نوسان نرخ ارز و محدودیت لجستیکی، دست و پای صادرات فولاد را بست!

به گزارش آهن‌ آنلاین؛ بازار صادرات محصولات فولادی ایران در سال ۱۴۰۵ تحت‌تاثیر مجموعه‌ای از عوامل داخلی و بین‌المللی قرار دارد که روند تجارت و قیمت‌گذاری را پیچیده کرده است. نوسانات شدید قیمت داخلی، تغییرات لحظه‌ای نرخ ارز، محدودیت‌های لجستیکی و رقابت جهانی، همگی محیطی پرچالش برای تولیدکنندگان و صادرکنندگان ایرانی ایجاد کرده‌اند. بااین‌حال، علاقه صادرکنندگان برای حضور در بازارهای خارجی همچنان پابرجا است و تلاش‌هایی برای یافتن مسیرهای جایگزین صادرات همچنان برقرار است.

یکی از مهم‌ترین محصولات فولادی صادراتی ایران، میلگرد است. در ماه‌های اخیر، قیمت میلگرد برای خریداران خارجی بین ۴۱۰ تا ۴۴۰ دلار به ازای هر تن EXW متغیر بوده است، هرچند برخی پیشنهادهای ۴۵۰ دلار EXW نیز مطرح شد، اما ‌به‌دلیل عدم امکان‌پذیری عملیاتی، به‌عنوان قیمت واقعی قابل اجرا تلقی نشده است. تحلیلگران بازار بر این باورند که نوسانات شدید قیمت داخلی و نرخ ارز، مهم‌ترین عامل تاثیرگذار بر تصمیم خریداران خارجی است. ‌به‌عنوان مثال، در تاریخ ۲۱ آوریل نرخ ارز 152 هزار و 450 تومان بود که قیمت داخلی میلگرد را در محدوده ۳۷۶ تا ۴۰۵ دلار EXW قرار داد. این وضعیت نشان می‌دهد که تغییرات لحظه‌ای نرخ ارز، تاثیر مستقیم بر قیمت صادراتی داشته و محاسبه سود و ریسک معاملات را پیچیده کرده است.

حضور پررنگ دلالان در بازار صادرات

علاوه‌بر میلگرد، محصولات دیگری همچون مفتول و پروفیل ساختمانی نیز جزو کالاهای صادراتی مهم هستند. مفتول برای گرید 3SP با قیمت ۴۹۰ دلار EXW و برای گرید SAE 1008 با قیمت ۵۱۰ دلار EXW به خریداران خارجی عرضه می‌شود. تجار این محصولات را با قیمت‌های بالاتر یعنی بین ۵۱۷ تا ۵۴۰ دلار EXW در بازار ارائه می‌کنند. این تفاوت قیمت‌ پروفیل نشان‌دهنده تاثیر واسطه‌ها و هزینه‌های جانبی بر ارزش نهایی محصول است و باعث شده حجم معاملات در سطح صادرات محدود باقی بماند.

از نظر جغرافیایی، تقاضا برای محصولات فولادی ایران به‌طور عمده از منطقه منا و جنوب شرق آسیا است. این بازارها حساسیت بالایی نسبت به قیمت دارند و کوچک‌ترین نوسان نرخ داخلی یا مشکلات لجستیکی می‌تواند باعث عقب‌نشینی خریداران شود. ‌به‌عنوان نمونه، مشکلات لجستیکی شامل تاخیر در بارگیری کشتی‌ها، محدودیت‌های حمل‌ونقل دریایی و مشکلات اسناد صادراتی است. در چنین شرایطی، حمل‌ونقل زمینی به‌عنوان گزینه جایگزین مورد توجه قرار گرفته است. جریان محموله‌ها از طریق مسیر زمینی به سمت غازی‌آنتپ و اسکندرون ترکیه، نشان‌دهنده انعطاف صادرکنندگان در مواجهه با محدودیت‌های لجستیکی است.

یکی‌دیگر از چالش‌های مهم صادرات، نوسانات شدید قیمت داخلی است. قیمت‌های داخلی میلگرد بین ۶۳ تا ۶۸ هزار تومان به ازای هر کیلو EXW متغیر است. این نوسانات باعث شده خریداران خارجی در تصمیم‌گیری برای سفارش محصول مردد شوند و بسیاری از معاملات به‌صورت رزرو انجام شود. برای مثال، پیش‌تر میلگرد با قیمت ۳۸۰ دلار EXW نیز رزرو شده بود، اما ‌به‌دلیل تغییرات سریع قیمت، این سفارش‌ها دچار تاخیر یا لغو شدند.

رقابت سخت در شرایط پیچیده اقتصادی

رقابت بین تولیدکنندگان داخلی نیز تاثیر مستقیمی بر صادرات دارد. در گذشته، تامین‌کنندگان محدود بودند و بازار نسبتا پایدار بود، اما اکنون با ورود تولیدکنندگان جدید، فشار رقابتی افزایش یافته و قیمت‌ها بیشتر تحت‌تاثیر عرضه و تقاضای جهانی قرار گرفته است. این موضوع به ویژه برای میلگرد و پروفیل ساختمانی مشهود است، چراکه تولیدکنندگان در تلاش برای جذب مشتریان خارجی هستند و در نتیجه قیمت‌ها در محدوده‌ای نوسان می‌کند که به سود کوتاه‌مدت تولیدکننده و پوشش هزینه‌ها وابسته است. باتوجه‌به این شرایط، تحلیلگران معتقدند که ادامه صادرات در کوتاه‌مدت با ریسک همراه خواهد بود، اما امکان سودآوری وجود دارد. استفاده از مسیرهای جایگزین لجستیکی، مدیریت دقیق موجودی و انعطاف در قیمت‌گذاری، ابزارهایی هستند که می‌توانند صادرات را حفظ کنند. همچنین انتظار می‌رود با تثبیت شرایط سیاسی و کاهش نوسانات نرخ ارز، بازار صادراتی ایران جذاب‌تر شود و حجم معاملات افزایش یابد.

به‌طور کلی صنعت فولاد ایران در مرحله‌ای حساس قرار دارد. جایی که هم فرصت‌ها و هم چالش‌ها همزمان وجود دارند. توانایی صادرکنندگان برای مدیریت ریسک، استفاده از مسیرهای جایگزین حمل‌ونقل و پاسخ‌دهی سریع به تغییرات بازار جهانی، نقش تعیین‌کننده‌ای در حفظ رقابت‌پذیری دارد. باتوجه‌به افزایش تقاضای جهانی برای فولاد، ایران می‌تواند با سیاست‌گذاری هوشمندانه و برنامه‌ریزی مناسب، سهم خود از بازارهای صادراتی را افزایش دهد و پایداری اقتصادی خود را تقویت کند.

ثبات قیمت در بازار آهن

بررسی بازار آزاد محصولات طویل و عریض فولادی در ابتدای هفته دوم اردیبهشت ماه امسال نشان می‌دهد که قیمت اغلب محصولات بدون تغییر قیمت و یا با افت قیمت همراه بوده‌اند. به‌عنوان مثال در روز پنجم اردیبهشت‌ماه میلگرد اصفهان بدون تغییر قیمت در بازار آزاد عرضه شد و به‌طور میانگین قیمت هر کیلوگرم از میلگردهای این کارخانه با قیمت 65 هزار تومان مورد معامله قرار گرفت. این درحالی است که میلگرد میانه با افت 0.1 درصدی همراه بود و با قیمت 61 هزار و 270 تومان به‌ازای هر کیلوگرم به‌فروش رسید. پروفیل ساختمانی ‌به‌عنوان یکی‌دیگر از محصولات زنجیره فولاد نیز در روز مورد بررسی بدون تغییر قیمت در بازار عرضه شد و به‌طور میانگین هر کیلوگرم از این محصول عریض فولادی با قیمت 118 هزار و 180 تومان مورد دادوستد قرار گرفت. این درحالی است که تیرآهن ذوب آهن اصفهان با افت قیمت 2 درصدی به‌طور میانگین همراه بود و به‌عنوان مثال تیرآهن 14 این کارخانه با قیمت 90 هزار تومان به‌ازای هر کیلوگرم به‌فروش رسید. ورق سیاه مسیر خلاف جهت سایر محصولات را در پیش دارد و همواره قیمت این محصول صعودی است. ورق سیاه فولاد مبارکه سایز 1500*6000 در روز شنبه پنجم اردیبهشت‌ماه با قیمت 106 هزار و 550 تومان به‌ازای هر کیلوگرم در بازار آزاد عرضه شد که 0.4 درصد رشد را نشان می‌دهد.