دلار ۱۹۴ هزار تومانی؛ چرا فقط میلگرد گران شد؟

به گزارش آهن آنلاین؛ بازار آهن آلات در شرایطی وارد روزهای پرریسک‌تری شده که هم‌زمانی تنش‌های ژئوپلیتیکی، افزایش نگرانی درباره تجارت منطقه‌ای و عبور دلار آزاد از مرز ۱۹۴ هزار تومان، معادلات قیمتی را پیچیده‌تر کرده است. در چنین فضایی، مقاطع طویل به‌ویژه میلگرد و برخی محصولات ساختمانی تحت‌تاثیر رشد نرخ ارز و افزایش تقاضای احتیاطی وارد مسیر صعودی شده‌اند؛ اما بازار محصولات تخت همچنان رفتار متفاوتی دارد. ثبات نسبی قیمت ورق سیاه، روغنی، گالوانیزه و رنگی نشان می‌دهد که فشارهای تورمی هنوز نتوانسته‌اند بر رکود تقاضا و فضای انتظاری این بخش غلبه کنند. اکنون سؤال اصلی این است که آیا رشد مقاطع طویل آغاز یک موج صعودی جدید در بازار آهن است یا صرفاً واکنشی کوتاه‌مدت به افزایش ریسک‌های سیاسی و ارزی؟

دلار، سوخت قیمت مقاطع طویل

مهم‌ترین سیگنال بازار در معاملات اخیر، رشد نرخ ارز و افزایش ریسک‌های سیاسی و نظامی منطقه بود. دلار آزاد که معاملات را در محدوده ۱۹۳ هزار و ۶۰۰ تومان آغاز کرده بود، تا میانه روز به حدود ۱۹۴ هزار و ۱۵۰ تومان رسید. عبور نرخ ارز از این محدوده، به‌طور طبیعی انتظارات تورمی را تقویت کرده و هزینه جایگزینی مواد اولیه و محصولات فولادی را افزایش می‌دهد.

در چنین شرایطی، بازار مقاطع طویل سریع‌تر از محصولات تخت واکنش نشان داده است. به‌عنوان مثال، قیمت میلگرد و برخی مقاطع ساختمانی با افزایش مواجه شدند؛ رفتاری که بیش از آنکه ناشی از جهش تقاضای مصرفی باشد، از افزایش تقاضای احتیاطی و تلاش برخی خریداران برای پوشش ریسک رشد بیشتر قیمت‌ها ناشی می‌شود. بنابراین صعود قیمت آهن آلات در بخش طویل را باید با احتیاط تفسیر کرد؛ چراکه هنوز نشانه‌ای از بازگشت قدرتمند تقاضای واقعی به بازار مشاهده نمی‌شود.

بازار آزاد روی موج ریسک

در بازار آزاد، رشد قیمت‌ها بیشتر در مقاطع طویل نمایان شد و قیمت میلگرد در برخی مبادی با افزایش نرخ همراه شد. این رفتار در شرایطی رخ داد که بازار شمش همچنان کم‌رونق است و خریداران برای دستیابی به قیمت‌های پایین‌تر فشار وارد می‌کنند. 

درواقع، بازار نهایی در حال حاضر میان دو نیروی متضاد گرفتار شده است؛ از یک‌سو رشد دلار و افزایش ریسک‌های سیاسی، انتظارات افزایشی ایجاد می‌کند و از سوی‌دیگر، ضعف تقاضای واقعی اجازه شکل‌گیری یک روند صعودی قدرتمند را نمی‌دهد.

در بازار جهانی نیز ریسک‌های حمل‌ونقل و اختلال در مسیرهای تجاری، بر فضای فولاد سایه انداخته است. پیشنهادهای صادراتی شمش ایران در محدوده ۴۰۰ تا ۴۱۵ دلار به ازای هر تن فوب قرار گرفته، اما مشکلات لجستیکی و احتیاط خریداران مانع شکل‌گیری معاملات پرقدرت شده است. بنابراین حتی رشد نرخ ارز داخلی نیز فعلاً نتوانسته رکود حاکم بر بخش صادرات و شمش را برطرف کند.

چرا ورق عقب ماند؟

رفتار بازار محصولات تخت اما متفاوت است. درحالی‌که مقاطع طویل به افزایش نرخ ارز واکنش نشان داده‌اند، قیمت ورق سیاه عمدتاً با ثبات قیمت همراه بوده و در قیمت ورق روغنی، گالوانیزه و رنگی نیز تغییر محسوسی مشاهده نشده است. این واگرایی را باید در ساختار متفاوت تقاضا و همچنین فضای سیاست‌گذاری این بخش جست‌وجو کرد. دستورالعمل جدید تعیین قیمت تختال در بورس کالا نیز همچنان یکی از عوامل مهم در شکل‌گیری فضای انتظاری بازار ورق است. 

فعالان بازار هنوز در حال ارزیابی اثر این فرمول بر قیمت پایه تختال و در نهایت قیمت محصولات تخت هستند. به‌همین‌دلیل، حتی در شرایطی که دلار سیگنال افزایشی صادر می‌کند، فروشندگان و خریداران ورق با احتیاط بیشتری رفتار می‌کنند و بازار فعلاً تمایلی به قیمت‌گذاری تهاجمی نشان نمی‌دهد. به بیان دیگر، در بازار ورق هنوز یک مانع مهم‌تر از رشد دلار وجود دارد: ابهام درباره مسیر قیمت‌گذاری و تقاضای واقعی. تا زمانی که تکلیف این دو متغیر روشن نشود، احتمال دارد افزایش نرخ ارز با تأخیر بیشتری به قیمت ورق منتقل شود.

فولاد میان تورم و رکود

آنچه اکنون در بازار آهن آلات مشاهده می‌شود، بیشتر یک شکاف رفتاری میان بخش‌های مختلف زنجیره فولاد است تا یک روند یکپارچه صعودی. مقاطع طویل به‌دلیل نقدشوندگی بالاتر و ارتباط مستقیم‌تر با انتظارات تورمی، سریع‌تر به جهش دلار و ریسک‌های سیاسی واکنش نشان داده‌اند؛ درمقابل، محصولات تخت به‌دلیل حساسیت بیشتر به سیاست‌های بورس کالا، ساختار تقاضا و ابهام در قیمت‌گذاری تختال، همچنان در وضعیت انتظار قرار دارند.

از سوی‌دیگر، تشدید تنش‌های منطقه‌ای و نگرانی درباره تردد در مسیرهای دریایی، ریسک تجارت و هزینه حمل‌ونقل را افزایش داده است. افزایش قیمت نفت برنت به بالای ۹۰ دلار نیز نشان می‌دهد بازارهای جهانی نسبت به احتمال اختلال در جریان انرژی و تجارت حساس شده‌اند. اگر این شرایط ادامه پیدا کند، اثر آن می‌تواند از مسیر افزایش هزینه‌های لجستیکی و تولید به بازار فولاد منتقل شود.

با‌این‌حال، نمی‌توان صرفاً بر مبنای رشد دلار و ریسک‌های ژئوپلیتیک، از آغاز یک موج صعودی پایدار در بازار فولاد سخن گفت. تا زمانی که تقاضای واقعی تقویت نشود و بازار شمش از رکود خارج نشود، رشد قیمت‌ها در مقاطع طویل بیشتر ماهیتی احتیاطی و انتظاری خواهد داشت. در مقابل، ورق نیز احتمالاً تا زمان روشن‌تر شدن اثر دستورالعمل جدید تختال و مشخص شدن مسیر نرخ ارز، در وضعیت سکون و انتظار باقی می‌ماند.

درنهایت، بازار آهن در نقطه‌ای قرار گرفته که دلار و ریسک سیاسی به‌عنوان محرک صعودی عمل می‌کنند، اما رکود تقاضا ترمز بازار است. اگر دلار در محدوده ۱۹۴ هزار تومان تثبیت شود و تنش‌های منطقه‌ای ادامه پیدا کند، احتمال تداوم فشار افزایشی بر مقاطع طویل وجود دارد؛ اما برای شکستن مقاومت بازار ورق، صرفاً رشد ارز کافی نیست و باید نشانه‌های روشن‌تری از تغییر در تقاضا و سیاست قیمت‌گذاری محصولات تخت ظاهر شود.