واکنش عراق به ادعای فشار ترامپ برای جایگزینی نفت ایران

به گزارش اقتصاد آنلاین به نقل از فارس، « عراق گزارش‌ها مبنی بر اینکه در صورت عدم از سرگیری صادرات نفت از منطقه کردستان ممکن است با تحریم‌های آمریکا مواجه شود، تکذیب می‌کند» این را فرهاد علاالدین، مشاور نخست وزیر در امور خارجه عراق امروز شنبه اعلام کرد.

وی تاکید کرد: گزارش‌ها مبنی بر تحریم‌های آمریکا علیه بغداد در صورت عدم از سرگیری صادرات نفت از منطقه کردستان عراق را تکذیب می‌کنیم.

این مقام عراقی افزود: در تمام تماس‌هایی که اخیرا با دولت آمریکا صورت گرفت، هیچ تهدیدی برای اعمال تحریم یا فشار بر عراق وجود نداشت.

خبرگزاری رویترز دیروز جمعه به نقل از منابع آگاهی که نامشان را اعلام نکرد گزارش داد که دولت آمریکا به ریاست دونالد ترامپ به دنبال یافتن منابع جایگزین برای نفت ایران در صورت اجرای سیاست موسوم به «فشار حداکثری» است و از همین رو فشارهای خود بر عراق را برای ازسرگیری صادرات نفت از منطقه کردستان عراق افزایش داده است.

این خبرگزاری به نقل از هشت منبع آگاه نوشت که دولت دونالد ترامپ، دولت مرکزی عراق را تهدید کرده که در صورت خودداری بغداد از این اقدام، خطر تحریم‌هایی مشابه با آنچه علیه ایران اعمال می‌شود، عراق را تهدید خواهد کرد.

خبرگزاری رویترز اعلانیه روز دوشنبه وزیر نفت عراق مبنی بر اینکه صادرات نفت منطقه کردستان عراق قرار است از سر گرفته شود را به سیاست ترامپ مرتبط کرده است.

این رسانه انگلیسی که سابقه جریان‌سازی‌های همسو با کشورهای غربی علیه ایران را دارد مدعی شده که بیانیه روز دوشنبه وزیر نفت عراق در پی فشارهای فزاینده دولت جدید آمریکا صادر شده است. این تصمیم به اختلاف نزدیک به دو ساله‌ای پایان می‌دهد که باعث قطع جریان بیش از ۳۰۰ هزار بشکه نفت کردستان از طریق ترکیه به بازارهای جهانی شده بود.

رویترز گفته بود ازسرگیری سریع صادرات نفت کردستان می‌تواند کاهش احتمالی صادرات نفت ایران را که آمریکا قصد دارد به صفر برساند، جبران کند. این اقدام، بخشی از کارزار فشار حداکثری دولت ترامپ علیه جمهوری اسلامی است که با هدف قطع کامل درآمدهای نفتی حکومت ایران و جلوگیری از پیشرفت برنامه هسته‌ای تهران طراحی شده است.

از سوی دیگر دفتر رسانه‌ای نخست‌وزیر عراق امروز شنبه در بیانیه‌ای اعلام کرد که «محمد شیاع السودانی» نخست‌وزیر عراق در دیدار با نچیروان بارزانی، رئیس‌جمهور منطقه کردستان عراق، مهم‌ترین پرونده‌ها و موضوعات در سطح ملی را مورد بحث و بررسی قرار دادند و پیشرفت‌های مربوط به اجرای برنامه دولت در بخش‌ها و زمینه‌های مختلف را پیگیری کردند.

در این بیانیه آمده است که نخست وزیر عراق بر لزوم تسریع در شروع فعالیت شرکت‌های نفتی در منطقه کردستان عراق و از سرگیری مجدد صادرات از بندر جیهان در منطقه کردستان عراق تاکید کرد.

بارزانی نیز به نوبه خود بر تداوم ارتباط و همکاری با دولت فدرال برای هماهنگی بالا در تمامی جنبه های خدماتی و اقتصادی در چارچوب توسعه، ارائه خدمات و تحکیم ثبات تاکید کرد.

در حالی که خبرگزاری رویترز به نقل از کارشناسان مدعی شده که این اقدام می‌تواند باعث ایجاد مشکلاتی در گروه اوپک‌پلاس شود زیرا عراق در این گروه برای عمل به تعهداتش جهت کاهش تولید نفت تحت فشار قرار گرفته است. اضافه شدن عرضه نفت از منطقه کردستان عراق باعث خواهد شد سقف عرضه نفت بغداد سقف تعیین‌شده توسط اوپک‌پلاس را رد کند.

صادرات نفت از منطقه کردستان عراق از طریق بندر جیهان ترکیه از مارس ۲۰۲۳ متوقف شده است. این توقف به دنبال حکم دیوان داوری بین‌المللی در مارس ۲۰۲۳ صورت گرفت که ترکیه را به پرداخت ۱.۵ میلیارد دلار غرامت به دولت مرکزی عراق محکوم کرد. این حکم به دلیل صادرات غیرمجاز نفت توسط دولت اقلیم کردستان عراق بدون رضایت بغداد بین سال‌های ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۸ صادر شد.

پس از این حکم، ترکیه جریان نفت از طریق خط لوله عراق-ترکیه را متوقف کرد. این خط لوله حدود ۴۵۰ هزار بشکه در روز نفت را از منطقه کردستان عراق به بندر جیهان منتقل می‌کرد که معادل حدود ۰.۵٪ از عرضه جهانی نفت است.

در فوریه ۲۰۲۵، دولت عراق اصلاحیه‌ای در بودجه تصویب کرد که هزینه‌های حمل و نقل و تولید نفت در کردستان را ۱۶ دلار در هر بشکه تعیین می‌کند و دولت اقلیم کردستان را ملزم می‌سازد تولید نفت خود را به سازمان دولتی بازاریابی نفت (سومو) منتقل کند. این اقدام با استقبال تولیدکنندگان نفت در کردستان مواجه شد و انتظار می‌رود به زودی صادرات نفت از سر گرفته شود.

با این حال، زمان دقیق از سرگیری صادرات نفت همچنان نامشخص است و به هماهنگی‌های قانونی و فنی بیشتری نیاز دارد.

عراق به عنوان یکی از اعضای کلیدی اوپک پلاس، همواره تلاش کرده است تعهدات خود را در چارچوب توافق‌های این سازمان رعایت کند. در همین راستا، ازسرگیری صادرات نفت از منطقه کردستان نیز در هماهنگی کامل با سهمیه‌بندی‌های تعیین‌شده توسط اوپک پلاس انجام شده و بغداد قصد ندارد فراتر از این چارچوب، تولید و صادرات خود را افزایش دهد.

برخی گمانه‌زنی‌ها حاکی از آن است که این اقدام ممکن است هم‌راستا با سیاست‌های دولت دونالد ترامپ در اعمال فشار بر ایران باشد، اما مقامات عراقی این ادعا را رد کرده‌اند. آن‌ها تأکید دارند که سیاست نفتی عراق تابع ملاحظات اقتصادی و تعهدات بین‌المللی این کشور است و نه خواسته‌های بازیگران خارجی.

ازسرگیری صادرات نفت از منطقه کردستان عراق می‌تواند به افزایش درآمدهای نفتی بغداد کمک کند و تنش‌های اقتصادی میان دولت مرکزی و اقلیم کردستان را کاهش دهد. با این حال، مقامات عراقی همچنان تأکید دارند که این افزایش صادرات در چارچوب سیاست‌های اوپک پلاس باقی خواهد ماند و تأثیری بر معادلات ژئوپلیتیکی منطقه نخواهد گذاشت.

به طور کلی، تصمیم عراق برای ازسرگیری صادرات نفت از کردستان، اقدامی اقتصادی و در راستای تعهدات بین‌المللی این کشور ارزیابی می‌شود و نشان می‌دهد که بغداد به‌دنبال حفظ تعادل در سیاست‌های انرژی خود بدون دخالت در درگیری‌های ژئوپلیتیکی منطقه‌ای است.