نگرانی در خصوص آینده زنجیره فولاد با افزایش ناترازی انرژی

اقتصاد آنلاین _ باران شاکری؛ حدود ۳۰۰ نفر از فعالان، صاحبنظران، تجار و کارشناسان صنعت فولاد ایران در یازدهمین کنفرانس استیل‌پرایس گرد هم آمدند تا به بررسی چالش‌ها و موانع توسعه صادرات حوزه فولاد کشور بپردازند.

حضور و سخنرانی افراد بخش دولتی و قانوگذار، تولید‌کنندگان بخش خصوصی و فعالان کلیدی در پنل‌های تخصصی، از نکات برجسته این کنفرانس به حساب می‌آید که کمک می‌کند تا صنعت فولاد در به روزترین حالت خود قرار بگیرد.

در ابتدای مراسم مسعود رازفر، دبیر اجرایی کنفرانس استیل پرایس در خصوص محورهای همایش گفت: فولاد، صادرات و توسعه پایدار محورهای همایش امروز است؛ رشد مجوزها در اثر نتایج صادرات در دهه گذشته به صورت نامتقارن افزایش یافت که لازم است در این خصوص راهکارهای لازم عملیاتی شود لذا اگر به صادرات توجه داشته باشیم می‌توان حضور موثری در بازارهای جهانی داشته باشیم.

وی افزود: حال زنجیره فولاد خوب نیست و بحث‌های بازارهای جهانی، حامل‌های انرژی و مسائل دیگر همیشه وجود داشته است که در این مواقع گردهمایی صاحبنظران این صنعت قطعا می‌تواند راه گشا باشد.

رازفر به اهمیت صادرات اشاره کرد و گفت: حضور مدوام در بازارهای جهانی یکی از مسائلی است که به ما کمک بسیاری در صنعت فولاد خواهد کرد.

وی بیان کرد: رفع ناترازی زنجیره با تولید و صادرات، برنامه‌ای انجام شدنی است، بنابراین با برنامه‌ریزی بلند مدت برای صادرات، می‌توان رویکردی برای رفع ناترازی و افزایش سهم در GDP کشور و افزایش ارزآوری ایجاد کرد.

رازفر اضافه کرد: برای کنترل مجوزهای صادر شده اگر برنامه مدون برای صادرات داشته باشیم  قطعا میتوانیم این موضوع را مدیریت کنیم.

در ادامه وجیه الله جعفری، معاون امور معادن و صنایع معدنی وزارت صمت ضمن تشکر از برگزارکنندگان کنفرانس همایش بیان کرد: در صنعت فولاد توانستیم بعضی موضوعات و ناترازی‌ها را حل کنیم.

وی افزود: اینکه امروز فولاد چه وضعیتی دارد و چه وضعیتی پیدا خواهد کرد قابل توجه است؛ ۵۵ میلیون تن تولید فولاد پیش‌بینی شده بود که در حال حاضر به این موضوع نزدیک شدیم.

معاون امور معادن و صنایع معدنی وزارت صمت اضافه کرد: چالش‌هایی از قبیل زیرساخت‌ها، کمبود انرژی از جمله برق و گاز و حمل و نقل وجود دارد که در آینده زنجیره را با نگرانی‌ها و دغدغه‌هایی روبرو خواهد کرد. باید تلاش کنیم با برنامه‌ریزی و تاثیر گذاری این کنفرانس و کنفرانس‌های مشابه این موانع را به حداقل برسانیم.

وی ادامه داد: برای حل موانع و پیشرفت بخش فولاد کشور باید حاکمیت، سیاست‌گذار، مجری و کسانی که در این حوزه نقشی دارند، تعریف یکسانی از فضا داشته باشند و با هماهنگی یکدیگر پیش بروند.

وی گفت: طرح جامع فولاد باید عملیاتی شود در این راستا، ستاد فولاد کمک کند تا از ابعاد مختلف هماهنگی‌های لازم اتقاق بیفتد و بتوانیم طرح را اجرایی کنیم تا برای فعالین این صنعت دغدغه‌ای وجود نداشته باشد.

جعفری بیان کرد: بخش معدن و صنایع معدنی کشور، نقش بسیار مهمی در اقتصاد کشور داشته و حتی مقام معظم رهبری نیز روی این بخش تاکید ویژه‌ای داشتند و رشد ۱۳ درصدی  در این بخش در برنامه هفتم توسعه دیده شده است که برای تحقق آن نیازمند یک برنامه مدون و راهبردی هستیم.

وی افزود: شورای راهبردی با همکاری وزارت صمت تشکیل شده است. سند راهبردی بخش معدن کشور با همکاری معاونت معدنی وزارت صمت، سازمان ایمیدرو و سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور در حال تدوین است و ۱۷ راهبرد اصلی و ۷۰  پروژه دارد؛ اکتشاف، استخراج، بهره‌برداری، سرمایه‌گذاری، هوشمندسازی معادن و تحول دیجیتال برخی از راهبرد‌های این سند است.

جعفری گفت: امروز نظام مسائل صنعت فولاد تغییر کرده و جنس چالش‌ها عوض شده است؛ حدود ۳ میلیارد تن دخیره سنگ‌آهن داریم که در زنجیره فولاد در حال مصرف است اما اکتشافات بعدی باید انجام شود حال این سوال مطرح است که آیا اطلاعات زنجیره کامل است؟  بنابراین بحث مواد اولیه و نبود اطلاعات شفاف یکی از چالش‌های اصلی این بخش است که باید به آن توجه کرد. 

معاون وزیر صمت گفت: مرکز داده‌های علوم زمین در حدود ۳۰ سال پیش اعتباری گرفت که متاسفانه با اتفاقات ساختاری به حاشیه رفت اما امروزه احیا شده است که شورای هماهنگی این مرکز با ریاست وزیر صمت است. فعالیت این مرکز شروع شده و امیدواریم اطلاعات این مرکز تا پایان سال خصوصا بحث اکتشاف که نیاز به یک برنامه اجرایی دارد به پایان برسد.

وی توضیح داد: نبود گفتمان مشترک در بخش معدن و صنایع معدنی یکی دیگر از چالش‌های موجود است و با دیدگاه‌های مختلف هر فردی خروجی خودش را می‌دهد لذا ایجاد گفتمان مشترک جزو برنامه‌هایی بود که  در دستور کار قرار گرفت و از وزارت صمت ایجاد شد تا بتوانیم این چالش‌ها را با گفتمان به حداقل برسانیم.

وی در ادامه به چالش‌های این بخش اعم از کمبود ماشین‌آلات و تخصیص ارز اشاره کرد و افزود: حدود ۴ درصد دسترسی به زمین داریم که باید وسعت دسترسی و فرصت برای فعالیت در محدوده‌های جدید را در دستور کار قرار دادیم. در بخش نیروی انسانی متخصص، کمتر توانستیم موضوع آموزش و ارتقا دانش را بالا ببریم همچنین فناوری و نوآوری و فاصله گرفتن از آن جزو یرنامه‌های وزرات صمت است.

وی گفت: با توجه به فضای موجود، سیاست‌های پایین دستی لوکوموتیو حرکت ما در زنجیره های بعدی است و باید با تقویت بازار مصرف داخل این بخش را  تقویت کنیم.

وی در پایان سخنرانی خود گفت: تقویت بخش‌های مختلف در صنعت فولاد باعث تقویت و توسعه فولاد کشور خواهد شد که در نهایت منجر به تحقق برنامه هفتم توسعه خواهد شد که امیدواریم خروجی این کنفرانس نیز به ما کمک کند.

در حاشیه این کنفرانس، نمایشگاهی از توانمندی‌های صنعت و شرکت‌ها برگزار و جایزه sea به دکتر مسعود سمیعی‌نژاد مدیرعامل هلدینگ سرمایه‌گذاری پارسیان اهدا شد.

محمد ابکا، رئیس هیات مدیره فولاد تکنیک در پنل تخصصی کنفرانس استیل پرایس گفت: سال ۱۴۰۲ بیست میلیون تن صادرات مواد معدنی اعم از گندله و کنسانتره داشتیم.
وی افزود: در سند چشم انداز ۱۴۰۴ تولید ۵۵ میلیون تن فولاد پیش‌بینی شده بود که برای محقق شدن آن به ۱۷۱ میلیون تن سنگ آهن نیاز داریم که در بهترین حالت ۱۲۱ میلیون تن می‌توانیم فراهم کنیم.

ابکا در ادامه گفت: مبنای طرح جامع فولاد سند چشم انداز بیست ساله کشور بوده است. در این سند پیش‌بینی شده بود در ۱۴۰۴ صدهزار مگاوات نیروگاه‌های تجدید پذیر داشته باشیم که اگر این اتفاق افتاده بود ما صادرکننده برق بودیم.
وی اضافه کرد: به طور کلی فولادسازان حیطه مختص خودشان را در سند چشم انداز لحاظ کردند و در حال حاضر به عارضه‌هایی رسیدند که باید پاسخگو باشند.

ابکا ادامه داد: موازنه بهم ریخته است به طوریکه بنا بود در سند چشم انداز ۳۵ میلیون تن مصرف داخلی و ۲۰ میلیون تن صادرات فولاد داشته باشیم، اما عملی نشد.

بهادر احرامیان، عضو هیات مدیره انجمن فولاد ایران در ادامه پنل گفت: ما همیشه تصور می‌کنیم، چون گاز و سنگ آهن داریم، مزیت نسبی در فولاد داریم، اما چنین نیست چرا که کشور‌هایی مثل ژاپن، کره جنوبی و چین واردکننده مواد اولیه، زغال سنگ و انرژی هستند بنابراین توجیه نمی‌کند که چرا این کشور‌ها در جدول رتبه بندی صادرات دنیا برتر هستند.

وی ادامه داد: چند فاکتور مهم وجود دارد که باید به آن توجه شود؛ باید بازار داخل گسترش یابد که در کشور‌های خارجی این اتفاق افتاده است همچنین صنعت فولاد بیش از انرژی به توانایی مدیریت نیاز دارد که باید مدیریت شود.
احرامیان اضافه کرد: اگر طرح جامع فولاد را با ۲۰ میلیون تن صادرات فولاد اجرایی می‌کردیم اکنون به بالاترین نسبت صادرات به تولید بعد از اوکراین دست پیدا می‌کردیم.

وی ادامه داد: باید علاوه بر مشکلات به راه حل نیز تمرکز کنیم؛ ناترازی انرژی گریبان‌گیر پتروشیمی و بسیاری از صنایع دیگر است؛ به گفته کارشناسان در بحث ناترازی برق به جز بحث قیمتی که در کشور ما بسیار ارزان است کافی است به جای گران کردن هزینه‌ها در بخش مسکونی خاموشی ۲۰ دقیقه‌ای در طول تابستان داشته باشیم که صنعت فولاد و پتروشیمی از کار نیفتند.
احرامیان در نهایت با اشاره به اینکه ناترازی مدیریت، مهم‌تر از ناترازی انرژی است به سخنان خود پایان داد.