بازار فولاد ایران تحت فشار؛ آیا کاهش قیمت شمش آهن فرصتی برای تولیدکنندگان داخلی است؟

به گزارش آهن آنلاین – بازار فولاد ایران درحال‌حاضر تحت تأثیر تغییرات جهانی و داخلی متعددی قرار دارد که از جمله مهم‌ترین آنها، کاهش قیمت شمش فولاد است که به‌دلیل عواملی مانند کاهش تقاضای داخلی، مشکلات نقدینگی در کارخانه‌ها و محدودیت‌های خرید شمش، به وقوع پیوسته است. درهمین‌راستا، افزایش عرضه‌ و کاهش تقاضا، شرایط دشواری را برای تولیدکنندگان داخلی ایجاد کرده است. این کاهش قیمت‌ها در کنار چالش‌های اقتصادی، تأثیرات قابل‌توجهی بر روند تولید و صادرات فولاد در ایران گذاشته است.

وضعیت کلی بازار فولاد ایران

بازار فولاد ایران تحت تأثیر عوامل مختلفی قرار دارد که یکی از مهم‌ترین آنها کاهش قیمت شمش فولاد است. این کاهش قیمت به دلایل متعددی از جمله کاهش تقاضای داخلی، افزایش قیمت‌ها و محدودیت‌های مالی کارخانه‌ها در خرید شمش، اتفاق افتاده است. در این راستا، قیمت میلگرد راد همدان به 31 هزار و 160 تومان رسیده که نسبت به قیمت‌های پیشین کاهش قابل‌توجهی را نشان می‌دهد.

بازار فولاد ایران درحال‌حاضر با چالش‌های متعددی مواجه است که از جمله مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به کاهش چشمگیر قیمت شمش و تأثیرات متعاقب آن بر تولیدکنندگان داخلی اشاره کرد. عوامل متعددی از جمله کاهش تقاضا در بازارهای داخلی و جهانی، نوسانات اقتصادی و محدودیت‌های مالی باعث این کاهش شده‌اند. این شرایط تولیدکنندگان داخلی را با مشکلات نقدینگی و افت قدرت خرید روبه‌رو کرده است، درحالی‌که کاهش تقاضا، آن‌ها را به سمت افزایش صادرات سوق داده است، مسیری که خود با چالش‌های لجستیکی و رقابت بین‌المللی پیچیده شده است.

ازطرفی، باتوجه‌به اجرای سیستم‌های کنترلی، تقاضای سفته‌بازی کاهش یافته و این مسئله می‌تواند به کاهش بیشتر قیمت‌ها منجر شود. به‌عنوان‌مثال، میلگرد اصفهان، به 30 هزار و 910 تومان در هر کیلو رسیده است. در این شرایط، تولیدکنندگان داخلی با مشکلات نقدینگی و کاهش قدرت خرید مواجه هستند، به‌طوری‌که بسیاری از کارخانه‌های نورد فولاد قادر به خرید شمش به قیمت‌های بالا نیستند.

بررسی دلایل کاهش قیمت شمش

کاهش قیمت شمش فولاد، معمولاً به‌واسطه مجموعه‌ای از عوامل اقتصادی داخلی و جهانی رخ می‌دهد. یکی از مهم‌ترین دلایل کاهش قیمت شمش، کاهش تقاضا در بازارهای بزرگ مصرف‌کننده مانند چین است. چین به‌عنوان بزرگ‌ترین تولیدکننده و مصرف‌کننده فولاد جهان، به‌طورمستقیم بر قیمت‌های جهانی تأثیر می‌گذارد. هرگونه افت در فعالیت‌های اقتصادی این کشور، از جمله کاهش سرمایه‌گذاری در بخش ساخت‌وساز و املاک، باعث کاهش تقاضای فولاد و در نتیجه کاهش قیمت شمش می‌شود. در این شرایط، تیرآهن ذوب‌آهن به قیمت 4 میلیون و 450 هزار تومان رسیده، که تأثیر زیادی از کاهش قیمت شمش پذیرفته است. همچنین، نوسانات نرخ بهره و سیاست‌های پولی در کشورهای صنعتی نظیر ایالات متحده، تغییرات ارزش دلار و کاهش قدرت خرید کشورهای مصرف‌کننده از دیگر عواملی هستند که بر قیمت شمش تأثیر می‌گذارند.

تاثیر کاهش قیمت شمش بر تولیدکنندگان داخلی

کاهش قیمت شمش می‌تواند تأثیرات مختلفی بر تولید محصولات فولاد داشته باشد. یکی از اثرات منفی این روند نزولی، کاهش حاشیه سود تولیدکنندگان داخلی است. به‌این‌ترتیب تولیدکنندگان با ضرر مواجه خواهند شد. درصورتی‌که این کاهش قیمت‌ها به‌مدت طولانی ادامه یابد، برخی از کارخانه‌های داخلی ممکن است قادر به ادامه فعالیت نباشند و حتی مجبور به کاهش تولید یا تعطیلی واحدهای تولیدی خود شوند. ازطرف‌دیگر، برای برخی از کارخانه‌های فولادی که محصولات نهایی یا نیمه‌تمام تولید می‌کنند، این کاهش قیمت می‌تواند فرصتی برای کاهش هزینه‌های مواد اولیه و افزایش رقابت‌پذیری در بازارهای داخلی و خارجی ایجاد کند. به‌عنوان‌مثال، میلگرد نیشابور که قیمت آن به 34 هزار و 450 تومان رسیده است و همین مساله حاکی از تاثیر  کاهش قیمت شمش بر محصولات فولادی مثل میلگرد است.

چالش‌ های تولیدکنندگان داخلی در دوران افت قیمت شمش

در دوران کاهش قیمت شمش، تولیدکنندگان داخلی با چندین چالش اساسی روبه‌رو هستند. اولین چالش، فشار بر حاشیه سود است. کاهش قیمت شمش می‌تواند منجر به کاهش سودآوری شود، به‌ویژه برای تولیدکنندگانی که هزینه‌های تولید ثابتی دارند. دراین‌شرایط، حفظ کیفیت و استانداردهای تولیدی به یک چالش بزرگ تبدیل می‌شود، زیرا تولیدکنندگان مجبور می‌شوند تا برای کاهش هزینه‌ها به تکنیک‌های تولید مقرون‌به‌صرفه‌تر یا استفاده از مواد اولیه ارزان‌تر روی آورند که ممکن است تأثیر منفی بر کیفیت نهایی محصول داشته باشد. چالش دیگر، کاهش تقاضا در بازار داخلی است. درشرایطی‌که قیمت شمش کاهش می‌یابد، تقاضا در برخی بخش‌های صنایع وابسته به فولاد همچون خودروسازی، ساختمان‌سازی و صنایع سنگین ممکن است کاهش یابد، زیرا کاهش قیمت‌ها می‌تواند نشانه‌ای از رکود اقتصادی باشد و این موضوع تقاضا برای محصولات نهایی فولادی را تحت تأثیر قرار دهد. در نتیجه، تولیدکنندگان داخلی با مشکلاتی نظیر کاهش میزان تولید، کاهش تقاضا و کاهش قیمت فروش مواجه می‌شوند. گفتنی است که در همین زمان  قیمت ورق سیاه 15 کاویان نیز که به 31 هزار و 860 تومان رسیده است.

چرا کاهش قیمت شمش می‌تواند بازار داخلی فولاد را متحول کند؟

کاهش قیمت شمش می‌تواند بازار داخلی فولاد را از جهات مختلف متحول کند. یکی از جنبه‌های مثبت این تغییرات، کاهش هزینه تولید برای کارخانه‌های فولادسازی است. با کاهش قیمت شمش، تولیدکنندگان داخلی قادر خواهند بود تا با هزینه‌های کمتر مواد اولیه، محصولات خود را تولید کنند و این امر می‌تواند به کاهش قیمت محصولات نهایی منجر شود. این کاهش هزینه‌ها می‌تواند باعث افزایش رقابت‌پذیری در بازارهای داخلی و خارجی شود و کارخانه‌های تولیدکننده داخلی را در برابر رقبای بین‌المللی تقویت کند. گفتنی است تیرآهن ظفر بناب با قیمت 3میلیون و 745 هزارتومان معامله شد که این ثبات چنده روزه قیمت این محصول، می‌تواند تحت تاثیر کاهش قیمت شمش باشد.

آیا کاهش قیمت شمش جهانی بر قیمت محصولات فولادی داخلی اثرگذار بوده است؟

کاهش قیمت شمش جهانی قطعاً تأثیر زیادی بر قیمت محصولات فولادی داخلی خواهد داشت، زیرا شمش به‌عنوان ماده اولیه تولید محصولات فولادی نهایی یا نیمه‌نهایی به‌حساب می‌آید. به‌همین‌دلیل، این محصولات مستقیماً تحت تأثیر تغییرات قیمت شمش در بازار جهانی قرار دارند. زمانی‌که قیمت شمش در بازار جهانی کاهش می‌یابد، تولیدکنندگان داخلی که مواد اولیه خود را از بازار جهانی تأمین می‌کنند، می‌توانند هزینه‌های تولید خود را کاهش دهند و این کاهش هزینه‌ها معمولاً به‌صورت کاهشی در قیمت محصولات نهایی انعکاس می‌یابد.

نقش کاهش قیمت شمش در افزایش صادرات فولاد ایران

تأثیرات کاهش قیمت شمش بر بازار داخلی و صادرات ایران نیز قابل‌توجه است. اگرچه این روند می‌تواند فرصتی برای تقویت صادرات به بازارهای خارجی ایجاد کند، اما همچنان بازار داخلی با مشکلاتی روبه‌رو است. کاهش قیمت شمش جهانی نیز بر بازار داخلی تأثیرات مستقیمی داشته و موجب افزایش عرضه شمش نسبت به تقاضا شده است. این روند، در کنار مشکلات ساختاری در زنجیره تولید فولاد، می‌تواند به رکود بیشتر در صنعت فولاد ایران منجر شود. بااین‌حال، اگر تغییرات اساسی در سیاست‌های اقتصادی و ساختار تولید فولاد ایجاد شود، ممکن است فرصت‌های جدیدی برای رونق صادرات و کاهش وابستگی به بازار داخلی فراهم شود. اما در مجموع، پیش‌بینی آینده بازار فولاد ایران تحت این شرایط دشوار است و به‌شدت به تغییرات جهانی و سیاست‌های داخلی بستگی دارد.

کاهش قیمت سنگ‌آهن، بیلت و اسلب در دسامبر 2024

در دسامبر 2024، قیمت سنگ‌آهن با عیار 62 درصد به 104 دلار به ازای هر تن رسید که این کاهش معادل 23.68 درصد نسبت به قیمت‌های قبلی است. این کاهش قیمت در شرایطی اتفاق افتاده که بانک مرکزی فدرال رزرو آمریکا نرخ بهره را کاهش داده است، اما پیش‌بینی‌های کمتر برای کاهش نرخ در سال 2025، به تقویت دلار و افزایش بازدهی خزانه‌داری منجر شده که در نهایت فشار زیادی بر قیمت کالاهای اولیه، از جمله سنگ‌آهن، وارد کرده است.

سیگنال‌ های جهانی و تأثیر آن بر قیمت سنگ‌ آهن

عوامل جهانی به‌ویژه سیاست‌های پولی ایالات متحده تأثیر زیادی بر کاهش قیمت سنگ‌آهن داشته است. فدرال رزرو آمریکا با کاهش نرخ بهره در تلاش بود تا از رکود اقتصادی جلوگیری کند، اما پیش‌بینی می‌شود که در سال 2025 این روند کاهش نرخ بهره ادامه نخواهد یافت. این امر به تقویت دلار آمریکا و بالا رفتن بازدهی خزانه‌داری ایالات متحده منجر می‌شود که تأثیرات منفی بر تقاضا محصولات فولادی نیز خواهد گذاشت. در واقع، افزایش ارزش دلار باعث کاهش جذابیت خرید سنگ‌آهن در بازارهای بین‌المللی می‌شود و همین امر فشار بیشتری بر قیمت‌ها وارد کرده است.

علاوه‌براین، یکی از اصلی‌ترین عواملی که به کاهش قیمت سنگ‌آهن دامن زده، عدم قطعیت‌های موجود در اقتصاد چین، بزرگ‌ترین مصرف‌کننده سنگ‌آهن در جهان است. چین درحال‌حاضر درگیر مشکلاتی از جمله رکود در بخش املاک و کاهش تولید فولاد است. این وضعیت باعث افت تقاضا برای سنگ‌آهن شده است. طبق گزارش‌های منتشر شده، در نشست اقتصادی سالانه چین تحت ریاست شی جین‌پینگ، به‌رغم تأکید بر ادامه سیاست‌های مالی فعال، هیچ جزئیات جدیدی از اقدامات محرک اقتصادی که بتواند تقاضا را افزایش دهد، ارائه نشد. این بی‌توجهی به ایجاد تغییرات ملموس در سیاست‌ها موجب ناامیدی بازار شد و قیمت سنگ‌آهن به پایین‌ترین حد خود در هفته‌های اخیر رسید.

قیمت بیلت فولاد

درحال‌حاضر، قیمت بیلت فولاد در شمال شرق آسیا کاهش یافته است. قیمت بیلت به میزان 0.4 دلار به‌ازای هر کیلوگرم کاهش پیدا کرده که نشان‌دهنده 2.4 درصد افت در قیمت این محصول است. این کاهش به‌دلیل نوسانات قیمت مواد اولیه، افزایش تعداد سفارشات و فشار بر بازار به‌علت کاهش تقاضا در برخی از بازارها بوده است.

دلایل کاهش قیمت بیلت و تأثیر آن بر بازار فولاد

کاهش قیمت بیلت تحت تأثیر چند عامل عمده قرار دارد. نخست، نوسانات قیمت مواد اولیه همچون سنگ‌آهن و زغال‌سنگ که از جمله مهم‌ترین نهاده برای تولید فولاد به‌شمار می‌آیند و تأثیر زیادی بر هزینه‌های تولید فولاد می‌گذارند. افزایش قیمت مواد اولیه به‌طور‌طبیعی منجر به افزایش قیمت فولاد می‌شود. از سوی دیگر، کاهش تقاضا در بخش‌های مختلف، به‌ویژه در چین، موجب کاهش تقاضا برای فولاد و در نتیجه افت قیمت بیلت شده است.

در چین، که بزرگ‌ترین تولیدکننده و مصرف‌کننده فولاد در جهان است، تولید فولاد خام در ماه نوامبر 2024 با کاهش 4.3 درصدی روبه‌رو شده است. این کاهش به‌دلیل افت حاشیه سود فولادسازان و کاهش تقاضای فصلی از بخش‌های پایین‌دستی بوده است. کاهش تولید فولاد در چین احتمالاً در دسامبر 2024 نیز ادامه خواهد یافت. این موضوع فشار زیادی به بازار بیلت وارد کرده و باعث کاهش قیمت آن شده است.

باتوجه‌به شرایط کنونی بازار و مشکلات اقتصادی جهانی، چشم‌انداز آینده قیمت سنگ‌آهن، بیلت و اسلب با چالش‌هایی روبه‌رو است. در کوتاه‌مدت، باتوجه‌به کاهش تقاضا در چین و سایر بازارهای جهانی، به‌نظر می‌رسد که روند کاهشی قیمت‌ها ادامه یابد. در بلندمدت، اما باتوجه‌به احتمال اعمال سیاست‌های اقتصادی جدید در چین و دیگر کشورها، ممکن است شاهد نوسانات بیشتر قیمت‌ها باشیم. همچنین، درصورتی‌که تقاضای فولاد و سنگ‌آهن در بازارهای نوظهور مانند هند و سایر کشورهای آسیایی افزایش یابد، قیمت‌ها ممکن است شاهد رشد محدودی شوند.