ریسک سرمایه‌گذاری و تولید ثروت ملی؛ دو چالش اصلی در اکتشاف ذخایر معدنی

به گزارش اقتصاد آنلاین؛ داریوش اسماعیلی، رئیس سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، در سومین کنفرانس تخصصی اکتشاف ذخایر معدنی با موضوع «چالش‌ها و فرصت‌های اکتشاف ذخایر معدنی، سرمایه‌گذاری، فناوری و نیروی انسانی» اظهار داشت: یکی از برنامه‌های مهم سازمان زمین‌شناسی، توجه به سرمایه اجتماعی و فرهنگی است؛ این سرمایه اجتماعی حاصل ارتباطات میان ساختار‌های مختلف است.

وی اضافه کرد: به جای تمرکز بر جزئیات مختلف، باید به قابلیت اعضای یک شبکه و تقسیم اعتماد در آن توجه کرد؛ ساختار سازی، مشارکت مدنی و مشارکت بخش خصوصی سه جزء مهم از این فرآیند هستند.

اسماعیلی ادامه داد: در بخش هنجار‌ها و انسجام اجتماعی نیز پیش‌نیاز‌های توسعه اجتماعی عبارتند از پیش‌نیاز‌های ساختاری، فرهنگی و روان‌شناختی؛   پیش‌نیاز‌های ساختاری شامل ایجاد نهاد‌های قوی و کارآمد، قوانین و مقررات شفاف و عادلانه، دسترسی به اطلاعات قابل اعتماد و ایجاد زیرساخت‌های فناوری است.

وی توضیح داد: پیش‌نیاز‌های فرهنگی باید بر تقویت هنجار‌های اجتماعی و ارزش‌های مشترک جامعه متمرکز شود. در نهایت، این اقدامات منجر به شفافیت، افزایش اعتماد عمومی، رشد اقتصادی و حکمرانی مؤثر خواهد شد.

وی افزود: در زمینه اکتشاف ذخایر معدنی، تولید ثروت ملی و ریسک سرمایه‌گذاری از چالش‌های اصلی هستند؛ بخش دولتی باید به شناسایی ذخایر پرداخته و بخش خصوصی باید به بهره‌برداری از آنها بپردازد.

رئیس سازمان زمین شناسی کشور بیان کرد:  هفت مرحله در فرآیند اکتشاف وجود دارد که هزینه‌ها و ریسک‌های مربوط به هر یک باید به دقت مورد ارزیابی قرار گیرد؛ از شروع شناسایی تا پایان حفاری، هزینه‌ها و ریسک‌ها در مراحل مختلف تغییر می‌کنند. در نهایت، بخش خصوصی باید مسئولیت بهره‌برداری از ذخایر را به عهده گیرد.

رئیس سازمان زمین‌شناسی همچنین به مشکلات نیروی انسانی متخصص اشاره کرد و افزود: تعداد نیرو‌های متخصص در حوزه‌های معدن و زمین‌شناسی به شدت کاهش یافته است. بسیاری از نیرو‌های متخصص به دلیل بازنشستگی و عدم برنامه‌ریزی مناسب از سازمان‌های معدنی خارج شده‌اند. علاوه بر این، شرکت‌های مهندسی مشاور به دلیل کاهش پروژه‌های دولتی به مشکلات جدی برخورد کرده‌اند بنابراین دولت باید برای تربیت نیرو‌های متخصص در دانشگاه‌ها و جذب این نیرو‌ها در بخش‌های مختلف برنامه‌ریزی کند.

وی همچنین به کاهش تعداد دانشجویان در رشته‌های مرتبط با معدن اشاره کرد و گفت: از سال ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۲، تعداد دانشجویان رشته‌های معدن و زمین‌شناسی کاهش قابل توجهی داشته است. این کاهش نیروی انسانی، تهدیدی جدی برای آینده بخش معدن است.

در پایان، اسماعیلی بر لزوم تولید داده‌های پایه و نقشه‌های اکتشافی تأکید کرد و گفت: سازمان زمین‌شناسی همچنان به تولید داده‌های پایه و نقشه‌های معدنی ادامه می‌دهد تا اطلاعات دقیق و به‌روز در اختیار تصمیم‌گیران قرار گیرد و کشور بتواند به‌طور مؤثر از ذخایر معدنی خود بهره‌برداری کند.