رانت دولتی با نصب پنل‌های خورشیدی؟/ وزارت نیرو: کاهش تدریجی راندمان را قبول داریم

 اقتصاد آنلاین؛ اکبر محمودی_ توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر در ایران اگر چه نه در دولت چهاردهم بلکه در تمام دولت‌ها مورد تاکید بوده است، اما به نظر می‌رسد این مهم نیازمند یک همت و یک مسیر صحیح چه به لحاظ حمایت دولت و چه به لحاظ بهره‌گیری از توان و سرمایه‌گذاری بخش خصوصی است.

ایران ٣٠٠ روز از سال آفتابی

انرژی خورشیدی یکی از منابع انرژی‌های تجدیدپذیر و از مهمترین آنهاست، اما میزان تابش این انرژی در نقاط مختلف جهان متغیر بوده و در کمربند خورشیدی زمین بیشترین مقدار را داراست. ایران با داشتن ٣٠٠ روز از سال را آفتابی با متوسط تابش ٥،٥ – ٤،٥ کیلووات ساعت بر متر مربع در روز، یکی از کشور‌های با پتانسیل بالا در زمینه انرژی خورشیدی معرفی شده است.

کارشناسان بر این باور هستند که اگر در ایران مساحت بیابانی به سامانه‌های دریافت انرژی تابشی تجهیز شود می‌تواند انرژی مورد نیاز بخش‌های گسترده‌ای از منطقه را تأمین و حتی پا را فراتر گذاشته و در زمینه صدور انرژی برق فعال شود.

برمبنای مطالعات انجام شده توسط DLR آلمان، در مساحتی بیش از دو هزار کیلومترمربع، امکان نصب بیش از ۶۰ هزار مگاوات نیروگاه حرارتی خورشیدی وجود دارد بنابراین درصورت اختصاص مساحتی معادل ١٠٠×١٠٠ کیلومترمربع زمین به ساخت نیروگاه خورشیدی فتوولتائیک، میزان برق تولیدی آن معادل کل تولید برق کشور در سال ١٣٨٩ خواهد بود.

آلمان، ایتالیا، ژاپن، اسپانیا و آمریکا کشور‌های پیشرو در زمینه بیشترین ظرفیت نصب شده سیستم‌های فتوولتائیک

آمار‌های مربوط به سال ۲۰۱۱ میلادی نشان می‌دهد که آلمان، ایتالیا، ژاپن، اسپانیا و آمریکا کشور‌های پیشرو در زمینه بیشترین ظرفیت نصب شده سیستم‌های فتوولتائیک بوده‌اند و آلمان و ایتالیا به اتفاق یکدیگر، ۵۷ درصد از ظرفیت عملیاتی جدید این حوزه را در سال ٢٠١١ به خود اختصاص دادند.

ظرفیت نیروگاه‌های خورشیدی حدود دو برابر شد

گزارش‌های اخیر سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری انرژی برق (ساتبا) نشان می‌دهد که در دنیا ظرفیت نیروگاه‌های خورشیدی حدود دو برابر شده است و آمار‌های همین سازمان دولتی از سازمان‌های زیر مجموعه وزارت نیرو تاکید دارد که ظرفیت نیروگاه‌های تجدیدپذیر در ایران از سال گذشته تا امسال رشد خوبی داشته است به طوریکه از یکهزار و ۲۷۰ مگاوات به ۳ هزار مگاوات افزایش یافته است.

اسماعیل سقاب اصفهانی، رییس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی در چهارمین کنفرانس بین‌المللی بهینه‌سازی و بهره‌برداری انرژی ایران به نکته‌ای اشاره کرد که به نظر می‌رسد به مذاق برخی از مدیران دولتی وزارت نیرو چندان خوش نیامده و آنها را مجبور به توضیح و واکنش نسبت به این اظهارات کرده است.

مداخلات دولت به کاهش بهره وری و افزایش رانت و فساد می‌انجامد

او در اظهارات کاملا کارشناسی خود باز هم به دولتی اجرا شدن برخی پروژه‌ها اشاره کرده و گفته بود که مداخلات دولت به کاهش بهره وری و افزایش رانت و فساد می‌انجامد پس اگر در توسعه تجدیدپذیر‌ها دولتی عمل کنیم، چند سال دیگر کشور را تبدیل به قبرستان پنل‌ها می‌کنیم، اما اگر کار را به بخش خصوصی بسپاریم، با بهره وری بالا نگهداری می‌شود.

عباس علی آبادی وزیر نیرو ماه هاست سایه استیضاح را از سوی مجلسی‌ها به دنبال خود می‌بیند

این اظهارات حتی موجب واکنش شخص عباس علی آبادی وزیر نیرو که ماه هاست سایه استیضاح را از سوی مجلسی‌ها به دنبال خود می‌بیند شده است.

او در تازه‌ترین اظهارات خود در حاشیه مراسم افتتاح یک نیروگاه خورشیدی و بازدید معاون اجرایی رئیس‌جمهور از سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری انرژی برق (ساتبا) تاکید دارد که تاکنون حدود ۳۵۰۰ مگاوات انرژی تجدیدپذیر وارد مدار تولید برق کشور شده است. سیاست اصلی دولت، ایجاد جذابیت برای سرمایه‌گذاری بخش خصوصی و فراهم‌سازی محیط مناسب کسب‌وکار است. دولت قصد ندارد توسعه انرژی تجدیدپذیر را صرفاً به‌صورت دولتی پیش ببرد و نقش‌آفرینی بخش خصوصی در این مسیر بسیار حائز اهمیت است.

این اظهارات از سوی مقام ارشد وزارت نیرو بعد از واکنش ساتبا به اظهارات سقاب اصفهانی که گفته بود چند سال دیگر کشور را تبدیل به قبرستان پنل‌ها می‌کنیم جای این سوال است که اگر وزارت نیرو در توسعه انرژی خورشیدی و نصب پنل از بخش خصوصی کمک می‌گیرد و به هیچ وجه مدیران دولتی از رانت این اقدام بهره‌مند نمی‌شوند چرا باید اظهارات معاون رئیس جمهور آنها را در تنظیم گزارشی که توام با دستپاچگی است ترعیب کند.

ایران به قبرستان پنل خورشیدی تبدیل نمی شود

در گزارش ساتبا آمده است که طرح این گزاره که «ایران به قبرستان پنل خورشیدی تبدیل خواهد شد» بدون توجه به عمر تدریجی تجهیزات، قابلیت بالای بازیافت، تجارب جهانی و مزایای زیست‌محیطی انرژی خورشیدی، تصویری اغراق‌آمیز و غیرعلمی ارائه می‌دهد. چالش مدیریت پایان عمر تجهیزات، یک موضوع شناخته‌شده و قابل برنامه‌ریزی است و نه دلیلی برای توقف یا تردید در توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر.

وزارت نیرو معتقد است که توسعه انرژی خورشیدی در ایران، در کنار تدوین ضوابط فنی و زیست‌محیطی دقیق برای کل چرخه عمر تجهیزات، احداث سایر انواع نیروگاه‌های تجدید پذیر و توجه به تبدیل نیروگاه‌های گازی به سیکل ترکیبی و مهمتر از همه توجه و اهتمام به بهینه سازی مصرف انرژی و افزایش بهره وری انرژی، نه‌تنها تهدیدی برای محیط زیست نیست، بلکه یکی از مؤثرترین راهکار‌ها برای کاهش آلاینده‌ها، کمک به مدیریت ناترازی انرژی و حرکت به سمت توسعه پایدار کشور به شمار می‌رود.

حال سوال این است که اگر وزارت نیرو از بخش خصوصی در توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر حمایت کرده و منکر دولتی بودن نصب پنل‌های خورشیدی است آیا بهتر نیست به جای تنظیم این گونه گزارش‌ها که هیچ کمکی به توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر و خورشیدی نمی‌کند، اسامی شرکت‌های بخش خصوصی را در توسعه و نصب پنل‌ها اعلام و پکیج‌های تشویقی را برای بخش خصوصی بیشتر از قبل کند.