صاحبان برندهای بزرگ ایران چه کسانی هستند؟خرید نقره بدون اجرت یعنی چه و برای چه کسانی مناسب است؟پشت پرده کندی اینترنت؛ چرا با وجود اتصال، بسیاری از سایتها دیر باز میشوند؟پایان آزمونهای نهایی یازدهمیها/ اعلام زمان جدید برای برگزاری امتحانات معوق ۴ استانفرضیه «اینترنت مرده» واقعی شد / بحران جدید در دنیای فناوریبازار داغ فروش سؤالات امتحان؛ کلاهبرداری یا واقعیت؟تصاویر گالری ایرانیان چگونه سر از شبکههای اخاذی درمیآورد؟رزیدنتها دغدغه معیشت ندارند؟/ سقف حقوق ۳۵ میلیون تومان است و حجم کار بیانتها؛ هم درمان، هم کار اداریببینید| پژوهشگر امنیت شبکه: فیلترینگ یک اقدام ضدامنیت استتصمیم تازه آموزش و پرورش برای جذب دانشجومعلمانفکتچک| پاک کردن تاریخچه مرورگر یعنی هیچ ردپایی باقی نمیماند؟انتشار تصویر برگههای امتحانی دانشآموزان ممنوع استرهگیری پهپاد MQ9 بر فراز تنگه هرمزفکتچک | آیا فیلترینگ امنیت را افزایش میدهد؟رزیدنتی یا شیفت بیپایان؟/ ۱۰۰ ساعت کار در هفته و ۱۲ کشیک در ماهواکنش ایران به ادعای ترامپ مبنی به الحاق ونزوئلا و گرینلند به آمریکاواکنش ایران به کنار گذاشتن سلاح توسط حماسهشدار پلیس فتا درباره کلاهبرداری با اعتبار خرید دیجیکالا و اسنپپیاعلام برنامه امتحانات نهایی پایه دوازدهم ۴ استانآیا ایران به حمله اوکراین به کشتی ایرانی پاسخ می دهد؟بقایی: اقدامات آمریکا در قشم، میناب و لامرد مصداق جنایت جنگی استببینید| ٰرئیس اتحادیه کسبوکارهای مجازی: دولت نمیتواند فیلترینگ را برداردنحوه ثبتنام فرزندان شهدا و مجروحان شدید جنگهای اخیر در مدارس شاهد اعلام شدعارف: حل مسائل فرهنگی با بخشنامه پیش نمیرودببینید| حامد بیدی: علت قطع اینترنت ناکارآمدی فیلترینگ بودحزب مؤتلفه خواستار رسیدگی به ترک فعلها و تخلفات بانکی شدسهمیه کنکور بر اساس دهک اقتصادی و استان؛ نسخه جدید پذیرش دانشجو روی میزببینید| شاهراه حمله به زیرساختهای کشور کجاست؟بیاتی: خدمات شهرداری تهران در اربعین رضایتبخش بودوثیقه خروج از کشور برای سفر و تحصیل پسران ۲۰۰ میلیون تومان شد/ جزییاتعراقچی وارد نجف شدببینید| پژوهشگر امنیت شبکه: قطع اینترنت لشکر زامبیها را از بین نمیبردعارف: موانع مقرراتی اقتصاد دیجیتال باید برطرف شودخبر مهم وزیر آموزش و پرورش؛ جزئیات استخدام ۴۰ هزار نیروی جدید اعلام شدخبر مصوبه برخورد با بلاگرها تکذیب شدمشکل بیمه درمان بازنشستگان فولاد تا چند روز آینده برطرف میشودنام ایران از رتبه بندی دانشگاههای موثر حذف شدپرونده مهندسی انتخابات فدراسیونهای ورزشی روی میز کمیسیون اصل نود مجلسببینید| رئیس اتحادیه کسبوکارهای مجازی: بازاریابها کف بازار «اینترنت پرو» میفروشندطباطبایی: گفتگوی صمیمی پزشکیان با مردم به زودی پخش میشودبچههای حبسشده در حباب؛ چگونه مدارسِ «خاص»، انساندوستی را میکُشند؟مخابرات: سرقت کابل ۱۵۰ میلیارد تومان خسارت زداهتزاز بزرگترین پرچم خونخواهی رهبر شهید در بین الحرمینخروج یک خوابگاه از چرخه اسکان دانشجویانوزیر ارتباطات: انحصار در فضای مجازی ممنوع؛ حمایت دولتی فقط به پروژههای اولویتدارپزشکیان: تحقق عدالت در سلامت، از الزامات توسعه و حکمرانی کارآمد استاز نجف تا کربلا با یاد «آقای شهید ایران»اعتراف صریح وزیر: در مقطعی مدرسه دولتی را تضعیف کردیمببینید| ماجرای فروش قطره بیهوشی در اینستاگرام چه بود؟گفتگوی تلفنی عارف با مسئولان ستاد اربعین در مرز مهرانوقتی درباره برندهای معروف ایرانی صحبت میکنیم، نامهایی مانند کاله، میهن، گلرنگ، اسنوا، دیجیکالا و بسیاری از شرکتهای شناختهشده دیگر به ذهن میرسند. برندهایی که برخی از آنها طی چند دهه فعالیت، به بخش مهمی از بازار ایران تبدیل شدهاند. اما صاحبان برندهای بزرگ ایران چه کسانی هستند و این کسبوکارها چگونه شکل گرفتهاند؟
پشت بسیاری از برندهای بزرگ ایرانی، کارآفرینان و خانوادههایی قرار دارند که فعالیت خود را از کسبوکارهای نسبتاً کوچک آغاز کرده و بهمرور مجموعههای بزرگی را ایجاد کردهاند. البته باید توجه داشت که «بنیانگذار یک برند» لزوماً به معنای «مالک فعلی تمام سهام آن» نیست؛ بهخصوص در شرکتهایی که ساختار هلدینگی یا سهامداری گسترده دارند.
در ادامه با تعدادی از صاحبان و بنیانگذاران برندهای معروف ایران آشنا میشویم.
نکته: در این مطلب تنها به تعدادی از کارآفرینان برجسته کشور اشاره شده است. برای آشنایی با سایر چهرههای تأثیرگذار و مشاهده فهرست کاملتر، میتوانید به صفحه کارآفرینان ایرانی مراجعه کنید.
یکی از نامهای مهم در صنعت خصوصی ایران، محمدکریم فضلی، بنیانگذار مجموعهای است که بعدها به گروه صنعتی گلرنگ تبدیل شد. فعالیت این مجموعه با تأسیس شرکت پاکشو در سال ۱۳۵۱ توسعه پیدا کرد و محصولات شوینده آن با نام گلرنگ وارد بازار شدند.
امروزه گروه صنعتی گلرنگ تنها در حوزه محصولات شوینده فعالیت نمیکند و دامنه فعالیت آن به صنایع غذایی، دارویی، آرایشی و بهداشتی، خردهفروشی، فناوری، توزیع و حوزههای دیگر گسترش یافته است.
برندهایی مانند گلرنگ، اوه، سافتلن، اکتیو، اویلا و فامیلا از جمله نامهایی هستند که با مجموعه گلرنگ ارتباط دارند. توسعه فروشگاههای زنجیرهای افق کوروش نیز یکی دیگر از بخشهای مهم اکوسیستم تجاری این گروه محسوب میشود.
مسیر رشد گلرنگ نمونه قابل توجهی از تبدیل یک کسبوکار تولیدی به یک هلدینگ بزرگ و چندرشتهای در اقتصاد ایران است.
اگر درباره صاحبان برندهای معروف صنایع غذایی ایران صحبت کنیم، نام غلامعلی سلیمانی جایگاه مهمی دارد.
غلامعلی سلیمانی بنیانگذار گروه صنایع غذایی سولیکو است؛ مجموعهای که برند کاله یکی از شناختهشدهترین برندهای آن به شمار میرود. طبق اطلاعات رسمی سولیکو، فعالیت اقتصادی سلیمانی از سال ۱۳۵۲ و بازار سعدی تهران آغاز شد و پس از تجربه فعالیتهای مختلف، زمینه شکلگیری یکی از مجموعههای بزرگ صنایع غذایی کشور فراهم شد.
کاله در طول سالهای فعالیت خود محصولات متنوعی در حوزه لبنیات و صنایع غذایی عرضه کرده و حضور در بازارهای صادراتی نیز بخشی از فعالیت این مجموعه بوده است. بنابراین وقتی از بنیانگذار کاله صحبت میشود، نام غلامعلی سلیمانی و گروه سولیکو مطرح است.
میهن یکی دیگر از برندهای بسیار شناختهشده ایرانی، بهخصوص در صنعت بستنی و محصولات لبنی است.
نام ایوب پایداری با شکلگیری و توسعه برند میهن گره خورده است. میهن فعالیت خود را در مقیاسی بسیار کوچکتر از مجموعه امروزی آغاز کرد و بهتدریج با توسعه خطوط تولید و شبکه توزیع به یکی از نامهای مطرح بازار بستنی و لبنیات ایران تبدیل شد.
داستان توسعه میهن از این جهت قابل توجه است که نشان میدهد ایجاد شبکه توزیع گسترده در کنار افزایش ظرفیت تولید تا چه اندازه میتواند در رشد یک برند محصولات مصرفی مؤثر باشد.
در بازار لوازم خانگی ایران، اسنوا یکی از شناختهشدهترین نامهاست. این برند در مجموعه گروه توسعه سرمایهگذاری انتخاب قرار دارد و نام محمدرضا دیانی با توسعه این گروه صنعتی شناخته میشود.
گروه انتخاب در حوزه تولید لوازم خانگی فعالیت گستردهای دارد و اسنوا به یکی از برندهای اصلی آن تبدیل شده است. انواع یخچال و فریزر، ماشین لباسشویی، اجاق گاز، تلویزیون و سایر لوازم خانگی از جمله محصولات عرضهشده با این برند هستند.
رشد اسنوا خصوصاً در سالهایی که شرایط بازار لوازم خانگی ایران تغییر کرد، باعث شد این برند سهم قابل توجهی از بازار داخلی به دست آورد.
در میان برندهای بزرگ اینترنتی ایران، دیجیکالا یکی از شناختهشدهترین نمونههاست.
دیجیکالا توسط برادران حمید محمدی و سعید محمدی راهاندازی شد. این مجموعه کار خود را با تمرکز بر بررسی و فروش محصولات دیجیتال آغاز کرد اما بهمرور به یک پلتفرم تجارت الکترونیکی با گروههای کالایی بسیار متنوع تبدیل شد.
تفاوت دیجیکالا با بسیاری از برندهای قدیمی این فهرست در این است که این کسبوکار از ابتدا بر بستر اینترنت شکل گرفت و رشد آن همزمان با گسترش تجارت الکترونیکی در ایران اتفاق افتاد.
امروز نام دیجیکالا علاوه بر فروشگاه اینترنتی، با مجموعهای از خدمات و کسبوکارهای دیجیتال دیگر نیز همراه شده است. در بررسی مالکیت چنین شرکتهایی باید بین «بنیانگذاران» و ساختار سهامداری شرکت تفاوت قائل شد.
یکی دیگر از کارآفرینان شناختهشده ایرانی مرتضی سلطانی است که نام او با گروه صنعتی و پژوهشی زر و برند زر ماکارون شناخته میشود.
فعالیت این مجموعه در صنایع غذایی و زنجیره تولید محصولات مبتنی بر غلات توسعه پیدا کرده است. زر ماکارون نیز بهمرور به یکی از برندهای شناختهشده بازار ماکارونی ایران تبدیل شد.
توسعه زنجیره تولید و سرمایهگذاری در بخشهای مختلف مرتبط با مواد اولیه و صنایع غذایی، از ویژگیهای مهم مدل توسعه گروه زر محسوب میشود.
اگر مسیر رشد برندهای بزرگ ایرانی را بررسی کنیم، با وجود تفاوت صنایع و بازارها، چند ویژگی مشترک میان بسیاری از آنها دیده میشود.
سرمایهگذاری بلندمدت، توسعه شبکه توزیع، افزایش ظرفیت تولید، شناخت بازار داخلی، تنوع محصولات و ایجاد برندهای مکمل از مهمترین عواملی هستند که در رشد این مجموعهها نقش داشتهاند.
نکته جالب دیگر این است که بسیاری از صاحبان کسبوکارهای بزرگ ایران فعالیت خود را با مجموعههایی بسیار کوچکتر از ساختار فعلی آغاز کردهاند. در واقع برندهایی که امروز هزاران نفر آنها را میشناسند، معمولاً نتیجه چندین دهه توسعه مستمر، سرمایهگذاری و تجربه در بازار هستند.
پاسخ به این سؤال همیشه به سادگی معرفی یک فرد نیست. بعضی برندها همچنان بهصورت خانوادگی یا خصوصی اداره میشوند، در حالی که برخی دیگر تحت مالکیت هلدینگها و شرکتهایی با چندین سهامدار قرار دارند.
به همین دلیل برای شناخت صاحبان برندهای بزرگ ایران باید ساختار هر شرکت بهصورت جداگانه بررسی شود و میان مالک، سهامدار، مدیرعامل و بنیانگذار تفاوت قائل شد.
برای مثال، محمدکریم فضلی بهعنوان بنیانگذار مجموعه گلرنگ، غلامعلی سلیمانی بهعنوان بنیانگذار گروه سولیکو، ایوب پایداری بهعنوان بنیانگذار میهن و برادران محمدی بهعنوان بنیانگذاران دیجیکالا شناخته میشوند؛ اما ساختار مالکیت و مدیریت این مجموعهها ممکن است در طول زمان تغییر کند.
شناخت صاحبان برندهای بزرگ ایران تنها معرفی افراد ثروتمند یا مدیران شرکتها نیست؛ بلکه بخشی از تاریخ کارآفرینی و توسعه بخش خصوصی در ایران را نشان میدهد.
برندهایی مانند گلرنگ، کاله، میهن، اسنوا، دیجیکالا و زر ماکارون هرکدام مسیر متفاوتی را طی کردهاند، اما نقطه مشترک بسیاری از آنها شروع فعالیت در مقیاسی کوچکتر و توسعه تدریجی کسبوکار در طول سالها بوده است.
بررسی داستان این برندها نشان میدهد که ایجاد یک نام تجاری بزرگ معمولاً نتیجه یک موفقیت کوتاهمدت نیست؛ بلکه ترکیبی از سرمایهگذاری، شناخت بازار، توسعه محصول، ایجاد شبکه فروش و تصمیمگیریهای بلندمدت است.
افزایش هزینههای زندگی در سالهای اخیر، مدیریت پرداختهای روزمره را برای بسیاری از خانوارها دشوارتر کرده است. در چنین شرایطی، کاربران هنگام خرید خدمات ضروری بیش از پیش به زمان پرداخت، نحوه تقسیم هزینهها و امکان برنامهریزی مالی توجه میکنند؛ موضوعی که صنعت بیمه نیز از آن مستثنی نبوده است.
جزئیات واگذاری و قیمت پایه سهام فولاد مکران، فولاد میبد، باشگاه استقلال و یک جایگاه سوخت اعلام شد.
اجرت ساخت در بازار طلا و نقره، هزینهایست که تولیدکننده یا کارگاه سازنده برای تبدیل شمش به مصنوعات زینتی دریافت میکند
داستان رشد برندهایی مثل گلرنگ و میهن نشان میدهد که بسیاری از کسبوکارهای بزرگ از فعالیتهای کوچک شروع کردهاند. آیا درباره مسیر رشد اولیه این برندها اطلاعات بیشتری وجود دارد؟
بله، بسیاری از این مجموعهها مسیر چندین سالهای را طی کردهاند و بررسی مراحل اولیه شکلگیری آنها میتواند موضوع مناسبی برای مطالب جداگانه باشد.