گرانی گوشت در راه است؟ دلایل پنهان نوسان قیمت

به گزارش نبض بازار منصور پوریان – رئیس شورای تأمین دام کشور – اظهار کرد: بره‌هایی که در اواخر پاییز و اوایل زمستان متولد شدند، اکنون به مرز کشتار رسیده‌اند. این موضوع از یک‌سو نشان‌دهنده موفقیت در زایش‌های امسال است و از سوی دیگر، نیاز به برنامه‌ریزی و مدیریت مناسب برای عرضه این حجم از دام را ضروری می‌کند.

وی با اشاره به اینکه در سال‌های گذشته مشکلات بهداشتی و بیماری‌های فصلی بر صنعت دامداری تأثیر می‌گذاشت، گفت: خوشبختانه امسال چنین مشکلاتی نداشتیم و حتی بخشی از زایش‌ها به‌صورت دوقلوزایی بوده که این امر نشان‌دهنده وضعیت مناسب تغذیه و نگهداری دام‌ها است.

پوریان در ادامه به وضعیت بره‌های باقی‌مانده از سال گذشته اشاره کرد و افزود: ما همچنان با حجم زیادی از بره‌های پرواری سال گذشته مواجهیم که هم از سن کشتار عبور کرده‌اند و هم به وزن بالاتری رسیده‌اند. این موضوع نشان می‌دهد که ذخایر دام در شرایط مطلوبی قرار دارد.

وی تأکید کرد که برای مدیریت این وضعیت، باید برنامه‌ریزی دقیقی انجام شود تا عرضه دام در بازار به شکل متعادلی صورت گیرد و از هرگونه نوسان در قیمت‌ها جلوگیری شود.

افزایش حجم بره‌های ماده و ضرورت برنامه‌ریزی برای مدیریت دام مولد

رئیس شورای تامین دام کشور اظهار کرد: بخش زیادی از بره‌های موجود ماده هستند و در فصل بهار، به‌ویژه در اردیبهشت، به عنوان دام مولد مورد استفاده قرار می‌گیرند. بنابراین، دامداران باید نگاه مدیریتی مناسبی به این دام‌ها داشته باشند، نه صرفاً کاهش قیمت گوشت در بازار.

پوریان با اشاره به کاهش قیمت نهاده‌های دامی از تابستان تاکنون گفت: قیمت دام سبک از ابتدای تابستان روند نزولی داشته و حتی به ۲۵۰ تومان یا کمتر نیز رسیده است. با وجود این، در فصل اوج مصرف زمستان، قیمت دام زنده از ۲۷۰ تومان فراتر نرفته است. این نشان می‌دهد که دامدار نقشی در افزایش یا کاهش قیمت گوشت در بازار ندارد و برعکس، فشارهای اقتصادی بسیاری را متحمل می‌شود.

وی ادامه داد: این فشارها تنها به دام سبک محدود نمی‌شود. در بخش گوساله نیز از تابستان کاهش قیمت را شاهد بوده‌ایم، اما در بازار گوشت، قیمت‌ها متغیر و دچار نوسان است. این وضعیت نشان می‌دهد که دامدار در تعیین قیمت‌ها دخالتی ندارد و نیازمند حمایت‌های مدیریتی و سیاست‌گذاری‌های مناسب است.

ضرورت اجرای سیاست‌های حمایتی برای تولیدکنندگان

رئیس شورای تأمین دام کشور با تأکید بر لزوم حمایت از دامداران گفت: در سال‌های گذشته، بسته‌های حمایتی به دو روش اجرا شده است؛ یکی خرید حمایتی که شرایط و چالش‌های خاص خود را دارد و دیگری صادرات دام که در برخی فصول سال اجرا می‌شود. صادرات می‌تواند به عنوان یک محرک اقتصادی مؤثر عمل کند، اما منتقدان متعددی در بازار با آن مخالفت می‌کنند. در شرایط فعلی، لازم است سیاست‌های حمایتی به‌صورت دقیق و کارشناسی‌شده اجرا شود تا از زیان دامداران جلوگیری شود و توازن در بازار گوشت حفظ شود.

لزوم حمایت از دامداران در برابر مخالفت‌های بازاری با صادرات

وی اظهار کرد: مخالفان صادرات در بازار زیاد هستند و همواره با این موضوع مخالفت کرده‌اند. این در حالی است که دامدار و تولیدکننده از این وضعیت متضرر شده‌اند و همچنان آسیب می‌بینند.

حذف حمایت‌های مالی و فشار اقتصادی بر دامداران

پوریان با اشاره به تغییر سیاست‌های حمایتی در سال‌های اخیر گفت: در گذشته یکی از راه‌های حمایت از دامداران، تزریق نقدینگی به این بخش بود، اما این سیاست دیگر اجرا نمی‌شود. همچنین، طرح‌های حمایتی یا خریدهای دولتی که در برخی مقاطع برای گوساله و گوسفند اجرا می‌شد، پس از سال ۱۴۰۰ متوقف شد. این در حالی است که دامداران با مشکلات متعددی از جمله خشکسالی، افزایش هزینه‌های پرورش، تأمین خوراک و نگهداری دام دست‌وپنجه نرم می‌کنند.

بهبود ذخایر دامی و کاهش وابستگی به واردات

رئیس شورای تأمین دام کشور در ادامه افزود: در حال حاضر، با حجم بالایی از دام و ذخایر مواجه هستیم که نه‌تنها به بازار داخلی کمک می‌کند، بلکه از نظر ذخایر، وضعیت کشور نسبت به سال گذشته بهبود یافته است. در سال گذشته، اولویت اصلی تأمین گوشت از طریق واردات بود، اما امسال خوشبختانه در پاییز و زمستان، تمرکز بیشتری بر تولید داخلی صورت گرفت. از نظر گوشتی شدن دام‌ها و ضریب تولید گوشت، شرایط امسال بسیار بهتر شده است. این موضوع نشان می‌دهد که با مدیریت صحیح و حمایت‌های مناسب، می‌توان هم از دامداران حمایت کرد و هم به تنظیم بازار داخلی کمک کرد.

افزایش ۴ میلیون رأسی کشتار دام نسبت به سال گذشته

وی اظهار کرد: بر اساس آمار، کل کشتار دام در سال گذشته حدود ۱۲ میلیون رأس بوده که شامل بره، گوساله و سایر دام‌های کشتاری می‌شود. اما امسال، این رقم تا ۸ میلیون رأس افزایش یافته است. با نزدیک شدن به پایان سال، تقریباً ۴ میلیون رأس اختلاف در میزان کشتار نسبت به سال گذشته دیده می‌شود.

افزایش ذخایر دامی و تأمین نیاز داخلی در سال آینده

پوریان در ادامه گفت: سال گذشته، مشکلاتی در بخش دام وجود داشت و میزان دام‌های پایه کشتار کمتر از امسال بود. اما در حال حاضر، به دلیل افزایش تعداد بره‌های آماده کشتار و دام‌های باقی‌مانده از سال قبل، انتظار داریم جمعیت دامی کشور در سال آینده به حدود ۵ تا ۶ میلیون رأس برسد. این رقم نشان‌دهنده یک جمعیت عظیم پایه کشتار است که در سطح بالایی قرار دارد. وجود این تعداد دام در سال آینده نشانگر افزایش ظرفیت تأمین نیاز داخلی از طریق تولید داخلی است. با این حال، هزینه‌های تولید نیز افزایش یافته و دامداران برای ادامه فعالیت خود نیازمند حمایت‌های بیشتری از سوی دولت هستند.

افزایش تولید به معنای کاهش قیمت نیست

رئیس شورای تأمین دام کشور  خاطرنشان کرد: برخلاف تصور عمومی، افزایش میزان تولید دام لزومی به کاهش قیمت گوشت ندارد، بلکه تنها امکان تأمین نیاز داخلی از تولید داخل را فراهم می‌کند. بنابراین، برای کنترل بازار و حمایت از تولیدکنندگان، باید سیاست‌های حمایتی مناسبی در نظر گرفته شود.

قیمت گوشت تابع تولید نیست، بلکه تحت تأثیر عوامل بازاری است

وی افزود: یک تصور غلط در بازار وجود دارد که اگر میزان دام افزایش یابد، قیمت باید کاهش پیدا کند. اما در واقعیت، قیمت گوشت در بازار تابع شرایط تولید و عرضه نیست، بلکه به عوامل بازاری وابسته است.

بازار از تولید و عرضه تبعیت نمی‌کند

پوریان با اشاره به اینکه بازار گوشت یک کالای پرمصرف و عمده است، گفت: متأسفانه در بازار، اعمال قیمت‌ها تحت تأثیر عواملی غیر از تولید و عرضه است. در حالی که میزان عرضه در بازار بالاست و مشکلی در این زمینه وجود ندارد، اما قیمت‌ها کاهش نمی‌یابد، زیرا بازار از سازوکارهای دیگری پیروی می‌کند.

وی ادامه داد: برای مثال، از تابستان تاکنون قیمت دام تغییر چندانی نکرده، اما در بازار گوشت، نوسانات قیمت چشمگیری مشاهده می‌شود. این نشان می‌دهد که عوامل بازاری مانند نحوه عرضه، کالاهای هم‌ردیف و سیاست‌های توزیع، تأثیر بیشتری بر قیمت دارند تا میزان تولید.

رئیس شورای تأمین دام کشور در پایان تأکید کرد: با وجود عرضه مناسب دام، بازار همچنان تحت تأثیر عوامل غیرتولیدی در حال حرکت است. بنابراین، برای کنترل قیمت‌ها و حمایت از مصرف‌کننده و تولیدکننده، نیاز به سیاست‌های مدیریتی و نظارتی مؤثر در بازار وجود دارد.

منبع ایسنا