چرا یک میلیون ایرانی خارج‌نشین یارانه می‌گیرند؟

به گزارش اقتصادآنلاین و به نقل از ایسنا، چند روز قبل به طور رسمی، پرداخت یارانه به یک میلیون ایرانی مقیم خارج از کشور تایید شد. این خبر را حسن نوروزی ـ رئیس سازمان هدفمندی یارانه‌ها در نشست خبری اعلام کرد و گفت: این موضوع مربوط به وزارت رفاه است، اما ایرانیان مقیم خارج مثل ایرانیان مقیم داخل بر مبنای شاخص‌هایی حتما مورد ارزیابی قرار می‌گیرند. اگر فردی مستحق دریافت یارانه شناسایی شد یارانه می‌گیرد در غیر این صورت حذف می‌شود. ممکن است افرادی به ایران رفت و آمد داشته باشند، مقیم باشند، دانشجو باشند و دیگر موارد وجود دارد که مورد بررسی قرار می‌گیرد.

اما به نظر می‌رسد ارزیابی‌ها چندان دقیق نیست. آنطور که کارشناسان و فعالان حوزه کارگری می‌گویند با وجود پایگاه اطلاعات جامع رفاه ایرانیان، سامانه این پایگاه هنوز به شدت از نظر اطلاعاتی فقیر و پراشتباه است. مصداق تایید این ضعف اطلاعاتی، دریافت یارانه توسط برخی افراد اپوزیسیون خارج از کشور است که پس از انتشار خبر آن در هفته‌های گذشته واکنش‌هایی را در پی داشت.

دولت از ابتدای امسال بر مبنای قانون بودجه ۱۴۰۴ مصوب مجلس شورای اسلامی، حذف یارانه نقدی سه دهک بالا یعنی ۸، ۹ و ۱۰ را آغاز کرده و فعلا این فرآیند از دهک ۱۰ شروع شده است. البته خانوار‌های دهک ۱۰ قبل از این هم یارانه دریافت نمی‌کردند، اما در این دهک نیز بیماران خاص و مزمن، یارانه دریافت می‌کنند.

در یک ماه اخیر یارانه سه میلیون نفر از دهک ۴ تا ۹ قطع شد. این افراد کسانی بودند که بر اساس ارزیابی‌های جدید وزارت رفاه از دهک ۸ و ۹ به دهک ۱۰ سرریز و سپس یارانه‌شان قطع شد.

رئیس سازمان هدفمندی درباره حذف سه میلیون نفر از دریافت یارانه در یک ماه اخیر که ممکن است برخی از این موارد به اشتباه صورت گرفته باشد گفت: وزارت رفاه حتما بر مبنای قانون اقدام می‌کند. ما هم بر اساس شاخص‌های وزارت رفاه واریز را انجام می‌دهیم. البته تا زمانی که داده ثبتی نباشد مغایرت‌هایی ممکن است وجود داشته باشد.

زمانی که سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها در سال ۱۳۸۹ تاسیس شد، یکی از اهداف اصلی آن جلوگیری از اتلاف منابع حاصل از درآمد‌های نفت و گاز در پرداخت‌های غیرهدفمند بود. قرار شد این منابع مالی به صورت مستقیم و موثر به اقشار نیازمند و تولیدکنندگان واقعی اختصاص یابد و به کاهش فقر و افزایش عدالت اجتماعی منجر شود.

اما طی ۱۵ سال گذشته به دلایلی همچون تورم مزمن و نبود داده‌های مناسب از وسع خانوار‌ها آنطور که باید و شاید محقق نشد. اقشار پولدار همچنان از یارانه پنهان انرژِی استفاده می‌کنند؛ رقمی که به گفته رئیس سازمان هدفمندی از کل بودجه ۴۹۵۰ هزار میلیارد کشور در سال ۱۴۰۴ بیشتر است. سه روز قبل، رئیس سازمان برنامه و بودجه رقم یارانه پنهان در ایران را ۱۰۰ میلیارد دلار اعلام کرد.

دولت چهاردهم برای آنکه از هدررفت بخشی از این رقم سنگین جلوگیری کند در گام نخست قصد دارد بر مبنای جزء ۶ از تبصره ۸ قانون بودجه سال ۱۴۰۴ سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها را موظف کرد تا آیین‌نامه‌ای برای حذف یارانه خانوار‌های غیرمشمول تدوین کند.

بر اساس آخرین آمار در حال حاضر ۷۵ میلیون نفر یارانه نقدی ۳۰۰ و ۴۰۰ هزار تومانی را دریافت می‌کنند که قانون، دولت را مکلف کرده یارانه ۲۷ میلیون نفر را حذف کند.