ترس پنهان در بازار آهن؛ چرا معامله‌گران در نخستین روزهای تابستان دست به عصا شده‌اند؟

به گزارش آهن آنلاین؛ ورود به تابستان معمولاً برای بازار آهن‌ آلات با افزایش نسبی فعالیت‌های عمرانی و رشد تقاضای فصلی همراه است، اما امسال نخستین روزهای تابستان تصویری متفاوت از این بازار ترسیم کرده‌اند. اگرچه برخی نشانه‌ها از بازگشت تدریجی خریداران حکایت دارد، اما رفتار غالب معامله‌گران همچنان محتاطانه و مبتنی بر انتظار است. بازار در شرایطی قرار گرفته که نه رکود عمیق ماه‌های گذشته به طور کامل پایان یافته و نه اعتماد لازم برای آغاز یک موج پرقدرت خرید شکل گرفته است. مجموعه‌ای از عوامل اقتصادی، سیاسی، روانی و حتی مشکلات زیرساختی باعث شده تصمیم‌گیری در بازار آهن‌ آلات بیش از هر زمان دیگری دشوار شود؛ بازاری که اکنون بیش از آنکه از کمبود تقاضا رنج ببرد، با کمبود اطمینان مواجه است.

بازار از رکود عبور کرده، اما هنوز به آرامش نرسیده است

رفتار بازار آهن‌ آلات در روزهای اخیر نشان می‌دهد فضای معاملاتی نسبت به هفته‌های گذشته اندکی تغییر کرده است. بسیاری از فعالان بازار معتقدند بخشی از خریدارانی که پس از تحولات سیاسی و نظامی اخیر، خریدهای خود را به تعویق انداخته بودند، اکنون با مشاهده توقف روند نزولی قیمت‌ها و تثبیت نسبی نرخ ارز، دوباره وارد بازار شده‌اند. این اتفاق سبب شده حجم معاملات نسبت به روزهای بحرانی افزایش پیدا کند، اما این افزایش هنوز به معنای بازگشت رونق نیست.

در واقع آنچه امروز در بازار مشاهده می‌شود، بیشتر خروج تدریجی از وضعیت انجماد است تا آغاز یک دوره پررونق. معامله‌گران همچنان خریدهای خود را به صورت مرحله‌ای انجام می‌دهند و از انبار کردن محصول پرهیز دارند. این رفتار نشان می‌دهد که اعتماد از دست رفته بازار هنوز به طور کامل بازسازی نشده و فعالان اقتصادی ترجیح می‌دهند با مشاهده هر سیگنال جدید، استراتژی خود را تغییر دهند. در چنین فضایی، رصد مستمر قیمت آهن برای بسیاری از خریداران به یک ابزار تصمیم‌گیری روزانه تبدیل شده است؛ زیرا کوچک‌ترین تغییر در نرخ ارز یا اخبار سیاسی می‌تواند مسیر معاملات را ظرف چند ساعت تغییر دهد.

سایه ابهامات سیاسی همچنان بر سر معاملات سنگینی می‌کند

مهم‌ترین عاملی که باعث شده بازار نتواند با قدرت وارد فاز رونق شود، ادامه فضای مبهم سیاسی است. هرچند تنش‌های نظامی نسبت به هفته‌های گذشته کاهش یافته و شرایط به سمت ثبات نسبی حرکت کرده است، اما همچنان اخبار مربوط به روابط خارجی، مذاکرات، تحریم‌ها و تحولات منطقه‌ای به سرعت بر انتظارات معامله‌گران اثر می‌گذارد.

بازار آهن طی ماه‌های اخیر بارها نشان داده بیش از آنکه به واقعیت‌های اقتصادی واکنش نشان دهد، از انتظارات روانی تأثیر می‌پذیرد. همین مسئله موجب شده بسیاری از پروژه‌های ساختمانی و عمرانی نیز با احتیاط بیشتری برنامه‌ریزی شوند. پیمانکاران ترجیح می‌دهند تنها برای نیازهای کوتاه‌مدت خرید کنند و اجرای پروژه‌های بزرگ را به زمانی موکول کنند که تصویر روشن‌تری از آینده اقتصاد و سیاست شکل بگیرد.

این احتیاط تنها محدود به خریداران نیست. تولیدکنندگان نیز به‌دلیل نامشخص بودن وضعیت بازار، در بسیاری از موارد از افزایش تولید یا انباشت موجودی خودداری می‌کنند؛ زیرا نگران هستند هرگونه تغییر ناگهانی در شرایط، تعادل عرضه و تقاضا را برهم بزند.

رکود ساخت‌وساز هنوز اجازه جهش تقاضا را نمی‌دهد

اگرچه بخشی از تقاضای معوق وارد بازار شده، اما موتور اصلی مصرف فولاد یعنی صنعت ساختمان هنوز با ظرفیت کامل فعالیت نمی‌کند. کمبود نقدینگی، کاهش سرعت اجرای پروژه‌های عمرانی، محدودیت منابع مالی پیمانکاران و احتیاط سرمایه‌گذاران باعث شده تقاضای واقعی همچنان پایین‌تر از سطح مورد انتظار باشد. از سوی‌دیگر، تعطیلات ابتدای تیرماه نیز به کاهش حجم معاملات دامن زد و روند بازگشت بازار را کندتر کرد. اگرچه پس از پایان تعطیلات، برخی معاملات از سر گرفته شد، اما فعالان بازار معتقدند هنوز فاصله قابل‌توجهی تا بازگشت شرایط عادی وجود دارد.

در این‌میان، بررسی روزانه قیمت میلگرد بیش از سایر محصولات مورد توجه فعالان صنعت ساختمان قرار گرفته است؛ زیرا میلگرد همچنان اصلی‌ترین شاخص سنجش وضعیت تقاضای پروژه‌های عمرانی محسوب می‌شود و تغییرات آن می‌تواند تصویر نسبتاً دقیقی از جهت حرکت بازار ارائه دهد. افزون بر این، مشکلات نقدینگی همچنان یکی از موانع مهم افزایش حجم معاملات است. در هفته‌های گذشته اختلال در بخشی از خدمات بانکی نیز فرآیند تسویه معاملات را با دشواری همراه کرد و سرعت گردش پول در بازار را کاهش داد. هرچند بخشی از این مشکلات برطرف شده، اما اثر روانی آن همچنان در رفتار فعالان اقتصادی باقی مانده است.

بازار بیش از هر چیز به اعتماد نیاز دارد

یکی از ویژگی‌های مهم بازار آهن در هفته‌های اخیر این بوده که قیمت‌ها دیگر مانند گذشته با شدت کاهش پیدا نمی‌کنند. همین موضوع باعث شده بخشی از خریداران به این جمع‌بندی برسند که بازار احتمالاً به کف قیمتی خود نزدیک شده است و ادامه تعویق خرید ممکن است ریسک افزایش هزینه‌ها را به همراه داشته باشد.

با این‌حال، این برداشت هنوز به شکل‌گیری موج گسترده تقاضا منجر نشده است. دلیل اصلی آن نیز این است که فعالان بازار همچنان نسبت به آینده اطمینان کافی ندارند. افزایش هزینه‌های تولید، نوسانات نرخ ارز، وضعیت انرژی صنایع، روند صادرات فولاد و سیاست‌های اقتصادی دولت، همگی متغیرهایی هستند که می‌توانند در کوتاه‌مدت مسیر بازار را تغییر دهند.

در چنین شرایطی، بسیاری از کارشناسان معتقدند بازار آهن بیش از هر عامل دیگری به بازگشت اعتماد نیاز دارد. اگر ثبات سیاسی و اقتصادی تقویت شود، شبکه بانکی بدون اختلال به فعالیت خود ادامه دهد و پروژه‌های عمرانی دوباره سرعت بگیرند، احتمال افزایش تدریجی معاملات در ماه‌های آینده وجود خواهد داشت.

واقعیت این است که بازار آهن امروز نه در شرایط بحرانی قرار دارد و نه وارد دوره رونق شده است. آنچه اکنون مشاهده می‌شود، مرحله‌ای از گذار است؛ مرحله‌ای که در آن بخشی از ترس معامله‌گران کاهش یافته، اما هنوز جای خود را به اطمینان نداده است. به همین‌دلیل فعالان بازار همچنان دست به عصا حرکت می‌کنند، خریدهای خود را مدیریت‌شده انجام می‌دهند و بیش از هر زمان دیگری چشم به اخبار اقتصادی و سیاسی دوخته‌اند. آینده بازار در تابستان امسال بیش از آنکه به میزان عرضه یا ظرفیت تولید وابسته باشد، به میزان بازگشت اعتماد و کاهش ابهاماتی بستگی دارد که ماه‌هاست بر تصمیم‌گیری بازیگران این بازار سایه انداخته است.