رکود بیش از یک دهه‌ای مسکن و کاهش طرف تقاضای بازار آهن آلات

به گزارش آهن آنلاین- بازار آهن و فولاد تحت تاثیر رکود ناشی از کاهش تقاضای بازار با مشکلاتی دست و پنجه نرم می‌کند که به اعتقاد فعالان بازار نیازمند مدیریت هوشمند است.در مسیر این شیوه از مدیریت، باید تعامل بهتر و مناسب‌تری با بازار برقرار شود و بخش تولید و توزیع نیز ارتباط مستمرتر و بهتری با هم داشته باشند.در زمستان گذشته، رکود زیادی بر بازار تولید مسکن سایه افکنده بود که هنوز هم تبعات و پیامدهای آن قابل مشاهده است. در تابستان امسال نیز روند ساخت و ساز کاهش چشمگیری داشته و به نظر می آید که فعلاً خبری از رونق ساختمان سازی نیست.

براساس این گزارش صنعت آهن و آهن‌آلات، یکی از بخش‌های حیاتی در زمینه تأمین نیازهای ساخت و ساز و توسعه زیربناهای جامعه است. این صنعت، نقش بسیار مهمی در ساخت و ساز ساختمان‌ها و زیرساخت‌های مختلف دارد. با رکود مسکن و کاهش تقاضا برای خرید و فروش ملک‌ها، نیاز به آهن آلات نیز کاهش می‌یابد و این موضوع منجر به کاهش تولید آهن خواهد شد. بنابراین، شاهد تاثیر رکود مسکن بر آهن خواهید بود. تأثیر اقتصادی رکود مسکن بر صنعت آهن و آهن آلات چیست؟ و یافتن این دلایل چه کمکی به برنامه‌ریزی در بازار آهن و فولاد خواهد داشت؟ با هدف تحریک فعالیت‌های ساخت و ساز، افزایش تقاضا در بازار مسکن و کاهش تأثیرات رکود مسکن بر اقتصاد کشور چه راهکارهایی قابل اجرا خواهد بود؟

رکود ساخت مسکن از یک دهه عبور کرد

به عقیده کارشناسان بخش مسکن، رکود ساخت مسکن در کل کشور 10 ساله و رکود ساخت مسکن در شهر تهران 11 ساله شده است و میزان صدور پروانه های ساختمانی در شهر تهران طی 5ماه ابتدای سال تقریبا 37درصد کمتر از متوسط نیاز ساخت مسکن برای ایجاد تعادل در بازار مسکن این شهر است. مطابق برآوردها، شهر تهران برای برقراری تعادل نسبی عرضه و تقاضا، حداقل به ساخت 75 هزار واحد مسکونی در سال نیاز دارد.

بر اساس گزارش‌های رسمی، در سال  ۱۴۰۲ نیز تعداد پروانه‌های ساختمانی صادر شده در تهران به طرز قابل توجهی کاهش یافت. این در حالیست که چندین و چند طرح مسکن‌سازی برای متقاضیان و بسته‌های تشویقی برای سازندگان تهرانی تعریف شده است. در طی این دوره، فقط ۸۱۷ پروانه ساختمانی توسط شهرداری تهران صادر شد که در قیاس با فصل گذشته( تابستان ۱۴۰۲) با کاهش ۵۹.۵ درصدی مواجه بود. این رقم حتی در قیاس با زمستان ۱۴۰۱ نیز روند کاهشی داشته و نزدیک به ۵۵.۳ درصد کمتر شده است.

کاهش قابل توجه مساحت ساخت در شهر تهران

متوسط مساحت زیربنا نیز در پروانه‌های ساختمانی تهران، نزدیک به ۱۷۶۶ متر مربع بوده که نشان می‌دهد فعالیت‌های ساختمانی در تهران به‌طرز چشمگیری کاهش یافته است.برخی معتقدند به دلیلی گرانی بیش از حد زمین و هزینه‌های بالای ساخت و ساز، فعلاً سازندگان دست از تولید مسکن برداشته‌اند و اصلی‌ترین دلیل کاهش پروانه های صادر شده در پایتخت، همین موضوع بوده است.

رکود چندین ساله در بخش تولید مسکن و بی‌رمقی بازار آهن

اما چرا بازار با رکود سنگین مواجه است؟ به اذعان کارشناسان یکی از مهمترین دلایل آن رکود چندین ساله در بخش تولید مسکن است. با رکود مسکن و کاهش تقاضا برای خرید و فروش ملک‌ها، نیاز به آهن آلات نیز کاهش می‌یابد و این موضوع منجر به کاهش تولید آهن خواهد شد. بنابراین، شاهد تاثیر رکود مسکن بر بازار آهن هستیم. در این خصوص، محمدرضا انبیایی، دبیرانجمن تولیدکنندگان سازه‌های فولادی در گفت‌وگو با آهن‌آنلاین، اظهار کرد:‌ بخش قابل توجهی از محصولات فولادی در ساختمان به کار برده می‌شود و طبیعی است که رکود حاکم بر عرصه مسکن و ساخت‌وساز نتایج خود را بر صنعت فولاد دنبال خواهد داشت.

ناترازی بودجه‌ دولت‌ها و کاهش پروژه‌های عمرانی مصرف فولاد را کاهش داد

وی افزود:‌ تولید مسکن در کشور کاهش یافته و آمارها نیز گواه این موضوع است؛ در این میان محصولات و فرآورده‌های آهن و فولاد نیز به همین دلیل کاهش یافته است. در کنار این موضوع کاهش حجم پروژه‌های عمرانی در کشور نیز بر این بحث تاثیرگذار بوده و همه بر این نکته اذعان دارند که موضوعات ناشی از کسری بودجه و ناترازی‌های بودجه‌ای میزان و حجم پروژه‌های عمرانی را که یکی از مشتریان آهن و فولاد هستند را به نحو چشمگیری کاهش داده است.

انبیایی عنوان کرد:‌ البته نمی‌توان آمار دقیقی در این زمینه ارائه داد و به‌طور مثال گفت که چه میزان از رکود، متاثر از کاهش پروژه‌های عمرانی و چه میزان متاثر از کاهش ساخت مسکن در کشور است. دبیرانجمن تولیدکنندگان سازه‌های فولادی خاطرنشان کرد:‌ البته طراحی‌های نوین نیز موجب شده تا با اتخاذ مکانیسم‌هایی مصرف فولاد در ساختمان‌ها و سازه‌ها با کاهش همراه باشد.انبیایی عنوان کرد:‌ هیچ ساختمانی وجود ندارد که در آن آهن و فولاد به کار گرفته نشده باشد بلکه میزان مصرف آن‌ها در سازه فولادی و بتنی متفاوت است. در سازه‌های بتنی میلگرد و در سازه‌های فولادی ورق فولادی مصرف بیشتری دارد. در مجموع حجم پروژه‌های عمرانی در کشور کاهش یافته و این موضوع یکی از عوامل موثر در طرف تقاضای محصولات آهنی و فولادی بوده است.

پرداخت با شیوه‌های مدت‌دار راهکاری برای مدیریت رکود

وی تصریح کرد:‌ بقا و حیات هر صنعتی نیازمند گردش نقدینگی و ‌نبود رکودهای طولانی است و فعالان صنعت آهن و فولاد در این میان باید شیوه‌هایی را پیش‌بینی کنند تا بتواند به آن‌ها در ادامه حیات خود کمک کند. اگر امکان پرداخت با شیوه‌های مدت‌دار و زمان‌دار فراهم باشد کمک می‌کند تا تقاضای بیشتری در این بازار وجود داشته باشد و حداقل در بخش مسکن شاهد افزایش میزان تقاضا خواهیم بود.دبیرانجمن تولیدکنندگان سازه‌های فولادی اظهار کرد:‌ شرایط ساخت‌وساز به گونه‌ای است که در ابتدای ساخت هر سازه فولادی حدود 35 درصد میزان هزینه ‌ساخت باید ورق فولادی خریداری شود تا کار آغاز شود. در برخی مجموعه‌ها با ال سی و شرایط چندماهه کار به پیش می‌رود اما اگر امکان فروش با ال سی و پرداخت‌های طولانی‌مدت‌تر فراهم باشد میزان فروش در این محصولات نیز افزایش خواهد یافت.

وی بیان کرد:‌ در مجموعه انجمن سازه‌های فولادی امکان ورود به پروژه‌های بزرگ وجود دارد و اگر بخش‌های اسکلتی ساختمان ساخته شود، مابقی بخش‌ها نیز با سرعت بیشتری پیش خواهد رفت. اگر عزمی برای خروج از رکود وجود داشته باشد در حوزه زنجیره تامین می‌توان موضوع را به نحوی حل کرد.

انبیایی گفت: ‌البته برای این شرایط نیز تولیدکنندگان فولاد نیز ممکن است استدلال‌هایی داشته باشند به‌طور مثال بگویند مواد اولیه خود را چگونه تامین کنند که قابل درک است. عزت‌الله اکبری تالارپشتی، رئیس کمیسیون صنایع مجلس یازدهم نیز در گفت‌وگو با خبرنگار‌آهن آنلاین، عنوان کرد:‌ اکنون ارتباط نزدیکی میان بازار کشورها وجود دارد و در صنعت آهن و فولاد نیز این قاعده‌ حاکم است. در شرایط رکود یکی از موضوعات مهم صادرات است اما در مجموع در کشور ما به مقوله صادرات توجه لازم صورت نمی‌گیرد.

مشوق‌های قانونی برای صادرات فولاد پیش‌بینی شود

وی ادامه داد:‌ تقویت صادرات آهن و فولاد، نیازمند مشوق‌های قانونی از جمله معافیت‌های مالیاتی و کاهش یا حذف عوارض صادراتی است. باید پکیج و بسته‌ منظمی از برنامه‌های مختلف وجود داشته باشد تا بتواند موجب رونق بازار آهن و فولاد چه در بخش داخلی و چه در بخش صادراتی شود.

اکبری تالارپشتی با اشاره به درآمدهای ارزی مناسب حاصل از صادرات آهن و فولاد گفت :‌در دنیا بحث‌هایی نظیر جنگ مشوق‌ها در جریان است و کشورهای موفق در این زمینه پیشتازی می‌کنند. ایجاد بسته تشویقی برای صادرات زمینه مناسبی برای تولیدکنندگان آهن و فولاد خواهد بود که آثار مستقیم آن خروج از رکود برای این صنعت خواهد بود.

عدم تمایل صادرکنندگان به صادرات با الزام بازگشت ارز

 رئیس کمیسیون صنایع مجلس یازدهم با اشاره به الزام بازگشت ارز حاصل از صادرات بیان کرد:‌ بازگشت ارز حاصل از صادرات و اراه آن با نرخ‌هایی پائین‌تر از نرخ ارز آزاد از عوامل عدم تمایل صادرکنندگان به صادرات بوده است. یکی از عوامل موثر بر صنعت فولاد؛ یعنی میزان(حجم) ساخت و ساز در کشور که در کنار عواملی چون نرخ جهانی فولاد، میزان صادرات این صنعت و دلایل دیگر به عنوان مهم‌ترین عامل رشد تقاضای محصولات فولادی شناخته می‌شود.

 کارشناسان اقتصادی معتقدند بررسی تأثیر رکود مسکن بر تولید آهن و کاهش تقاضا در بازار آهن آلات، ما را قادر خواهد ساخت تا نقش این پدیده اقتصادی بر صنعت آهن را بهبود دهیم. همچنین، بررسی بازار مسکن و تغییرات آن در دوران رکود، نقش مهمی را در تأثیر رکود مسکن بر صنعت آهن و آهن آلات نشان خواهد داد.

ضرورت تنظیم قیمت ‌ها توسط عرضه‌کنندگان آهن در شرایط رکود

با توجه به تأثیر رکود مسکن بر آهن و تقاضا، مدیران شرکت‌های آهن و آهن‌آلات می‌توانند به تنظیم قیمت‌ها در بازار آهن توجه کنند. این اقدام می‌تواند به حفظ سودآوری شرکت‌ها در شرایط رکود کمک کند و در عین حال رقابت‌پذیری را حفظ کند.کارشناسان بر این موضوع تاکید دارند که باید با استفاده از تغییرات قانونی و سیاستی مناسب، می‌توان بهبود و بازیابی بازار مسکن و صنعت ساخت و ساز را تسهیل کرد و به توسعه پایدار و رونق بخش مهمی از صنایع در اقتصاد کمک کرد.

از نکات قابل توجهی که در دوران کاهش تقاضا در بازار آهن به‌منظور مدیریت بهتر بازار باید به آن توجه شود بحث مهم عرضه و تقاضا در بازار است. با توجه‌به کاهش تقاضا در بازار آهن و تأثیر رکود مسکن بر تولید آهن، شرکت‌های تولیدی در زمینه آهن و فولاد باید تولید را براساس نیاز واقعی بازار انجام دهند تا مازاد تولید موجب کاهش بیش از اندازه قیمت و کاهش حاشیه سود نشود. 

همچنین باید با هدف کاهش سود برای فعالان بازار آهن و فولاد از تکنیک‌های بازاریابی استفاده کرد و با استفاده از روش‌های تبلیغاتی جدید و هدفمند، ارائه تخفیف و پیشنهادهای ویژه به مشتریان از ایجاد زیان جلوگیری کرد.

ارتباط فعالان بازار آهن با پیمانکاران بخش‌ دولتی برنامه تولید مسکن 

از آنجایی‌که بخش‌های دولتی برنامه تولید مسکن در قالب طرح نهضت ملی مسکن را در دستور کار دارند بهتر است تا فعالان این بازار با پیمانکاران این پروژه‌ها وارد ارتباط شوند و درجهت تامین نیاز آن‌ها اقدام کنند.برای کسانی که در صنعت ساختمان‌سازی فعالیت دارند مهم است که بتوانند بهترین قیمت مصالح را در اختیار داشته باشند یا بتوانند تحلیل درستی از قیمت‌ها داشته باشند. اگر فعالان این حوزه بتوانند قیمت مصالح را پیش‌بینی کرده و در زمان مناسب خرید کنند قطعا سود بیشتری نیز خواهند برد. 

بنابراین عرضه و تقاضا یکی از موارد مهمی است که بر قیمت آهن تاثیرگذار است. به این صورت که اگر ساختمان‌سازی افزایش یابد و تقاضا برای بازار آهن بیشتر شود، میزان عرضه کاهش یافته و به دنبال آن قیمت آهن افزایش می‌یابد. همچنین با افزایش عرضه نیز دیگر مقاطع فولادی کاهش می‌یابد.تغییرات قانونی و سیاستی می‌توانند در دوران تأثیر اقتصادی رکود مسکن اتخاذ شوند تا این رکود مدیریت شود و تأثیرات آن کاهش یابد. تغییرات قانونی و سیاستی شامل تغییرات در مقررات ساخت و ساز، ارائه تسهیلات مالی وام و توسعه برنامه‌های مسکن است.