اقتصاد دستوری، فولاد را در تنگنا گذاشت

به گزارش آهن‌ آنلاین، قیمت‌ها در بازار فولاد، تابعی مستقیم از تقابل عرضه و تقاضا هستند. از سوی دیگر، تورم به‌طور فشرده ناشی از عواملی مانند نوسازی زیرساخت‌ها، افزایش هزینه‌ها، بالا رفتن تقاضا و افزایش حجم پول در گردش است. در سه ماه گذشته، قطع مکرر برق شدیدا به شرایط زیرساختی اقتصاد کشور آسیب زد و تولید را کاهش داد. هم‌زمان با کاهش تولید، هزینه‌های دستمزد، برق، آب، حمل‌ونقل و سود واقعی نیز افزایش یافت که همزمان به بالاتر رفتن هزینه تولید دامن زد و در مقابل، رکود حاکم باعث افت تقاضا شد.

با کسری بودجه، حجم پول در گردش افزایش می‌یابد. تورم با توجه به شرایط جاری، احتمالا همچنان صعود خواهد کرد. اما در این فضای اقتصادی، امکان وقوع (snap-back) نیز مطرح است: این پدیده می‌تواند موجب افزایش پایه پولی، فشار بر سیستم بانکی و افزایش نرخ ارز شود. اقتصاددانان نرخ تورم را دست‌کم 40 درصد می‌دانند. بزرگ‌ترین پیامدsnap-back، اختلال در سیستم‌های بانکی و انتقال وجوه است که منجر به کاهش صادرات آهن آلات نیز می‌شود.

ساختار بودجه 1404 نیز مشخص‌کننده است: سهم مالیات 42 درصد، نفت 19 درصد و انتشار اوراق قرضه 39 درصد است. پس از بازگشت برق به سطح مطلوب، باید منتظر تحولات اقتصادی بود یا بدون وقوع snap-back، رکود در اثر افت تقاضا اجتناب‌ناپذیر است اما نرخ ارز کاهش نخواهد یافت.

قیمت بورس از بازار پیشی گرفت

در بازار فولاد هفته گذشته، کمبود گندله به چشم خورد. نرخ‌های پیشنهادی گندله بین 6 هزار و 500 تومان تا 6 هزار و 700 تومان به ازای هر کیلوگرم بود. آهن اسفنجی با روش‌های اعتباری بلندمدت و بهره پایین، مورد استقبال خریداران قرار گرفت؛ قیمت آن تا هزار تومان پایین‌تر از میانگین بورس بود. در مورد شمش هم شرایط مشابه بود، علی‌رغم عرضه محدود فولاد خوزستان به دلیل کمبود برق بیش از نیمی از شمش‌ها به شکل اعتباری فروخته شد. در بازار انواع ورق، تغییر در قیمت پایه و پرمیوم از سوی فولاد مبارکه باعث افزایش قیمت‌ها در بورس شد. میلگرد با عرضه‌های اعتباری و معاملاتی موفقیت خوبی داشت، اگرچه بازار آزاد حدود 15 درصد پایین‌تر از قیمت نهایی بورس بود. وضعیت مشابهی در بازار انواع ورق نیز وجود داشت. این روند منطقی است و نشان‌دهنده فاصله طبیعی میان بورس و بازار آزاد است.

با در نظر گرفتن قطعی برق و کاهش تولید، تولیدکنندگان فولاد مجبور هستند قیمت‌های بالاتر در بورس عرضه کنند؛ اما اقتصاد دستوری حاکم بر بورس این اجازه را نمی‌دهد. تا پایان شهریور و انتشار آمار بهره‌وری شرکت‌های فولادی، انتظار می‌رود مقاومت بورس بشکند. اما از نیمه دوم شهریور به بعد با کاهش قطع برق، تولید افزایش می‌یابد و عرضه بالا می‌رود که این امر مانع افزایش قیمت بازار می‌شود مگر آن‌که تقاضا تغییر کند. در مجموع، چشم‌انداز پیش روی اقتصاد ایران ترکیبی از رکود همراه تورم است که صنعت فولاد را نیز تحت تاثیر می‌گذارد. قدرت گرفتن بازار به کاهش قطعی برق، تغییر تقاضا و جریان اعتبارات وابسته است و در غیر این صورت روند فعلی ادامه‌دار خواهد بود.

عرضه و تقاضا در سراشیبی

همچنین بررسی عملکرد تالار صنعتی و معدنی بورس کالای ایران در روز دوشنبه، سوم شهریور 1404 نشان می‌دهد که نسبت حجم معاملات به عرضه شمش از 74 درصد در هفته آخر مرداد به 64 درصد کاهش یافته که معادل افتی 10 درصدی است. در این روز، عرضه شمش کاهش چشمگیر 39 درصدی نسبت به هفته قبل را تجربه کرد. حجم عرضه ثبت‌شده برابر با 129 هزار و 250 تن بود که با ثبت تقاضایی برابر با عرضه، فقط 64 درصد از آن معامله شد. قیمت میانگین موزون شمش برابر با 29 هزار و 783تومان به‌ازای هر کیلوگرم بود که افتی 0.4 درصدی نسبت به هفته قبل را نشان داد. همچنین، در رینگ فیزیکی معاملات، میزان معامله نسبت به هفته گذشته 59 درصد کاهش یافته است. قیمت پایه عرضه شمش در بازه 28 هزار و 200 تومان تا 30 هزار و 112 تومان به‌ازای هر کیلوگرم تعیین شد و میانگین آن نسبت به هفته قبل 1.7 درصد رشد داشت.

در بخش آهن اسفنجی، در روز شنبه، اول شهریور‌ماه نیز 296 هزار و 400 تن عرضه شد که با ثبت تقاضای 0.8 برابری نسبت به عرضه،‌ 55درصدی از آن مورد معامله قرار گرفت. قیمت میانگین موزون هر کیلوگرم آهن اسفنجی برابر با 16 هزار و 611 تومان به‌ازای هر کیلوگرم بود که کاهش بسیار اندکی 0.02 درصدی نسبت به هفته قبل داشت؛ قیمت هفته قبل 16 هزار و 615 تومان به‌ازای هرکیلوگرم ثبت شده بود.