سهم غیرطبیعی اقلام خوراکی در حقوق

به گزارش نبض بازار این عدد در مدت مشابه سال گذشته معادل ۶۴.۸درصد بوده است. با‌این‌حال در ماه گذشته نسبت هزینه‌های ماهانه تهیه اقلام خوراکی خانوار به حداقل حقوق برابر با ۵۵.۴درصد بود و در آبان‌ماه رشد ۱.۴واحد درصدی را تجربه کرده است. بنابر‌این سهم خوراکی‌ها از سبد مخارج خانوار نسبت به سال گذشته بهبود داشته است، ولی در مقایسه با مهرماه افزایش را نشان می‌دهد.

مرکز آمار تورم نقطه‌ای خوراکی‌ها در آبان ماه سال جاری را معادل ۲۹.۳درصد اعلام کرده که نسبت به مهر‌ماه ۳.۳واحد درصد افزایش یافته است. افزایش قیمت کالا‌های خوراکی در حالی ادامه دارد که نسبت به رقم تورم کل کشور ۳.۲واحد درصد پایین‌تر است. این در حالی است که در ماه گذشته تفاوت بین تورم خوراکی و تورم کل در کشور معادل ۵.۶واحد درصد بود.

تورم خوراکی به معنای افزایش قیمت مواد غذایی و اقلام خوراکی است که می‌تواند تاثیر قابل توجهی بر هزینه‌های خانوار‌ها و الگوی مصرفی آنها داشته باشد. این نوع تورم که بخشی از تورم عمومی محسوب می‌شود به دلایل مختلفی از جمله کاهش تولید محصولات کشاورزی، افزایش هزینه‌های تولید، تغییرات نرخ ارز، رشد تقاضا یا سیاست‌های مرتبط با واردات و صادرات رخ می‌دهد. با توجه به سهم بالای مواد غذایی در سبد هزینه‌های خانوار در ایران، افزایش قیمت اقلام خوراکی می‌تواند به‌طور مستقیم بر قدرت خرید و رفاه عمومی تاثیرگذار باشد.

سهم ۵۶.۸ درصدی خوراکی از دستمزد

بر اساس سبد اقلامی که وزارت رفاه آن را برای توزیع کالابرگ مشخص کرده، هزینه‌های لازم برای تامین این سبد را طی سال‌های اخیر براساس قیمت‌های اعلام‌شده از سوی مرکز آمار محاسبه کرده است. این بررسی نشان می‌دهد در آبان‌ماه سال جاری سهم هزینه مواد غذایی مصرفی یک خانوار ۴نفره از حداقل حقوق به ۵۶.۸درصد رسیده است. این در حالی است که سهم مذکور از حداقل حقوق در مدت مشابه سال گذشته معادل ۶۴.۸درصد بود. با‌این‌حال در ماه گذشته سهم مواد غذایی یک خانوار ۴نفره از حداقل حقوق برابر با ۵۵.۴درصد بود و در ماه جاری رشد ۱.۴واحد درصدی را ثبت کرده است.

صدرنشینان تورم ماهانه

نگاهی به جزئیات تورم ماهانه خوراکی‌ها در دومین ماه پاییز نشان می‌دهد اقلامی مانند گوجه‌فرنگی، کدو‌سبز و هندوانه به‌ترتیب پرچم‌داران تورم آبان‌ماه بوده‌اند. تورم ماهانه این اقلام به ترتیب ۷۹.۱، ۲۵.۸ و ۲۱درصد بوده است. تحلیلگران بر این باورند که تغییر فصل یکی از عوامل اصلی افزایش قیمت گوجه‌فرنگی است. با آغاز پاییز گوجه‌فرنگی‌های برخی از مناطق کشور به دلیل سرمازدگی آسیب دیده‌اند و از طرفی گوجه فرنگی‌های جنوب کشور هم هنوز به صورت انبوه وارد بازار نشده‌اند. این دو عامل بر قیمت گوجه‌فرنگی تاثیر گذاشته است.

کارشناسان پیش‌بینی می‌کنند که بعد از عبور از این دوره زمانی، قیمت گوجه‌فرنگی به روند عادی خود برگردد. روند قیمت گوجه‌فرنگی در حالی افزایشی است که بخشی از گوجه‌فرنگی‌های صادراتی به عراق بازگشت خوردند. تحلیلگران معتقدند که باتوجه به کمبود عرضه گوجه در بازار توجه به تامین نیاز بازار داخل باید قبل از انجام صادر‌ات توسط صادر‌کنندگان انجام می‌شد.

در گروه نان و غلات بیشترین افزایش قیمت نسبت به ماه قبل ۷.۱درصد ثبت شده که مربوط به برنج خارجی درجه‌یک بوده است. از آنجا که روند صعودی افزایش قیمت‌ها ادامه دارد و قدرت خرید خانوار‌ها به دلیل عدم تناسب افزایش دستمزد‌ها با تورم کاهش یافته، برنج خارجی به گزینه‌ای پرطرفدار نسبت به برنج ایرانی به دلیل قیمت پایین‌تر در میان خانواده‌های ایرانی تبدیل شده است. این مساله لزوم توجه سیاستگذاران به کنترل قیمت این کالای اساسی را دوچندان می‌کند. در گروه نان و غلات، بعد از برنج خارجی درجه‌یک، بیشترین افزایش قیمت ماهانه مربوط به شیرینی خشک با ۲.۴درصد است.

قیمت مرغ ۳رقمی شد

در گروه گوشت قرمز، سفید و فرآورده‌های آن بیشترین افزایش قیمت ماهانه همانند ماه گذشته مربوط به مرغ ماشینی با ۴.۴درصد است. بر اساس گزارش مرکز آمار، در آبان‌ماه سال جاری حداقل قیمت یک کیلو مرغ ماشینی حدود ۸۵هزار و صد تومان و حداکثر قیمت آن حدود ۱۰۲هزار و ۶۰۰ تومان بوده است. همین امر باعث شده میانگین قیمت یک کیلو مرغ ماشینی به حدود ۹۶هزار تومان برسد. با ادامه روند افزایش قیمت مرغ، تامین این کالای اساسی که برای بسیاری از خانواده‌ها به عنوان جایگزین اصلی گوشت قرمز در سبد مصرفی‌شان محسوب می‌شود، به چالشی جدی تبدیل شده است. به اعتقاد تحلیلگران چالش در روند جوجه ریزی و افزایش تقاضای مردم برای خرید گوشت مرغ از مهم‌ترین دلایل افزایش مجدد قیمت مرغ طی آبان‌ماه عنوان می‌شود.

گوشت گوسفند در آبان‌ماه با نوسان قیمتی کمی همراه بوده و تورم ماهانه ۰.۳درصدی را تجربه کرده است. تحلیلگران معتقدند دلیل ثبات نسبی قیمت گوشت گوسفندی، در کنار عرضه گوشت دولتی، به افزایش عرضه دام در این مقطع زمانی بر‌می‌گردد. همچنین تورم ماهانه گوشت گاو یا گوساله نسبت به ماه گذشته تغییری نداشته و تورم صفردرصدی را تجربه کرده است. در گروه لبنیات، تخم مرغ و انواع روغن بیشترین افزایش قیمت ماهانه به‌ترتیب مربوط به کره پاستوریزه، خامه پاستوریزه و ماست پاستوریزه با ۱۴.۹، ۱۱.۹ و ۹.۴درصد بوده است.

کارشناسان بر این باورند که رشد قیمت جهانی کره، همراه با افزایش صادرات این محصول از کشور و کاهش موجودی آن در بازار داخلی منجر به افزایش قیمت این محصولات در داخل شده است.

در گروه میوه و خشکبار بیشترین افزایش قیمت نسبت به ماه قبل مربوط به هندوانه با ۲۱درصد و هلو با ۹.۳درصد و همچنین بیشترین کاهش قیمت مربوط به پرتقال با منفی ۲۰.۲درصد و انار با منفی ۵.۲درصد بوده است. به گفته تحلیلگران، علت کاهش قیمت پرتقال و انار رسیدن به فصل برداشت این میوه‌ها و افزایش عرضه است. در گروه قند، شکر، آشامیدنی‌ها و سایر خوراکی‌ها نیز بیشترین افزایش قیمت نسبت به ماه قبل مربوط به رب گوجه‌فرنگی با ۵.۳درصد و سس گوجه‌فرنگی با ۳.۴درصد بوده است.

جزئیات تورم نقطه‌به‌نقطه

نگاهی به تورم نقطه‌به‌نقطه خوراکی‌ها نشان می‌دهد در آبان‌ماه سال جاری خیار با تورم حدود ۹۶.۸درصدی، پرچمدار تورم مواد خوراکی است. پس از آن، گوجه‌فرنگی و لیموترش با تورم ۹۶.۷و ۸۰.۹درصدی در رتبه‌های بعدی پرتورم‌ترین خوراکی‌ها قرار گرفته‌اند. در آبان همچون دو ماه گذشته سه کالای روغن مایع، روغن نباتی جامد و پسته تورم نقطه‌به‌نقطه منفی ثبت کرده‌اند.