رشد ۱۳۶۹ درصدی سود فولاد چین؛ بازگشت غول آسیا به میدان رقابت جهانی

به‌گزارش آهن آنلاین؛ در هفته‌های اخیر، تحولات جهانی در صنعت فولاد با سیگنال‌هایی متفاوت از شرق آسیا، اروپا و آمریکا همراه بوده که هر یک به‌نوعی مسیر آینده بازار جهانی فولاد و آهن‌آلات را تحت تأثیر قرار داده‌اند. از کاهش سود صنایع معدنی چین تا بازنگری اروپا در مناسبات تجاری با آمریکا، و از افزایش قیمت محصولات طویل در چین تا تدوین استراتژی سبز بریتانیا، زنجیره‌ای از اخبار و تصمیمات در حال ترسیم نقشه جدیدی برای بازیگران این صنعت کلیدی است.

رونق چشمگیر فولاد چین؛ بازیابی پس از رکود سنگین

بر اساس داده‌های اداره ملی آمار چین، سود صنعت فولاد این کشور در نیمه نخست سال ۲۰۲۵ رشد خیره‌کننده ۱۳۶۹ درصدی داشته و به ۴۶.۳ میلیارد یوان رسیده است. این جهش نه به‌دلیل افزایش خارق‌العاده درآمد، بلکه ناشی از پایه پایین سود در سال قبل و بازگشت به شرایط عادی پس از رکود سنگین بوده است. در عین حال، سایر بخش‌های معدنی چین وضعیت یکدستی ندارند؛ مثلاً بخش معدن فلزات آهنی با کاهش ۳۶ درصدی سود مواجه شده است.

افزایش پی‌در‌پی قیمت‌ها توسط گروه شگانگ، بزرگ‌ترین تولیدکننده خصوصی فولاد چین، نیز مهر تأییدی بر تغییر انتظارات بازار است. این شرکت برای سومین دوره متوالی قیمت محصولات طویل فولادی خود را افزایش داده است، حرکتی که بازتابی از بهبود نسبی اعتماد سرمایه‌گذاران و سیگنال‌های حمایتی دولت چین تلقی می‌شود.

نبرد تعرفه‌ها؛ دور جدیدی از صف‌بندی جهانی

در سطح کلان‌تر، موضوع تعرفه‌ها بار دیگر به محور اصلی تنش‌های اقتصادی تبدیل شده است. ایالات متحده با وضع تعرفه‌های سنگین بر صادرات فولاد و آلومینیوم از اروپا و همچنین اعمال تعرفه ۱۵ تا ۳۰ درصدی بر محصولات وارداتی از کشورهای آفریقایی، زمینه‌ساز بی‌ثباتی‌هایی در بازارهای جهانی شده است. به ویژه تعرفه‌های آمریکا بر صادرات آفریقا منجر به بحران بیکاری در کشورهایی مانند لسوتو شده و رشد تجاری در این مناطق را به شدت تهدید کرده است.

در مقابل، چین سیاستی کاملاً معکوس را در پیش گرفته و با حذف تعرفه‌ها بر واردات از کشورهای آفریقایی، بستر تازه‌ای برای توسعه روابط تجاری ایجاد کرده است. این رقابت استراتژیک نه‌تنها در حوزه تجارت فولاد، بلکه در معادلات ژئوپلیتیکی جنوب جهان نیز اثرگذار خواهد بود و نشان می‌دهد که صنعت فولاد فراتر از یک کالای صنعتی، درگیر میدان جنگی اقتصادی و دیپلماتیک شده است.

اتحادیه اروپا؛ میان توافق و تهدید

در اروپا، مذاکرات میان اتحادیه و ایالات متحده بر سر تعرفه‌های فولاد و آلومینیوم همچنان ادامه دارد. با وجود توافق تجاری اخیر که تعرفه بسیاری از کالاهای اروپایی را به ۱۵ درصد کاهش داده، فولاد و آلومینیوم همچنان با تعرفه ۵۰ درصدی مواجه‌اند؛ موضوعی که به‌شدت مورد انتقاد تولیدکنندگان اروپایی قرار گرفته است.

مدیرعامل WV Stahl آلمان با اشاره به وخامت شرایط تولید فولاد در اروپا، خواستار اتحاد فولادی میان اروپا و آمریکا شده و هشدار داده که ادامه این وضعیت، رقابت‌پذیری صنعت فولاد اروپا را در برابر ظرفیت‌های مازاد جهانی، به‌ویژه از سوی آسیا، تهدید می‌کند.

استراتژی فولاد سبز بریتانیا؛ الگو یا استثنا؟

در این میان، بریتانیا مسیر متفاوتی را دنبال می‌کند. با اختصاص ۵۰۰ میلیون پوند برای توسعه فولاد سبز، کاهش هزینه‌های انرژی و حمایت از مقررات جدید تجاری، لندن می‌کوشد در فضای پرچالش جهانی، موقعیت رقابتی پایدار خود را حفظ کند. به‌نظر می‌رسد انگلستان با تکیه بر استقلال سیاست‌گذاری پسابرگزیت، به‌دنبال تبدیل صنعت فولاد خود به الگویی برای تولید پایدار و سازگار با محیط زیست است.

هم‌زمان، کمیسیون اروپا با نهایی کردن نتایج تحقیقات ضددامپینگ درباره واردات فولاد نورد گرم از مصر، ژاپن و ویتنام، گامی دیگر برای حمایت از تولیدکنندگان داخلی برداشته است. این تصمیمات، ضمن تأثیرگذاری بر توازن عرضه جهانی، نشان‌دهنده حساسیت روزافزون کشورهای توسعه‌یافته نسبت به واردات ارزان‌قیمت از بازارهای آسیا است.

پیامدها برای بازار ایران؛ سیگنال‌ها را جدی بگیریم

برای بازار ایران که همواره به‌شدت از تحولات جهانی تأثیر می‌پذیرد، تغییرات اخیر در سیاست‌های تجاری چین، بریتانیا و اتحادیه اروپا می‌تواند پیامدهای قابل‌توجهی به همراه داشته باشد. از یک‌سو، افزایش قیمت آهن آلات و فولاد در چین و تمایل اتحادیه اروپا به حمایت بیشتر از صنایع داخلی، می‌تواند به معنای نوسانات جدید در هزینه‌های واردات مواد اولیه یا حتی گشایش فرصت‌های تازه برای صادرات باشد.

از سوی دیگر، این تحولات زنگ هشداری برای تولیدکنندگان ایرانی است که مدل‌های فعلی تولید خود را، به‌ویژه در حوزه مصرف انرژی و بهره‌وری، مورد بازنگری قرار دهند؛ چراکه مزیت‌های رقابتی گذشته دیگر نمی‌تواند تضمین‌کننده بقا در بازارهای بین‌المللی باشد. در این میان، نباید از نقش فزاینده تحولات ژئوپلیتیکی نیز غافل شد. رقابت راهبردی میان آمریکا و چین برای تسلط بر بازارهای نوظهور، هرگونه تغییر در شرایط تحریم یا اعطای امتیازات تجاری به رقبا را به متغیری اثرگذار در مسیر صادرات ایران بدل می‌کند. بنابراین، سیگنال‌های موجود را باید با دقت رصد کرد؛ چراکه آینده بازار، بیش از هر زمان دیگری، به توان تحلیل‌گری و چابکی تصمیم‌گیری بازیگران داخلی وابسته است.

صنعت فولاد، امروز بیش از همیشه درگیر بازی‌های ژئوپلیتیک، سیاست‌گذاری‌های حمایتی، رقابت تعرفه‌ای و برنامه‌های تحول سبز است. بازیکنان اصلی این میدان از قبیل چین، اروپا، آمریکا و بریتانیا هر یک در حال اجرای استراتژی خاص خود هستند و مسیر آینده صنعت را شکل می‌دهند.

برای ایران، درک صحیح از این تحولات و پیش‌بینی رفتارهای کلان، نه‌تنها در تنظیم سیاست‌های صنعتی، بلکه در برنامه‌ریزی صادراتی و تأمین مواد اولیه اهمیت کلیدی دارد. به بیان دیگر، فولاد امروز، آیینه‌ای از رقابت جهانی فرداست.