بیت‌کوین پس از جهش تاریخی؛ آیا بحران جدید در راه است؟

به گزارش اقتصادآنلاین، در ۱۳ دی (سوم ژانویه)، هفده سال از زمانی که ساتوشی ناکاموتو، بنیان‌گذار ناشناس بیت‌کوین، این رمزارز را معرفی کرد می‌گذرد. بیت‌کوین که هنوز در بسیاری از کشور‌ها به سن قانونی مصرف الکل نرسیده، سریع‌تر از هر دارایی دیگری جای خود را در نظم مالی جهانی باز کرده است.

 طی سال‌های اخیر، صنعتی که زمانی در فضای مالی سنتی با تمسخر مواجه بود و هدف حملات نهاد‌های نظارتی قرار داشت، اکنون در مسیر پذیرش گسترده قرار گرفته است. بانک‌ها و مدیران دارایی در حال عرضه محصولات مرتبط هستند، قانون‌گذاران آمریکایی تکلیف نظارتی بسیاری از استیبل‌کوین‌ها را روشن کرده‌اند و نسل جدیدی از تنظیم‌گران آمریکا آشکارا حامی رمزارز‌ها هستند. ارزش بازار بیت‌کوین در اکتبر به اوج چشمگیر ۲.۵ تریلیون دلار رسید.

سقوط قیمت پس از پیروزی‌های بزرگ

اما همین پیروزی‌ها اکنون به چالش تبدیل شده‌اند. قیمت بیت‌کوین که در اوایل اکتبر به حدود ۱۲۶هزار دلار رسیده بود، اکنون به محدوده ۹۳هزار دلار سقوط کرده است. برای دارایی‌ای که پشتوانه درآمدی ندارد و تنها بر امید کسب سود سرمایه‌ای متکی است، نبود یک روایت صعودی تازه برای توجیه رشد قیمت، چالشی اساسی است. با گسترش پذیرش نهادی، پیوند رمزارز‌ها با دیگر بازار‌ها نیز عمیق‌تر شده و پیامد‌های افت قیمت احتمالاً فراتر از صنعت کریپتو احساس خواهد شد.

پیش‌بینی مسیر آینده قیمتی بیت‌کوین تقریباً ناممکن است، اما الگوی مشخصی در جهش‌های آن دیده می‌شود؛ هر موج صعودی با روایت‌های پذیرش گسترده همراه بوده است. در سال‌های ۲۰۲۰ و ۲۰۲۱، سیاست‌های کرونایی و حمایت مالی دولت‌ها همزمان با ارائه خدمات رمزارزی توسط کارگزاری‌های بزرگ به رشد کمک کرد. از اواخر ۲۰۲۳ امید‌ها درباره راه‌اندازی صندوق‌های ETF رمزارز شکل گرفت و در ژانویه ۲۰۲۴ نخستین ETF‌ها توسط SEC تأیید شد. پیروزی انتخاباتی ترامپ نیز محرک دیگری بود.

محدودیت در رشد تقاضا و نقش سرمایه‌گذاران نهادی

امروز سرمایه‌گذاران در سراسر جهان به‌راحتی می‌توانند بیت‌کوین بخرند؛ کارگزاری‌ها در بسیاری کشور‌ها خرید طیفی از دارایی‌های رمزارزی را تنها با یک گوشی موبایل ممکن کرده‌اند. با این حال، برخی نهاد‌های بزرگ هنوز از ورود گسترده خودداری می‌کنند. خبر خرید یک میلیون دلاری رمزارز توسط بانک مرکزی چک، هرچند هیجان‌انگیز بود، اما در برابر ذخایر ۱۷۱ میلیارددلاری این بانک چیزی نبود. بیشتر بانک‌های مرکزی همچنان امکان وارد کردن رمزارز‌ها به ذخایر خود را رد می‌کنند و تغییر این رویکرد دشوار به نظر می‌رسد. از این رو، ظرفیت رشد چشمگیر حجم معاملات محدود است.

پیامد دیگر پیروزی رمزارز‌ها این است که آسیب سقوط احتمالی اکنون گسترده‌تر خواهد بود. بیشترین آسیب متوجه سرمایه‌گذارانی است که به‌گونه‌ای رفتار کردند که گویی این رونق پایانی ندارد. شرکت Strategy متعلق به مایکل سیلور که به یک شرط‌بندی اهرمی عظیم بر بیت‌کوین تبدیل شده، حدود ۶۰ میلیارد دلار بیت‌کوین جمع کرده و بخشی از این خرید با استقراض انجام شده است. اکنون ارزش بازار این شرکت پس از دو سال کمتر از ارزش دارایی‌های بیت‌کوین آن شده و احتمال فروش اجباری افزایش یافته است.

ارتباط خطرناک بیت‌کوین با بازار سهام فناوری

ریسک بزرگ‌تر، سرایت نگاه منفی به رمزارز‌ها به سایر بازارهاست. از سال ۲۰۲۰ نوسان بیت‌کوین کاهش یافته، اما ارتباط آن با سهام فناوری بسیار بیشتر شده است. با گسترش مالکان بیت‌کوین فراتر از جامعه کوچک اولیه، سرریز‌های بین بازار‌ها شایع‌تر شده است. این سرایت می‌تواند دوطرفه باشد: نگرانی درباره سهام گران‌قیمت فناوری می‌تواند بیت‌کوین را تضعیف کند و یا بالعکس. شاخص نزدک ۱۰۰ طی روز‌های اخیر حدود ۶ درصد افت داشته است، افتی نه چندان شدید، اما قابل توجه برای بازاری که به دقت زیر نظر است.

بیت‌کوین از بسیاری از محرک‌های obvious برای صعود بیشتر بهره برده است: از افزایش سهولت سرمایه‌گذاری گرفته تا شفافیت بیشتر قوانین. اما هنوز یک محرک بالقوه باقی مانده است. «ذخیره استراتژیک بیت‌کوین» که توسط ترامپ در مارس راه‌اندازی شد، کمتر از انتظار عمل کرده و عمدتاً میزبان بیت‌کوین‌های ضبط‌شده از پرونده‌های قضایی بوده است.

نقش سیاست‌مداران و احتمال دخالت دولت

برخی قانون‌گذاران، از جمله سناتور جمهوری‌خواه و طرفدار سرسخت رمزارز، سینتیا لامیس، خواستار خرید بیشتر بیت‌کوین از بازار آزاد شده‌اند. اگر قیمت‌ها همچنان کاهش یابد، حامیان بازار آن را «فرصت خرید» خواهند خواند. بسیاری از چهره‌های نزدیک به دولت که اکنون خود نیز متحمل ضرر شده‌اند، احتمالاً با چنین پیشنهادی موافق باشند. احتمال دخالت دولت چندان بالا نیست، اما در سیاست و رمزارز هیچ چیز غیرممکن نیست.

منبع: اکونومیست