تغییر تجربه خرید بیمه در روزهای پرهزینه؛ سرویس خرید قسطی بیمهبازار
لیبرمن زنگ خطر را به صدا درآورد / توافق تهران و واشنگتن اسرائیل را نگران کرد
هشدار درباره شببیداریهای کنکوری؛ افت یادگیری در کمین دانشآموزان
لغو دستور مهم ترامپ توسط یک قاضی فدرال / ماجرا چیست؟
انستیتو کانسر تهران به دستگاه پیشرفته «سایبرنایف» مجهز شد
شمارش معکوس برای توافق بزرگ | امضای تفاهم ایران و آمریکا در ۲۴ ساعت آینده
نمایش خودکفایی و تاب آوری زنجیره تامین دارو
ماجرای نامه سرگشاده مدیرعامل پرسپولیس به مهدی تاج چیست؟
حادثه مشکوک در تنگه هرمز / ماجرا چیست؟
ثبت ۲۶ هزار و ۳۹۹ ماموریت اورژانس تهران در هفته گذشته
نیمار غایب بزرگ بازی برزیل مقابل مراکش
قطع اینترنت جلوی ترورها را نگرفت / هزینه سنگین محدودیت مجازی برای سفره مردم / امنیت و اقتصاد را نباید در برابر یکدیگر قرار داد
پایان دوران ترامپ در واشنگتن / نام رئیسجمهور از مرکز کندی پایین کشیده شد
بارهنگ؛ گیاه دارویی برای بهبود زخم ها و کاهش سرفه
دیدار استاندار چهارمحال وبختیاری با رئیس صندوق نوآوری وشکوفایی کشور /پیگیری برای تأمین مالی طرحهای کلان و توسعه زیستبوم فناوری استان
شرایط ادامه تحصیل دانش آموختگان در ۳ رشته پرمتقاضی پزشکی اعلام شد
حذف بستههای شارژ ارزانقیمت / گرانی بیسروصدای کف خرید اعتبار تلفن همراه
واکنش مخاطبان خبرآنلاین به ماجرای مصوبه کنکوری شورای عالی انقلاب فرهنگی؛ «مافیای کنکور سودش بیشتر شده، نه کمتر»/ دانشآموز مافیا نیست
در شبکه اینترنت کشور چه خبر است؛ آیا اتصال همچنان برقرار است؟
با دانشآموزانی که به درس اشتیاق و علاقه نشان نمی دهند چه کنیم؟
اینترنت در پاکستان همچنان مختل است؟
هم وزارت آموزش و پرورش داریم هم وزیر داریم، اما کو اختیارات؟
بنیانگذار علیبابا: امنیت با بستن اینترنت مردم تامین نمیشود
لغو ویزا برای دیپلماتها/ سفرهای رؤسای جمهور آسان شد؟
زمان و جزییات برگزاری آزمونهای المپیادهای علمی اعلام شد
تشخیص درمان ناباروری مردان از طریق سلول های اسپرم
حرکت گرگان به سوی «شهر دانشبنیان»؛ فراخوان بخش خصوصی برای هوشمندسازی خدمات شهری
قطع اینترنت چگونه راه نفوذ هکرها را باز میکند؟
دانشآموزان خواهان بازنگری شورا خواهان تداوم/ سهشنبه سرنوشتساز، ماجرای تأثیر معدل در کنکور چه میشود؟
امنیت سایبری با منطق دیوار و حصار تامین نمیشود
انتصاب دکتر امیری طهرانیزاده به عنوان سرپرست پژوهشگاه علوم انسانی
پیشرفت دوجانبه والیبال ایران؛ صعود در رنکینگ جهانی و لیگ ملتها
قطع اینترنت خود یک آسیبپذیری امنیتی است / بسیاری از حملات سایبری منشأ داخلی دارند
برنامه جدید آموزش و پرورش درباره پیشدبستانی
خودروییها درصدر حجم معاملات/ رکورد ۱۲ روزه سرانه خرید حقیقی شکسته شد
اتفاقا وقتی جنگ هست، نیاز مان به اینترنت بیشتر است
آخرین تصمیم برای تأثیر معدل پایه یازدهم در کنکور ۱۴۰۵ اعلام شد
فرمان محرمانه ترامپ برای توافق با ایران / زلزله دیپلماتیک تا ۲۴ ساعت آینده رخ میدهد؟
آخرین وضعیت اینترنت در ایران/ ادامه محدودیتها، افزایش حجم تبادل داده با اینترنت جهانی
مسیر جدید یادگیری در بازار سرمایه / هنر چگونه به کمک بورس میآید؟
تغییرات جدید کنکور ۱۴۰۵ و ۱۴۰۶ اعلام شد
ضرورت بازنگری در فرآیندهای تأمین دولتی برای افزایش سهم شرکتهای دانشبنیان
پیرصالحی: ۵۰ درصد ذخایر دارویی در جنگ آزاد شد
وزیر ارتباطات: دنیا دنیای هوش مصنوعی است و ما ماندهایم ارتباطمان برقرار باشد یا نباشد
اعلام زمان ثبت اعتراض ارتقای رتبهبندی معلمان
زلزله در بازار سهام/ ۲ نماد مهم از تابلوی بورس تهران حذف شدند
هاشمی: با ایجاد محدودیت به کجا رسیدیم؟ / نمیتوانیم با خودتحریمی خودمان را از قافله جهانی جدا کنیم
پیشبینی بازار سهام امروز چهارشنبه ۲۰ خرداد ۱۴۰۵ | بازار صعودی میماند؟
پس از انتصاب سرپرست جدید پژوهشگاه علوم انسانی؛ حمایت جمعی از اعضای هیئت علمی از تصمیم وزیر علوم
اینترنت دوباره قطع میشود؟ / پاسخ وزیر ارتباطاتوفور درآمدهای نفتی، سیاستمداران را به خلق تعهدات اجتماعی پرهزینهای سوق میدهد که در دوران تنگدستی به بحران تبدیل میشوند. ماکس کوردن، اقتصاددان فقید، در نظریه «بیماری هلندی» هشدار داد که این تعهدات ناپایدار، بیش از صنعتزدایی، اقتصاد را به دام میاندازند. ایران امروز با معضل بازنشستگیهای زودهنگام و کسری صندوقهای بازنشستگی، دقیقاً در این تله گرفتار شده است.
ماکس کوردن در مقاله ۱۹۸۴ خود هشدار داد که بیماری هلندی واقعی، نه فقط تضعیف صنعت و کشاورزی به دلیل تقویت ارزش پول ملی، بلکه ایجاد تعهدات اجتماعی ناپایدار در دوران رونق منابع است. در ایران، درآمدهای نفتی دهههای ۱۳۷۰ تا اوایل ۱۳۹۰، سیاستمداران را به اعطای امتیازاتی مانند بازنشستگی زودهنگام، تعریف گسترده مشاغل سخت و زیانآور و فرمولهای سخاوتمندانه مستمری سوق داد. این تصمیمها در زمان وفور، خیرخواهانه و پربازده سیاسی به نظر میرسیدند، اما در دوران افول درآمدهای نفتی، به بار سنگین مالی برای صندوقها و بودجه تبدیل شدهاند.
وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، بازنشستگی زودهنگام را «معضل جدید کشور» خوانده و اعلام کرده که ۹۵ درصد بازنشستگان زیر ۶۰ سال هستند. مدیرعامل سازمان تامین اجتماعی نیز از کسریهای ماهانه، تصمیمهای شتابزده و تأثیر حقوقهای جهشی دو سال آخر خدمت بر صندوقها سخن گفته است. این چالشها نتیجه مستقیم تعهدات پرهزینهای هستند که در دوران رونق نفتی بدون پشتوانه مالی پایدار ایجاد شدند.
کوردن تأکید داشت که تعهدات اجتماعی ایجادشده در دوران وفور، به دلیل «چسبندگی سیاسی» به سختی قابل کاهش هستند. در ایران، امتیازاتی مانند بازنشستگی پیش از موعد و فرمولهای مستمری مبتنی بر میانگین کوتاهمدت، به حقوق مکتسبه تبدیل شدهاند. هر تلاش برای اصلاح این سیستم، با مقاومت اجتماعی و هزینه سیاسی مواجه میشود، در حالی که کسری صندوقها و فشار بر بودجه، چارهای جز اصلاح باقی نمیگذارد.
در دوران وفور نفتی، سیاستمداران با کاهش سن بازنشستگی و اعطای امتیازات گسترده، «جشن رفاه» برپا کردند. اما امروز، صندوقهای بازنشستگی برای تأمین تعهدات ماهانه در تنگنا هستند و دولت برای جبران کسریها به استقراض یا خلق نقدینگی متوسل میشود. این روند، رفاه آینده را به خطر میاندازد و نارضایتی اجتماعی را تشدید میکند.
کوردن برای عبور از بیماری هلندی، راهکارهایی پیشنهاد کرد که با بومیسازی برای ایران نیز کاربردی هستند:
۱. تعهدات معوقه ممنوع: هرگونه افزایش در تعهدات اجتماعی، مانند حقوق بازنشستگی، باید از منابع پایدار بیمهای تأمین شود، نه درآمدهای ناپایدار نفتی.
۲. اصلاحات پارامتریک: افزایش تدریجی سن بازنشستگی، میانگینگیری بلندمدت برای محاسبه مستمری، بازتعریف دقیق مشاغل سخت و زیانآور و یکپارچهسازی پایگاه دادههای بیمه و مالیات برای جلوگیری از دستکاریها.
۳. صندوق بیننسلی: درآمدهای نفتی باید در صندوقهای ثروت ملی ذخیره و از طریق بودجههای سرمایهای به اقتصاد تزریق شوند تا از خلق تعهدات دائمی جلوگیری شود.
۴. قرارداد اجتماعی جدید: حمایتهای اجتماعی باید مشروط و زماندار باشند تا انعطاف بودجهای حفظ شود و عدالت بیننسلی قربانی رایمحوری نشود.
ادعای عدالت در بازنشستگی زودهنگام، بدون پشتوانه مالی، به بیعدالتی آینده منجر میشود. وقتی اکثریت بازنشستگان زیر ۶۰ سال هستند و صندوقها با کسریهای سنگین مواجهند، نیاز به اصلاحات ساختاری بیش از پیش آشکار است. راه برونرفت، شجاعت سیاسی، سیاستگذاری دوراندیشانه و ایجاد قواعد مالی ضدچرخهای است که رفاه امروز را به هزینه آینده قربانی نکند.
امیر خیرخواهان
دیدگاهتان را بنویسید