رشد ۷۱ درصدی هزینه ساخت مسکن در یک سال: بحران خانه‌دار شدن

به گزارش نبض بازار در چند سال اخیر، تولید مسکن در ایران به شدت کاهش یافته است. این افت شدید در ساخت و ساز مسکن، به ویژه در دهه اخیر، به دلیل مجموعه‌ای از عوامل اقتصادی و سیاسی بوده که به بحران مسکن دامن زده‌اند. فرشید پورحاجت، دبیر کانون سراسری انبوه‌سازان، به تفصیل در مورد دلایل این بحران صحبت کرده است.

افت شدید تولید مسکن در ایران

از سال ۱۳۹۳ تا سال گذشته، متوسط تولید سالانه مسکن در ایران ۳۹۰ هزار واحد مسکونی بوده است. این رقم در مقایسه با «تراز عرضه مورد نیاز برای تعادل بازار مسکن»، همواره کمتر از حد نیاز بوده است. طبق آمار، در این دوره تقریبا ۱۰ ساله، به طور متوسط سالانه ۲۰۰ تا ۳۰۰ هزار واحد مسکونی کمتر از سطح مورد نیاز برای تعادل بازار ساخته شده است. این آمار نشان‌دهنده تقاضای زیاد و عرضه ناکافی است. حتی با وجود افت شدید قدرت خرید متقاضیان مسکن، هنوز باید نگران افت تولید مسکن باشیم.

دلایل افت تولید مسکن: قوانین و مقررات ناکارآمد

فرشید پورحاجت، دبیر کانون سراسری انبوه‌سازان، در خصوص دلایل این بحران، به وضعیت قوانین و مقررات اشاره کرده است. وی می‌گوید که مجموعه‌ای از عوامل، از جمله قوانین خلق‌الساعه و عدم حمایت صحیح از تولید مسکن، سبب افت شدید صنعت ساختمان از سال ۱۳۹۲ به این طرف شده است. به گفته او، قوانین و مقررات مربوط به صنعت ساختمان باید اصلاح شوند، زیرا نظارت‌ها به جای حمایت از تولید مسکن، عملاً موانعی برای ساخت و ساز ایجاد کرده‌اند.

بروکراسی پیچیده و مشکلات در دریافت مجوزها

پورحاجت یکی از مشکلات عمده در صنعت ساختمان را بروکراسی پیچیده و طولانی‌مدت در اخذ مجوزهای لازم برای ساخت مسکن می‌داند. به گفته وی، تا سال‌های گذشته، دریافت پروانه ساختمانی و تایید نقشه‌ها در سازمان نظام مهندسی حدود ۲ تا ۳ ماه طول می‌کشید. اما در حال حاضر، این مدت به ۱۰ ماه افزایش یافته است. او معتقد است که این تاخیرات برای بخش خصوصی و مردم مشکلات جدی به همراه دارد. همچنین، وی از مجلس شورای اسلامی خواسته است که سامانه‌های مستقل برای بخش خصوصی تعریف کند تا از سردرگمی و پیچیدگی‌های موجود جلوگیری شود.

دستگاه‌های خدمات‌رسان و تاثیر آن‌ها بر ساخت مسکن

پورحاجت همچنین به نقش منفی دستگاه‌های خدمات‌رسان مانند شرکت‌های برق و آبفا اشاره کرده است. به گفته او، این شرکت‌ها در واقع هیچ خدماتی به بخش مسکن ارائه نمی‌دهند و بیشتر به ایجاد مشکلات و موانع در راه تولید مسکن کمک می‌کنند. وی تاکید کرده که دستگاه‌های خدمات‌رسان باید در راستای حمایت از تولید مسکن اقدام کنند و از ایجاد موانع اضافی جلوگیری کنند.

رشد هزینه‌های تولید مسکن

یک عامل دیگر که به شدت بر تولید مسکن تاثیرگذار بوده، افزایش هزینه‌های ساخت است. پورحاجت اعلام کرد که هزینه ساخت مسکن در سال گذشته ۱۴ میلیون تومان برای هر مترمربع بوده و به دلیل افزایش قیمت مواد و مصالح، این رقم در سال جاری به ۲۵ میلیون تومان رسیده است. این افزایش قیمت، مشکلات بیشتری برای سازندگان مسکن ایجاد کرده و توانایی آنها برای ادامه ساخت را کاهش داده است.

چرا خانه‌دار شدن به بحرانی بزرگ تبدیل شده است؟

فرشید پورحاجت در پایان، به بحرانی شدن وضعیت خانه‌دار شدن در ایران اشاره کرد و افزود که مردم دیگر قادر به خرید خانه حتی با استفاده از تسهیلات بانکی نیستند. او به عنوان مثال، به وضعیت اهواز اشاره کرد و گفت که در سال ۱۳۷۷ یک آپارتمان ۱۰۰ متری در این شهر با قیمت ۷ میلیون تومان قابل خریداری بود، که ۷۰ درصد آن از طریق تسهیلات بانکی پرداخت می‌شد. در حالی که در حال حاضر همان آپارتمان به ۷.۵ میلیارد تومان رسیده است و سقف تسهیلات پرداختی بانک مسکن تنها ۸۰۰ میلیون تومان است.

منبع اقتصادآنلاین