رشد پیوسته قیمت میلگرد؛ جهش ۲۰ هزار تومانی طی ۳ ماه

به گزارش آهن‌آنلاین؛ رشد پیوسته قیمت میلگرد در ماه‌های اخیر، به یکی از شاخص‌ترین نشانه‌های فشار تورمی در اقتصاد ایران تبدیل شده است. فشاری که نه با شایعه و هیجان، بلکه با متغیرهای بنیادین اقتصاد کلان توضیح داده می‌شود. مرور اعداد و ارقام نشان می‌دهد بازار فولاد بیش از آنکه تحت تاثیر عوامل مقطعی باشد، از جریان پرقدرت تورم و جهش نرخ ارز اثر پذیرفته است.

در ابتدای سال، نرخ رسمی تجاری دلار حدود ۶۹ هزار تومان بود و اکنون به محدوده ۱۳۷ هزار تومان رسیده، یعنی افزایشی نزدیک به ۹۸ درصد را به ثبت رسانده است. تقریبا دو برابر شدن نرخ ارز رسمی در کمتر از یک سال، پیامی روشن برای تمامی بازارهای کالایی داشته است. در مقابل، قیمت میلگرد از ابتدای سال تاکنون کمی بیش از ۵۰ درصد رشد کرده است. این فاصله نشان می‌دهد که بازار فولاد حتی به اندازه نرخ ارز هم افزایش قیمت نداشته و بخشی از فشار ارزی را هنوز به‌طور کامل منتقل نکرده است.

در سه ماه گذشته، قیمت میلگرد حدود ۲۰ هزار تومان افزایش یافته و از کانال‌های پایین‌تر به محدوده ۵۰ تا ۵۵ هزار تومان برای بسیاری از سایزهای پرمصرف رسیده است. این جهش، اگرچه برای مصرف‌کننده نهایی سنگین است، اما در چارچوب تحولات هزینه‌ای تولید چندان دور از انتظار نبود. وقتی نرخ ارز رسمی تقریبا دو برابر شده، رشد ۵۰ درصدی میلگرد را نمی‌توان اتفاقی غیرعادی دانست، بلکه بازتاب طبیعی تورم ساختاری اقتصاد است.

ثبات در بازار صادراتی میلگرد

در بازارهای صادراتی نیز قیمت میلگرد ایران طی هفته‌های اخیر در محدوده ۳۸۵ تا ۴۰۰ دلار به ازای هر تن EXW گزارش شده و تغییر محسوسی نداشته است. باوجود ریسک‌های ژئوپلیتیک و تنش‌های منطقه‌ای، عرضه‌کنندگان ایرانی همچنان بازارهای MENA، کشورهای CIS و حتی اروپا را رصد می‌کنند تا درصورت فراهم شدن فرصت، سهم خود را حفظ کنند. استعلام‌های خرید از ترکیه، سوریه، لبنان و برخی کشورهای اروپای شرقی نشان می‌دهد جریان تجارت به طورکامل متوقف نشده، هرچند فضای احتیاط بر معاملات حاکم است.

اگر نرخ صادراتی ۳۸۰ دلار برای شمش را با نرخ موثر ارز رسمی حدود ۱۳۹ هزار و ۵۰۰ تومان مبنا قرار دهیم، نرخ ریالی شمش درب کارخانه به حدود ۵۳ هزار تومان می‌رسد. با افزودن ۱۰ درصد مالیات بر ارزش افزوده، عدد به حدود ۵۸ هزار و ۳۰۰ تومان افزایش می‌یابد. در ادامه، با در نظر گرفتن حاشیه تبدیل شمش به میلگرد در محدوده ۱۰ تا ۱۲ درصد، قیمت میلگرد به بازه ۶۴ تا ۶۵ هزار تومان می‌رسد. این محاسبه نشان می‌دهد حتی درصورت مبنا قرار دادن ارز رسمی، ظرفیت رشد قیمت میلگرد نسبت به سطوح فعلی همچنان وجود دارد.

از سوی‌دیگر، افزایش بیش از ۶۵ درصدی نرخ گاز که ازسوی برخی اعضای انجمن تولیدکنندگان فولاد اعلام شد، فشار تازه‌ای بر بهای تمام‌شده تحمیل کرده است. صنعت فولاد به‌ویژه در بخش احیای مستقیم و ذوب، وابستگی مستقیم به انرژی دارد. رشد نرخ گاز نه‌تنها هزینه تولید شمش را بالا می‌برد، بلکه در زنجیره پایین‌دستی نیز اثرگذار است. در نتیجه، بخشی از افزایش اخیر میلگرد را باید به رشد هزینه‌های انرژی نسبت داد.

قیمت‌های سلیقه‌ای در بازار داخلی میلگرد

در بازار داخلی، رفتار قیمت‌ها طی هفته‌های گذشته نسبتا باثبات بود، اما این ثبات شکننده در روز ۴ اسفند ۱۴۰۴ با افزایش نرخ برخی سایزهای پرتقاضا شکسته شد. این تغییر فاز معمولا زمانی رخ می‌دهد که انتظارات تورمی تقویت شود یا سیگنال جدیدی از بازار ارز مخابره شود. گرچه نرخ آزاد دلار در محدوده ۱۶۳ هزار تومان نوسان محدودی داشته، اما خاطره جهش‌های قبلی و نااطمینانی سیاسی باعث شده فعالان بازار رویکردی محافظه‌کارانه اتخاذ کنند.

بررسی قیمت‌های اعلامی از سوی کارخانه‌های بزرگ نشان می‌دهد افزایش نرخ به‌صورت انتخابی اعمال شده است. محصولات برندهای مرجع، که معمولا نقش لیدر قیمتی را دارند، سیگنال افزایشی داده‌اند و سایر تولیدکنندگان نیز به تدریج همسو شده‌اند. رشد قیمت در سایزهای سبک و نیمه‌سبک نیز قابل توجه بوده و موضوعی که می‌تواند نشانه‌ای از خریدهای پیش‌دستانه پروژه‌های کوچک‌تر ساختمانی یا تلاش برای پوشش ریسک تورمی باشد.

رفتار خریداران نیز دوگانه است. بخشی از مصرف‌کنندگان با نگرانی از ادامه افزایش قیمت‌ها، خریدهای خود را جلو انداخته‌اند و گروهی دیگر در انتظار تثبیت بازار مانده‌اند. این الگوی رفتاری معمولا در مقاطع پایانی سال تشدید می‌شود. زمانی‌که پروژه‌های عمرانی برای بستن حساب‌های مالی خود نیاز به تامین موجودی دارند.

سایه تورم بر بازار مقاطع طویل

به‌طور کلی رشد ۲۰ هزار تومانی میلگرد طی سه ماه گذشته را نمی‌توان صرفا به یک عامل خاص نسبت داد. جهش ۹۸ درصدی نرخ رسمی ارز، افزایش هزینه انرژی، فضای نامطمئن سیاسی و انتظارات تورمی همگی در شکل‌گیری این روند نقش داشته‌اند. آنچه امروز در بازار میلگرد مشاهده می‌شود، بیش از هر چیز بازتاب تورم اقتصاد است. واقعیتی که بدون نیاز به جست‌وجوی مقصر پنهان، خود را در اعداد و تابلوهای قیمتی نشان می‌دهد.

چشم‌انداز کوتاه‌مدت بازار نیز وابسته به سه متغیر کلیدی ثبات نرخ ارز، سیاست عرضه کارخانه‌ها و روند تقاضای واقعی در بخش ساخت‌وساز است. اگر نرخ ارز در سطوح فعلی تثبیت شود، احتمال نوسان محدود وجود دارد. اما درصورت تقویت انتظارات تورمی یا شوک جدید ارزی، میلگرد می‌تواند بار دیگر وارد فاز افزایشی شود. در هر صورت، تجربه سال‌های اخیر نشان داده بازار فولاد آینه تمام‌نمای تحولات اقتصاد کلان است و جهت حرکت آن را باید در متغیرهای بزرگ‌تر جست‌وجو کرد.