوب این صادرات فولاد غیرقانونی تشکیل داده‌اند، لو تیجین، معاون رئیس انجمن صنعت آهن و فولاد دولتی، هفته گذشته در جلسه‌ای گفت: «اگر چین واقعاً پیگیری کند صادرات چین بسیار کمتر رقابتی خواهد بود و حجم صادرات می‌تواند کاهش یابد، اما دولت ممکن است هنوز اعتماد به این کار نداشته باشد.»