راهنمای جامع خرید از بزرگترین پخش کننده ظروف یکبار مصرف آلومینیومی در ایران
راهنمای خرید شیر فشارشکن صنعتی؛ بررسی انواع، سایز و قیمت
گامی نو در تولید پایدار هیدروژن از زیستتوده ریزجلبکها
مرکز خرید قهوه عمده در تهران | از وارد کننده
با همراهی و حمایت وزارت صمت، قیمتگذاری زنجیره فولاد اصلاح شد/تعدیل ضرایب قیمتگذاری با نگاه حاکمیتی و مدیریتی
سامسونگ با ۵ محصول جدید آمد / از گوشی تاشوی فوقباریک تا ساعت ۵۰۰۰ نیتی
صادرات سوسیس آزاد شد
رونق | وقتی راه تجارت بسته میشود
آمریکا در حال عادیسازی جنایات جنگی است؛ در برابر یاغیگری میایستیم
ائتلاف ذینفعان فیلترینگ در بدنه قدرت چگونه شکل گرفت؟
مخالفان بندر «کاسپین» آنرا بندر اقتصادی نمی دانستند| واگذاری فرودگاه رشت به مناطق آزاد؟
موبایلی که بروزرسانی نمیشود، خطرناک است؟
نخست وزیر عراق وارد تهران شد
هزینه حملونقل دریایی کانتینری بار دیگر بهشدت در حال افزایش است
بیتکوین زیر فشار فروش ماند | تتر دوباره گران شد | چرا بازار فعلا قدرت صعود ندارد؟
انتقال امید عالیشاه به فولاد منتفی شد
اوج گرفتن مصرف ترافیک اینترنت کشور همزمان با فینال جامجهانی
حمله به شلمچه تعرض به مسیر زائران اربعین حسینی است
رزیدنتی؛ میان آموزش، فرسودگی و دغدغه معاش/ ۲۶ میلیون تومان حقوق در ازای ۴۰۰ ساعت کار در ماه؟/ «از ۴۰ پزشک عمومی، فقط ۳ نفر رزیدنت شدند»
سهم ایدرو در پایداری انرژی صنایع؛ هدفگذاری سه هزار مگاوات برق خورشیدی
سیگنال جامعه به نهادهای تصمیمگیر: یک میلیون امضا علیه محدودیت اینترنت
افزایش شدید کرایههای حملونقل| تاثیر آغاز مجدد محاصره دریایی بر تولید و تجارت چیست؟
چرا دانشجوی دکتری کم شده؟
استقبال رسمی پزشکیان از نخست وزیر عراق
رکود بیسابقه در بازار لوازم خانگی/ تعمیر جای خرید را گرفت
دیدار دوجانبه پزشکیان و نخست وزیر عراق؛ تأکید بر تحکیم روابط راهبردی
گزارش تازه از سرعت اینترنت کشور / چرا ایران در رتبهبندی جهانی اینترنت همراه حضور ندارد؟
برخورد قاطع دولت با استخراج غیرمجاز رمز ارز / مجازات متخلفان اعلام شد
نحوه برگزاری امتحانات نهایی دانشآموزان خارج از کشور/ امتحانات این کشور داخلی شد
شهید سپهبد موسوی: ۱۲۰ واحد خانه سازمانی برای کارکنان ارتش ساختم
بنزین مرداد همان ۶۰ لیتر است؟
ببینید| سه گروه اخاذی آنلاین که در کشور فعالیت میکنند
دهمین کارخانه تولید تن ماهی کنارک به بهرهبرداری رسید
استقبال رسمی رئیس جمهور ایران از نخست وزیر عراق
آخرین خبر از بازار رمزارزها / سامسونگ به دنیای استیبلکوینها نزدیکتر شد
آموزش و پرورش «طرح جبران یادگیری» دانشآموزان را ابلاغ کرد
قیمت دلار امروز پنجشنبه اول مرداد/ کاهش قیمت + جدول
انفجار در نارمک | جزئیات حادثه اعلام شد
پاره کردن امضای ترامپ پای لانچر موشکهای سپاه پاسداران
رشد ۷ هزار واحدی شاخص بورس در آغاز معاملات / ۶۶ درصد نمادها سبزپوش شدند
معاون وزیر ارتباطات: قطع طولانیمدت اینترنت در حوزه امنیت نتیجهای معکوس دارد
گزارش مرکز پژوهشهای مجلس و ارائه رهنمونهای سیاستی برای بخش استیجاری کشور
آمار جدید از آموزش عالی؛ شکاف جنسیتی در رشتههای مهندسی پابرجاست
قیمت بیتکوین، اتریوم و سایر رمزارزها امروز پنجشنبه یکم مرداد ۱۴۰۵
نیروهای مسلح در موج ۲۵ نصر۲ مرحله ۲۳ صاعقه به چه اهدافی ضربه زدند
وقتی هکرهای دولتی دیتاسنترهای داخلی را اجاره میکنند / خانه کردن مهاجمان در مجاورت بانکها
شهرداری کرمان با رویکرد «ارائه معکوس» از نخبگان خواست چالشهای فضای سبز را حل کنند
سردرگمی سهامداران | شایعه انفجار در تهران بازار بورس را آشفته کرد
بررسی طرح تامین امنیت و پیشرفت تنگه هرمز در دستورکار مجلس
دفاع واردکنندگان از تصمیم دولت برای بازار برنج| قیمتها کاهش مییابد؟جمعیت ایران در سال ۱۴۰۴ به بیش از ۸۶ میلیون نفر رسیده است. این ترکیب جمعیتی، با اکثریتی در سن کار، فرصتی تاریخی برای جهش اقتصادی ایجاد کرده است؛ اما روند رو به افزایش سالمندی، هشدارهایی جدی برای آینده نظام رفاه، سلامت و بازنشستگی کشور به همراه دارد.
به گزارش اقتصادآنلاین، بر اساس دادههای مرکز آمار، جمعیت ایران در سال ۱۴۰۴ به حدود ۸۶ میلیون و ۵۶۲ هزار نفر رسیده است. ترکیب جنسیتی نشان میدهد که مردان با ۴۳.۶ میلیون نفر اندکی بیشتر از زنان با ۴۲.۹ میلیون نفر هستند. اما آنچه بیش از همه اهمیت دارد، توزیع سنی جمعیت است که مسیر آینده اقتصاد کشور را رقم میزند. در میان این جمعیت، حدود ۱۹.۴ میلیون نفر زیر ۱۵ سال قرار دارند که سهمی نزدیک به یکچهارم جمعیت کل کشور است. این گروه مصرفکننده منابع آموزشی، بهداشتی و خدمات عمومیاند و تا سالهای آینده به جمعیت فعال اقتصادی اضافه خواهند شد.
بخش اصلی جمعیت، یعنی حدود ۶۰.۴ میلیون نفر، در گروه سنی ۱۵ تا ۶۴ سال قرار دارند که جمعیت فعال یا در سن کار محسوب میشوند. این نسبت، که بیش از دو سوم جمعیت کل را شامل میشود، نشاندهنده ورود ایران به مرحلهای موسوم به «پنجره جمعیتی» است؛ شرایطی که در آن سهم جمعیت در سن کار نسبت به وابستگان (کودکان و سالمندان) بسیار بالاست. این فرصت میتواند موتور رشد اقتصادی کشور باشد، به شرط آنکه سیاستگذاریها به درستی در جهت اشتغالزایی، بهرهوری و افزایش سرمایه انسانی هدایت شوند.
از سوی دیگر، حدود ۶.۸ میلیون نفر از ایرانیان بالای ۶۵ سال دارند که نشاندهنده افزایش تدریجی جمعیت سالمند است. نسبت سالمندی در میان زنان ۸.۴ درصد و در میان مردان ۷.۲ درصد گزارش شده است. این ارقام در مقایسه با دهههای گذشته رشد چشمگیری را نشان میدهد و زنگ خطری برای نظام رفاه اجتماعی و صندوقهای بازنشستگی کشور به شمار میرود.

ساختار سنی ایران در سال ۱۴۰۴ از یک منظر فرصتساز است. بخش بزرگی از جمعیت در سن کار قرار دارد و اگر بستر مناسب برای اشتغال، کارآفرینی و سرمایهگذاری فراهم شود، میتواند موجب افزایش تولید ناخالص داخلی، رشد درآمد سرانه و بهبود رفاه اجتماعی شود. این همان پدیدهای است که اقتصاددانان از آن با عنوان «سود جمعیتی» یاد میکنند. کشورهای شرق آسیا مانند کره جنوبی و مالزی توانستند با بهرهبرداری از این مزیت جمعیتی، جهشهای بزرگ اقتصادی را تجربه کنند.
اما فرصتها همیشه با تهدید همراهاند. اگر اقتصاد ایران نتواند ظرفیتهای لازم برای جذب این جمعیت فعال را ایجاد کند، نتیجه آن چیزی جز افزایش بیکاری، مهاجرت نخبگان، نارضایتی اجتماعی و اتلاف منابع انسانی نخواهد بود. نرخ بیکاری جوانان در سالهای اخیر همواره در سطح بالایی قرار داشته و این نشان میدهد که بازار کار ایران توان پاسخگویی به تقاضای نیروی کار جدید را ندارد. در چنین شرایطی، جمعیت در سن کار به جای آنکه موتور رشد باشد، به عامل فشار و بحران اقتصادی تبدیل میشود.
افزون بر این، جمعیت سالمند کشور هر سال رو به افزایش است. هزینههای درمانی، مراقبتی و بازنشستگی برای این گروه، در آینده بار مالی سنگینی بر بودجه عمومی تحمیل خواهد کرد. در حال حاضر نیز صندوقهای بازنشستگی با بحرانهای جدی مواجهاند و بسیاری از آنها برای پرداخت تعهدات خود به کمکهای دولت وابستهاند. با رشد جمعیت سالمند، این فشارها چند برابر خواهد شد و در صورت نبود اصلاحات ساختاری، میتواند به یکی از بزرگترین چالشهای اقتصادی و اجتماعی کشور تبدیل شود.
نسبت بالای جمعیت در سن کار و در مقابل افزایش جمعیت سالمند، اقتصاد ایران را در شرایطی دوگانه قرار داده است. از یک سو، اگر فرصت کنونی از دست برود، ورود تدریجی به دوران سالمندی، کشور را درگیر «دام جمعیتی» خواهد کرد؛ وضعیتی که در آن هم فرصت رشد از میان میرود و هم بار سنگین سالمندی بر دوش نظام اقتصادی و رفاهی میافتد. از سوی دیگر، در صورت برنامهریزی صحیح، ایران میتواند از پنجره جمعیتی برای توسعه سرمایه انسانی و اصلاح ساختار اقتصادی استفاده کند.
برای بهرهبرداری از این فرصت، سیاستگذاران باید تمرکز ویژهای بر حوزههایی مانند آموزش با کیفیت، مهارتآموزی متناسب با نیاز بازار کار، حمایت از نوآوری و توسعه کارآفرینی داشته باشند. همچنین اصلاحات در بازار کار برای کاهش موانع کسبوکار، افزایش بهرهوری و جذب سرمایه داخلی و خارجی ضروری است. بدون این اقدامات، جمعیت فعال کشور در برابر بیکاری و ناامیدی قرار خواهد گرفت.
در حوزه سالمندی نیز باید از هماکنون برنامهریزیهای بلندمدت انجام شود. توسعه نظام بیمههای اجتماعی پایدار، تقویت صندوقهای بازنشستگی، ایجاد زیرساختهای خدمات بهداشتی و مراقبتی ویژه سالمندان و طراحی برنامههای حمایتی در حوزه مسکن و حملونقل از جمله اقداماتی است که میتواند فشارهای آینده را کاهش دهد.
جمعیت ۸۶ میلیونی ایران در سال ۱۴۰۴ همزمان نشانهای از ظرفیت و تهدید است. اقتصاد کشور در حال حاضر با محدودیتهای متعدد از جمله تورم بالا، رکود تولید، تحریمهای خارجی و ناتوانی در جذب سرمایهگذاری مواجه است. در چنین شرایطی، مدیریت تحولات جمعیتی بیش از پیش اهمیت دارد. آینده اقتصاد ایران تا حد زیادی به این وابسته است که چگونه از فرصت پنجره جمعیتی بهره بگیرد و همزمان خود را برای موج بزرگ سالمندی آماده کند.
دیدگاهتان را بنویسید