افت ۳۲ تا ۴۸ درصدی واردات مقاطع فولادی؛ میلگرد و ورق در صدر

به گزارش آهن آنلاین؛ آمار واردات ۹ ماهه سال ۱۴۰۴ زنجیره آهن و فولاد که از سوی انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران منتشر شده، از کاهش معنادار وابستگی بازار داخلی به واردات فولاد حکایت دارد؛ به‌طوری که مجموع واردات محصولات فولادی با افت ۴۳ درصدی از یک میلیون و ۱۳۰ هزار تن در ۹ ماهه ۱۴۰۳ به ۶۴۴ هزار تن در مدت مشابه سال جاری رسیده است. بررسی جزئیات جدول منتشره نشان می‌دهد کاهش واردات، تقریباً در تمامی گروه‌های کالایی به‌جز یک مورد خاص، فراگیر بوده است. 

معمای ورق سرد در آمار واردات فولاد

واردات مقاطع طویل فولادی در مجموع با افت ۳۲ درصدی از ۷۵ هزار تن به ۵۱ هزار تن رسیده که ناشی از کاهش واردات تیرآهن، میلگرد و سایر مقاطع است. در این میان، واردات تیرآهن با افت محدود یک درصدی از ۷ هزار تن به ۶.۹ هزار تن رسیده، اما واردات میلگرد با کاهش ۳۵ درصدی و نبشی و ناودانی با افت مشابه، نقش اصلی را در افت واردات این گروه ایفا کرده‌اند. در بخش مقاطع تخت فولادی نیز روند کاهشی واردات با شدت بیشتری دنبال شده است. واردات ورق سیاه با افت ۴۸ درصدی به ۱۹۵ هزار تن رسیده و ورق پوشش‌دار نیز کاهش ۱۴ درصدی را تجربه کرده است. در نتیجه، واردات کل مقاطع تخت فولادی با افت ۴۴ درصدی از یک میلیون و ۵۵ هزار تن به ۵۹۳ هزار تن کاهش یافته است.

با این حال، در نگاه نخست ممکن است آمار ورق سرد تصویری متفاوت ارائه دهد؛ چراکه جدول منتشره از رشد ۶۰ درصدی واردات این محصول حکایت دارد. اما بررسی دقیق‌تر ارقام نشان می‌دهد که واردات ورق سرد از منظر وزنی کاهش قابل توجهی داشته و رقم ثبت‌شده در سال جاری به ۱۷۵ هزار تن رسیده است. این تناقض آماری بیش از آنکه نشانه افزایش واقعی واردات باشد، می‌تواند ناشی از تغییر مبنای مقایسه، جابه‌جایی در سرفصل‌های آماری یا ثبت مقطعی واردات خاص باشد.

تحلیل انجمن فولاد؛ واردات محصولات استراتژیک در مسیر افت بلندمدت

از منظر تحلیلی، کاهش واقعی واردات ورق سرد را می‌توان در چند عامل کلیدی جست‌وجو کرد؛ افزایش ظرفیت تولید داخلی، محدودیت‌های ارزی، سیاست‌های کنترلی واردات و همچنین کاهش جذابیت واردات به دلیل اختلاف قیمت داخلی و خارجی از مهم‌ترین دلایل افت این بخش محسوب می‌شوند. این روند به‌ویژه در شرایطی اهمیت دارد که ورق سرد یکی از محصولات استراتژیک صنایع پایین‌دستی به شمار می‌رود و کاهش واردات آن می‌تواند نشانه‌ای از تقویت تولید داخل یا افت تقاضای مصرفی باشد.

در بخش فولاد میانی نیز واردات در سطحی بسیار محدود باقی مانده است. واردات بیلت و بلوم اگرچه به لحاظ درصدی رشد ۱۸ درصدی را نشان می‌دهد، اما حجم آن همچنان در سطحی ناچیز و حدود ۴ هزار تن قرار دارد. واردات اسلب نیز با افت شدید ۷۷ درصدی عملاً نقش خود را در تأمین بازار داخلی از دست داده است. در مجموع، واردات فولاد میانی با افت ۱۶ درصدی همراه بوده که نشان‌دهنده کاهش نیاز بازار داخلی به واردات مواد اولیه فولادی است.

مجموع این داده‌ها نشان می‌دهد کاهش واردات فولاد در ۹ ماهه ۱۴۰۴، نه یک افت مقطعی، بلکه نتیجه تغییرات ساختاری در توازن عرضه و تقاضا، سیاست‌های تجاری و شرایط اقتصادی کشور است؛ روندی که در صورت تداوم، می‌تواند معادلات بازار فولاد ایران را در ماه‌های آینده با تغییرات جدی‌تری مواجه کند.