لزوم تخصیص یارانه بنزین به خانوار به جای خودرو / ادامه افزایش تدریجی قیمت بنزین به نفع همه بود

اقتصادآنلاین-فرشته رضایی؛ آرش نجفی کارشناس اقتصادی و رییس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران در خصوص پیش‌بینی خود از تصمیمات بنزینی دولت با توجه به آخرین مصاحبه تلویزیونی رییس جمهور به اقتصادآنلاین گفت: در دولت‌های گذشته خصوصا در دولت نهم و دهم یک فرایند انحرافی تعریف شد و آن این بود که روند افزایش قیمت پلکانی بنزین متوقف شد. اگر ما روش افزایش قیمت پلکانی را استمرار داده بودیم بدون هیچگونه تنشی جامعه امروز داشت شرایط معقول‌تر و مناسب‌تری رو طی می‌کرد.

ریشه مشکلات قیمت بنزین، وجود تورم بالا در کشور است

رییس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران ادامه داد: اما امروز ما با سیاست‌های اشتباه اقتصادی قدرت پول کشور را کاهش دادیم. در سال ۹۸ وقتی که قیمت بنزین را افزایش داده و به ۳۰۰۰ تومان رسانده بودیم، قیمت دلار زیر ۱۰ هزار تومان بود و ما عملاً به نزدیکی قیمت فوب خلیج فارس رسیده بودیم. اما به خاطر تاثیرات افزایش قیمت بنزین و پدیده تورمی که به خاطر عدم مدیریت دولت دوازدهم داشتیم، زمام کنترل تورم از دست دولت دوازدهم خارج شد و ظرف سه ماه از زمان افزایش قیمت بنزین قیمت دلار به ۲۰ هزار تومان رسید. چون قیمت دلار ۲۰ هزار تومان شده بود، پس قیمت بنزین باز ارزان محسوب می‌شد.
آرش نجفی اضافه کرد: وقتی قیمت دلار را با قیمت روز بنزین ریالی محاسبه می‌کنید متوجه می‌شوید، همان سال ۹۸ هم قیمت بنزین معادل ۱۴ سنت یعنی نصف قیمت فوب خلیج فارس بود. پس در واقع ریشه این مشکل، عدم کنترل نظام ارزی و پولی کشور و عدم حفظ تعادل قیمت دلار و کاهش ارزش پول ملی است.

یارانه بنزین به جای خودرو باید به خانواده داده شود

آرش نجفی افزود: برای اصلاحات در بخش انرژی ما باید چند متدولوژی را در کنار هم فرآیندسازی کنیم تا دچار بحران نشویم. یک راه این است که نقطه هدف بگذاریم. پیشنهاد بخش خصوصی، حداقل پیشنهاد بنده به عنوان یکی از اعضای بخش خصوصی این است که ما باید ۹۰ میلیون لیتر روزانه بنزین را تحت حمایت دولت قرار بدهیم به همراه ۱۰ میلیون لیتر حمایت ویژه برای حمل و نقل عمومی. یعنی جمعاً دولت برای ۱۰۰ میلیون لیتر فضای حمایتی تعریف کند و مدلش را هم آمادگی داریم ارائه کنیم. اما مابقی دیگر تحت حمایت نباشد و می‌تواند در بازار آزاد مبادله و معامله شود. این ۹۰ میلیون لیتر باید بر اساس یک مکانیزم مالی قیمتش افزایش پیدا کند، یک مابه التفاوت کاملا محسوس، به عنوان مکانیزم حمایتی؛ به صورت کارت انرژی یا به صورت یارانه غیرقابل نقض شونده که فقط در حوزه انرژی بشود آن را عملیاتی کرد و صرفا در اختیار خانوار قرار بگیرد نه در اختیار خودرو.

این کارشناس حوزه انرژی بیان کرد: یکی از بزرگ‌ترین انحرافات ما این بوده که سوخت را برای خودرو محسوب کردیم در حالیکه این سوخت یارانه‌ای باید در اختیار خانوار قرار بگیرد، بر اساس جمعیت خانوار ضریب دارد که آن ضریبش را هم ما تعریف کردیم؛ لذا آن چیزی که امروز می‌تواند نظام قیمتی بنزین را اصلاح کند این است که ما با یک روش نرم، تیزی‌های افزایش قیمت را برای جامعه بگیریم، با جامعه درک متقابل داشته باشیم، سیستم رصد داشته باشیم و بهره‌گیری از تکنولوژی‌های نوین برای کاهش‌های مصرف و کاهش‌های قیمت را داشته باشیم. اما دولت هیچ کدام از این اقدامات را هیچ وقت از سنوات گذشته نکرده است و فقط شرایط را به سمت فضایی که همه را مجبور کند بپذیرند که با افزایش قیمت موضوع را حل بکند.

مجلس دولت را در قیمت بنزین تنها گذاشت

آرش نجفی اضافه کرد: یک کشور ثروتمند با ابعاد وسیع از نظر وسعت، آب و هوا، منابع زیرزمینی و استعدادهای انسانی، در صورتی که مدیریت اقتصادی و رهبری مناسبی نداشته باشد، با ضعف‌هایی مواجه می‌شود. این ضعف‌ها به این دلیل بروز می‌کنند که مسئولان با غرور و عدم درک این نکته که همه ملت ایران باید در تصمیم‌گیری‌ها به طور منسجم مشارکت داشته باشند، نه تنها یک گروه خاص، کشور را به سمت بحران سوق می‌دهند.

این کارشناس اقتصادی در پاسخ به اینکه به نظر می‌رسد مجلس در قضیه بنزین دولت را تنها گذاشته و تصمیمات نهایی را به دولت واگذار کرده است، پاسخ داد: مجلسی که در اواخر دولت هشتم، دولت را از افزایش قیمت پلکانی منع کرد، امروز چرا نباید دولت را تنها بگذارد؟ ممکن است آن مجلسی‌ها امروز در مجلس نباشند ولی بالاخره مجلس ما همان مجلس است و باید پای تصمیمات و اتفاقات ۲۰ سال گذشته خود بایستند و امروز در مشکلی که به وجود اومده مشارکت و همکاری بکنند. مجلس این موضوع را رها کرده، برای اینکه مجلس دنبال رای از مردم است و نمی‌خواهد خودش را در این نابسامانی مشارکت بدهد. در حالی که وظیفه مجلس تصمیم‌گیری است و باید با مشارکت بخش خصوصی و با هم‌اندیشی برای اخذ نظر مدعیان طراحی مدل‌های اقتصادی، به یک نتیجه عاقلانه برسد. وقتی مجلس حاضر نیست ملاقات‌های مبسوط و مستمر با بخش خصوصی داشته باشد و نمایندگان می‌گویند ما وقت نداریم و فرصت کم است، نتیجه‌اش می‌شود همین فرآیندی که امروز داریم. یعنی یک فاصله معنی‌دار بین مردم و مجلس و دولت به وجود می‌آید و هیچکس اطلاعات دیگری را به طور مناسب ندارد که تصمیمات مناسب هم گرفته شود.

نجفی در انتها اضافه کرد: اتاق بازرگانی بخش‌های مختلفی مثل کمیسیون انرژی، فدراسیون‌های نفت و فدراسیون برق و غیره دارد که قانونی‌ هم هستند؛ اما چرا دولت و مجلس این‌ها را به طور رسمی دعوت و نظراتشان را اخذ نمی‌کند و با آنها مباحثه و چانه‌زنی نمی‌کند؟ اغلب اوقات هم نظر می‌دهیم ولی آن‌ها می‌گویند نظراتتان را بنویسید تا بعدا بررسی کنیم و هیچ وقت وارد مذاکره و چالش نمی‌شوند.