صعود بی‌وقفه قیمت تیرآهن؛ رشد ۱۵۳ درصدی در یک سال

بازار تیرآهن در حالی شهریور  ۱۴۰۵ را به پایان رساند که روند قیمت این محصول طی یک سال گذشته تصویری کم‌سابقه از شتاب افزایش قیمت در بازار مقاطع فولادی ارائه می‌دهد. بررسی داده‌های قیمتی بازار نشان می‌دهد که قیمت تیرآهن ۳۰ ذوب‌آهن اصفهان، شاخه ۱۲ متری طی یک سال از حدود ۳۱ میلیون و ۸۰۰  هزار تومان در اواخر شهریور ۱۴۰۴ به ۸۰ میلیون و ۴۵۰ هزار تومان در پایان شهریور ۱۴۰۵ رسیده است. به این ترتیب قیمت این محصول در یک سال حدود ۱۵۳ درصد افزایش یافته است.

این رشد فقط یک جهش مقطعی نیست. بررسی روند ماهانه نشان می‌دهد قیمت تیرآهن در بخش قابل‌توجهی از این دوره در مسیر صعودی حرکت کرده و در ماه‌های اخیر شتاب افزایش قیمت به شکل محسوسی بیشتر شده است. به‌عبارت دیگر، بازار تیرآهن از یک روند افزایشی تدریجی وارد مرحله‌ای شده که در آن فاصله قیمت‌ها با یک سال قبل به‌سرعت در حال افزایش است.

نقطه اوج یک روند یک‌ساله

قیمت تیرآهن ۳۰ در پایان شهریور ۱۴۰۴ در محدوده ۳۱ میلیون تومان قرار داشت. این رقم تا پایان اسفند همان سال به حدود ۴۷ میلیون تومان رسید و در پایان خرداد ۱۴۰۵، با وجود نوسانات بازار، حدود ۴۹ میلیون تومان ثبت شد. اما نقطه‌عطف بازار در شهریور ۱۴۰۵ رقم خورد. قیمت از حدود ۵۵ میلیون تومان در ابتدای شهریور به بیش از ۶۱ میلیون تومان در دهم شهریور رسید، سپس در میانه ماه از مرز ۷۶ میلیون تومان عبور کرد و در روزهای پایانی ماه به محدوده ۸۰ میلیون تومان رسید.

آخرین داده ثبت‌شده در ۳۰ شهریور قیمت حدود ۸۰ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان را نشان می‌دهد. درحالی‌که فقط یک روز قبل، قیمت به بیش از ۸۰ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان رسیده بود. بنابراین بازار در شهریور نه‌تنها رشد کرده، بلکه در مقاطعی با افزایش‌های روزانه قابل‌توجه مواجه بوده است.

محصولی که از تورم هزینه‌ای عبور کرد

افزایش قیمت تیرآهن را نمی‌توان با رشد یک متغیر توضیح داد. در بازار فولاد، قیمت محصولات نهایی تحت‌تاثیر مجموعه‌ای از عوامل شامل قیمت شمش و مواد اولیه، هزینه انرژی، حمل‌ونقل، نرخ ارز، هزینه جایگزینی موجودی و شرایط عرضه و تقاضا قرار دارد.

تیرآهن نیز به‌عنوان یکی از محصولات مهم ساختمانی، علاوه‌براین عوامل، از وضعیت بازار ساخت‌وساز تاثیر می‌پذیرد. بااین‌حال، داده‌های قیمتی موجود نشان می‌دهد که در یک سال گذشته سرعت افزایش قیمت آن بسیار بیشتر از یک نوسان عادی بازار بوده است.

نکته قابل‌توجه این است که رشد قیمت تیرآهن به معنای رونق تقاضا نیست. ممکن است بازار هم‌زمان با افزایش قیمت، با کاهش حجم معاملات نیز مواجه باشد. در چنین شرایطی، افزایش هزینه‌های تولید و انتظارات تورمی می‌تواند قیمت اسمی محصول را بالا ببرد، درحالی‌که مصرف‌کننده نهایی توان افزایش خرید متناسب با قیمت را ندارد.

افزایش قیمت تیرآهن از حدود ۳۱ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان به بیش از ۸۰ میلیون تومان در یک سال، به معنای اضافه شدن حدود ۴۸ میلیون تومان به قیمت هر شاخه از این محصول است. چنین رشدی برای بازار ساختمان اهمیت بالایی دارد. چراکه تیرآهن یکی از اقلام اصلی مصرفی در پروژه‌های ساختمانی و سازه‌ای است و افزایش قیمت آن به‌صورت مستقیم هزینه تامین مصالح و مقاطع را افزایش می‌دهد.

هرچه سرعت رشد تیرآهن بیشتر شود، برآورد هزینه نهایی پروژه نیز دشوارتر می‌شود. در چنین شرایطی، برخی پروژه‌ها ممکن است با تاخیر در خرید، کاهش حجم عملیات یا انتظار برای ثبات بازار مواجه شوند. سازنده‌ای که قبلا اقدام به خرید مقاطع کرده، دربرابر افزایش قیمت‌ها از موقعیت متفاوتی برخوردار است. موجودی خریداری‌شده با قیمت بالاتری در بازار ارزش‌گذاری می‌شود. همین مسئله می‌تواند رفتار عرضه و تقاضا را در بازار آهن‌ آلات پیچیده‌تر کند.

روند صعودی تیرآهن ادامه دارد؟

بازار تیرآهن در شهریور ۱۴۰۵ وارد مرحله‌ای از افزایش سریع شده است، اما ادامه این روند به شرایط بازار در ماه‌های آینده بستگی دارد. اگر نرخ ارز، هزینه مواد اولیه و انتظارات تورمی در سطوح بالا باقی بمانند، ممکن است فشار صعودی بر روند قیمت آهن ادامه پیدا کند. در مقابل، اگر تقاضای واقعی ساخت‌وساز توان همراهی با قیمت‌های جدید را نداشته باشد، بازار ممکن است با شکاف بیشتری میان قیمت پیشنهادی فروشندگان و قدرت خرید مصرف‌کنندگان مواجه شود. در این صورت، احتمال دارد قیمت‌ها در سطوح بالا باقی بمانند اما حجم معاملات کاهش پیدا کند.

به‌طور کلی داده‌های یک‌ساله بازار تیرآهن نشان می‌دهد این محصول از حدود ۳۱ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان به بیش از ۸۰ میلیون تومان رسیده و رشد ۱۵۳ درصدی را ثبت کرده است. جهش اخیر، به‌ویژه در شهریور، نشان می‌دهد بازار تیرآهن در حال حاضر بیش از هر زمان دیگری تحت‌تاثیر هزینه جایگزینی، انتظارات قیمتی و شرایط کلی بازار فولاد قرار دارد. 

موضوع اصلی بازار فقط افزایش قیمت تیرآهن نیست. بلکه سرعت افزایش قیمت است به یک چالش تبدیل شده است. سرعتی که در صورت تداوم می‌تواند فاصله میان هزینه تامین مصالح و مقاطع توان خرید بخش ساختمان را بیشتر کرده و بازار را هم‌زمان با تورم قیمتی و ضعف تقاضای واقعی مواجه کند.