نوسانات بازار جهانی انرژی‌های تجدیدپذیر؛ ثبت رکورد تاریخی سرمایه‌گذاری همزمان با سقوط بازار آمریکا

به گزارش اقتصادآنلاین، سال پرنوسانی برای بازار‌های انرژی پاک سپری شده است. با وجود تغییرات عمده سیاستی که صنایع سبز را تحت تأثیر قرار داد، سرمایه‌گذاری جهانی در انرژی‌های تجدیدپذیر در سال ۲۰۲۵ به رکوردی بی‌سابقه رسید. بررسی دقیق‌تر آمار سال گذشته نشان‌دهنده سطح بالایی از دوگانگی در بازار است؛ به‌طوری که در حالی‌که سرمایه‌گذاری در انرژی پاک در ایالات متحده در سه‌ماهه پایانی با افتی شدید مواجه شد، در همان بازه زمانی شاهد احیای غافلگیرکننده معاملات انرژی پاک بودیم.

بخش خودرو‌های برقی به‌ویژه نشانه‌های آشکاری از انقباض شدید را بروز داده است؛ این وضعیت پس از آن شدت گرفت که دولت ترامپ در پاییز گذشته اعتبار مالیاتی خودرو‌های برقی متعلق به دوره بایدن را لغو کرد. در سطح جهانی، تولیدکنندگان خودرو‌های برقی از زمان لغو اعتبار مالیاتی فدرال ۷۵۰۰ دلاری آمریکا در سپتامبر، در مجموع ۶۵ میلیارد دلار کاهش ارزش دارایی ثبت کرده‌اند و خودروسازان بزرگی مانند فورد و استلانتیس از زیان‌های سنگین و لغو برنامه‌های مرتبط با خودرو‌های برقی خبر داده‌اند. در ایالات متحده، کاهش فروش خودرو‌های برقی عامل اصلی بزرگ‌ترین افت فصلی سرمایه‌گذاری در انرژی پاک طی نزدیک به یک دهه گذشته بوده است.

افت سرمایه‌گذاری انرژی پاک در آمریکا

در حالی‌که سرمایه‌گذاری در انرژی پاک در مجموع در سال ۲۰۲۵ در ایالات متحده قدرتمند ظاهر شد و به رکورد سالانه ۲۷۷ میلیارد دلار رسید، آمار سه‌ماهه چهارم تصویری تیره ارائه می‌دهد. گزارش‌ها حاکی است که پروژه‌هایی به ارزش ۸ میلیارد دلار لغو شده و تنها ۳ میلیارد دلار پروژه جدید اعلام شده است.

هانا هس، مدیر همکار بخش اقلیم و انرژی در گروه رودیم، در گفت‌و‌گو با رسانه غیرحزبی سمافور اظهار داشت: «این بدان معناست که خط لوله سرمایه‌گذاری‌های جدید در حال کوچک شدن است. معمولاً حتی زمانی که نوسانات فصلی را مشاهده می‌کنیم، در نمای کلی همچنان شاهد تداوم حرکت صعودی هستیم. اما دیگر چنین نیست.»

تشدید عقب‌گرد سیاست‌های اقلیمی و پیامد‌های آن

افت سرمایه‌گذاری در خودرو‌های برقی و انرژی پاک احتمالاً با تشدید روند عقب‌گرد سیاست‌های اقلیمی از سوی دولت ترامپ ادامه خواهد یافت. اوایل همین ماه، این دولت با پایان دادن به قانون سال ۲۰۰۹ که دی‌اکسید کربن را تهدیدی برای سلامت عمومی طبقه‌بندی می‌کرد، «یکی از بزرگ‌ترین اقدامات مقررات‌زدایی در تاریخ ایالات متحده» را رقم زد و عملاً توانایی نهاد‌های ناظر برای تعیین سقف انتشار آلاینده‌ها را تضعیف کرد.

با این حال، بلومبرگ گزارش می‌دهد که پس از سالی که با عدم‌قطعیت شدید سیاستی همراه بود، نشانه‌هایی از احیای قریب‌الوقوع معاملات سرمایه‌گذاری خصوصی در بخش انرژی پاک دیده می‌شود. سال گذشته شاهد سقوط چشمگیر تملک‌ها در حوزه انرژی پاک بودیم؛ به‌طوری که این بخش با کاهش بیش از ۵۰ درصدی نسبت به سال قبل مواجه شد. در واقع، ارقام به سطح سال ۲۰۱۳ بازگشت و عملاً بیش از یک دهه رشد را از بین برد.

چشم‌انداز اصلاح بازار در ۲۰۲۶

با این حال، دلایل متعددی وجود دارد که می‌توان انتظار اصلاح بازار در سال ۲۰۲۶ را داشت. بلومبرگ گزارش می‌دهد: «تقاضای برق ناشی از مراکز داده مرتبط با هوش مصنوعی همچنان سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر را تقویت می‌کند و پیش‌بینی می‌شود مصرف برق مراکز داده در آمریکا تا سال ۲۰۳۵ نسبت به سطح سال ۲۰۲۴ سه برابر شود.»

در همین حال، کندی سال گذشته توسعه‌دهندگان و مالکان دارایی را وادار کرده است ارزش‌گذاری‌ها را بازنگری کنند. اگرچه روند معاملات در حال افزایش است، این بخش همچنان مسیر طولانی برای جبران عقب‌ماندگی‌های خود پیش رو دارد.

در حالی‌که سرمایه‌گذاری در انرژی پاک در ایالات متحده در واکنش به فضای سیاستی به‌سرعت در حال تغییر، نسبت به نیمه دوم سال ۲۰۲۴ با کاهش ۳۶ درصدی مواجه شد، آمار‌های جهانی قدرتمندتر از همیشه به نظر می‌رسد. در سطح جهان، سرمایه‌گذاری در ایجاد ظرفیت جدید تولید انرژی‌های تجدیدپذیر در نیمه نخست سال ۲۰۲۵ به رکورد ۳۸۶ میلیارد دلار رسید. این رشد عمدتاً ناشی از توسعه انرژی بادی فراساحلی و خورشیدی در مقیاس کوچک بوده است.

رشد چشمگیر بازار‌های نوظهور در انرژی پاک

بازار‌های کشور‌های در حال توسعه از نظر استقرار انرژی پاک و پذیرش خودرو‌های برقی رشد چشمگیری را نشان می‌دهند. با مقرون‌به‌صرفه و در دسترس شدن این گزینه، انرژی خورشیدی در مقیاس کوچک در اقتصاد‌های دارای محدودیت منابع مانند پاکستان و بخش بزرگی از آفریقای زیرصحرایی رونق گرفته است.

مردیت انکس، رئیس بخش برق پاک در بلومبرگ‌ان‌ئی‌اف، می‌گوید: «بازار‌هایی که از سازوکار‌های درآمدی حمایتی برخوردارند، شتاب سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر را حفظ کرده‌اند. در مقابل، پروژه‌ها در بازار‌هایی که قطعیت درآمدی در حال تغییر است ـ به‌ویژه زمانی که این تغییر ناشی از نوسانات شدید سیاستی مانند ایالات متحده یا سرزمین اصلی چین باشد ـ پیش از این تغییرات با چرخه رونق و رکود مواجه می‌شوند.»

منبع: Oilprice