تغییر فرمول قیمت پایه میلگرد در بورس کالا از ۴ شهریور

به گزارش آهن آنلاین؛ بورس کالای ایران با ابلاغ سازوکار جدید تعیین قیمت پایه میلگرد، چارچوب تازه‌ای را برای نحوه تغییر قیمت این محصول در معاملات بازار فیزیکی مشخص کرد؛ سازوکاری که از روز چهارشنبه ۴ شهریور ۱۴۰۵ اجرایی می‌شود و در آن، میزان فروش هر عرضه‌کننده، عملکرد او در عرضه‌های تکلیفی و همچنین قیمت کشف‌شده شمش بلوم به‌عنوان متغیرهای اصلی تعیین نرخ پایه در نظر گرفته‌شده‌اند.

براساس این ابلاغیه، قیمت پایه میلگرد دیگر صرفاً بر مبنای یک نرخ ثابت تعیین نمی‌شود و رفتار معاملاتی عرضه‌کننده نیز مستقیماً در قیمت پایه عرضه بعدی اثر خواهد داشت. به‌این‌ترتیب، میزان استقبال خریداران از محصول هر شرکت می‌تواند مسیر قیمت پایه آن شرکت را در عرضه‌های بعدی مشخص کند.

میزان فروش، تعیین‌کننده تغییر قیمت پایه

مطابق دستورالعمل جدید، قیمت پایه هر عرضه‌کننده در محدوده منفی ۲ تا مثبت ۲ درصد نسبت به قیمت پایه قبلی محاسبه می‌شود. مبنای این تغییر، نسبت حجم معامله‌شده به حجم عرضه همان عرضه‌کننده خواهد بود. اگر حداقل ۶۰ درصد از محصول عرضه‌شده به فروش برسد، قیمت پایه عرضه بعدی ۲ درصد افزایش پیدا می‌کند. درصورتی‌که نسبت معامله به عرضه بین ۳۰ تا ۶۰ درصد باشد، افزایش قیمت پایه یک درصد خواهد بود.

در محدوده‌ای که میزان فروش بین ۱۰ تا ۳۰ درصد عرضه باشد، قیمت پایه بدون تغییر باقی می‌ماند؛ اما اگر کمتر از ۱۰ درصد محصول عرضه‌شده معامله شود، نرخ پایه یک درصد کاهش پیدا می‌کند. در شدیدترین حالت نیز اگر هیچ معامله‌ای برای محصول یک عرضه‌کننده انجام نشود، قیمت پایه عرضه بعدی با کاهش ۲ درصدی مواجه خواهد شد. این فرمول عملاً رفتار بازار در هر عرضه را به یکی از عوامل تعیین‌کننده قیمت پایه در عرضه بعدی تبدیل می‌کند؛ بنابراین فروش موفق محصول می‌تواند به رشد تدریجی نرخ پایه منجر شود و استقبال ضعیف خریداران نیز مسیر معکوس را رقم بزند.

در دستورالعمل جدید، تنها حجم معاملات ملاک ارزیابی عملکرد عرضه‌کننده نیست و عدم حضور در بورس کالا نیز بر نرخ پایه اثر می‌گذارد. چنانچه یک عرضه‌کننده در یک هفته محصول خود را عرضه نکند، قیمت پایه هفته بعد برای او معادل ۳ درصد کمتر از قیمت پایه قبلی محاسبه و اعلام خواهد شد. از این منظر، فرمول جدید تنها ابزاری برای تنظیم قیمت نیست، بلکه عرضه منظم محصول را نیز تشویق می‌کند؛ یعنی تولیدکننده‌ای که حضور مستمر خود را در بازار حفظ کند، امکان بیشتری برای تثبیت یا افزایش قیمت پایه خواهد داشت؛ درحالی‌که توقف عرضه می‌تواند به کاهش نرخ پایه منجر شود.

شمش بلوم؛ مبنای کف قیمت میلگرد

یکی از مهم‌ترین بخش‌های این ابلاغیه به ارتباط میان قیمت میلگرد و شمش بلوم مربوط می‌شود. براساس فرمول جدید، حداقل قیمت پایه میلگرد از حاصل‌ضرب نسبت ارزش صادراتی میلگرد به ارزش صادراتی شمش بلوم در میانگین موزون قیمت معامله‌شده شمش بلوم به دست می‌آید.

در ادامه نیز یک کف قیمتی برای این محاسبه تعیین‌شده است. حداقل قیمت پایه محاسباتی میلگرد نمی‌تواند کمتر از ۱۱۱ درصد آخرین قیمت کشف‌شده شمش بلوم باشد. این بخش از فرمول نشان می‌دهد سیاست‌گذار تلاش کرده است ارتباط قیمتی میان حلقه‌های مختلف زنجیره فولاد حفظ شود و نرخ میلگرد فاصله غیرمنطقی با قیمت ماده اولیه نداشته باشد. بااین‌حال، ابلاغیه این امکان را نیز برای عرضه‌کنندگان باقی گذاشته است که قیمت پایه‌ای پایین‌تر از نرخ محاسبه‌شده مذکور را اعلام کنند.

در سمت دیگر فرمول، سقف قیمت نیز مشخص‌شده است. حداکثر قیمت پایه محاسبه‌شده میلگرد نباید بیشتر از ۱۲۰ درصد آخرین قیمت کشف‌شده شمش بلوم باشد؛ اما این سقف یک محدودیت دیگر نیز دارد؛ قیمت پایه محاسبه‌شده نمی‌تواند بیش از ۵ درصد بالاتر از میانگین قیمت معامله‌شده میلگرد در دو هفته گذشته قرار گیرد. بنابراین نرخ پایه میلگرد از دو طرف کنترل خواهد شد؛ از یک‌سو قیمت شمش بلوم، کف و سقف اصلی را مشخص می‌کند و از سوی‌دیگر، میانگین معاملات واقعی میلگرد در دو هفته گذشته مانع از جهش بیش‌ازحد نرخ پایه خواهد شد.

عملکرد عرضه هفتگی وارد فرمول شد

یکی‌دیگر از نکات مهم ابلاغیه، ارتباط قیمت پایه با میزان ایفای تعهدات عرضه هفتگی است. قیمت محاسبه‌شده برای هر عرضه‌کننده، متناسب با درصد عمل به تعهدات عرضه هفتگی، یعنی کف عرضه تکلیفی وزارت صمت، تعدیل خواهد شد. این بند می‌تواند اهمیت بیشتری برای تولیدکنندگانی داشته باشد که در برخی هفته‌ها کمتر از میزان تعیین‌شده محصول خود را در بورس کالا عرضه می‌کنند. درواقع، سیاست جدید تلاش دارد میان قیمت‌گذاری و میزان پایبندی تولیدکننده به برنامه عرضه ارتباط مستقیمی ایجاد کند. همچنین اگر یک عرضه‌کننده در دو هفته گذشته هیچ عرضه‌ای نداشته باشد، در هفته جاری کمترین قیمت پایه محاسبه‌شده براساس فرمول ابلاغیه برای او در نظر گرفته خواهد شد.

فرمول جدید چه تغییری در معاملات ایجاد می‌کند؟

سازوکار جدید می‌تواند رفتار عرضه‌کنندگان و خریداران را در بورس کالا تحت‌تاثیر قرار دهد. در این مدل، افزایش تقاضا و فروش بالاتر، مستقیماً ظرفیت رشد قیمت پایه عرضه بعدی را ایجاد می‌کند؛ در مقابل، معاملات ضعیف یا عدم عرضه می‌تواند به کاهش نرخ پایه منجر شود. از سوی‌دیگر، اتصال قیمت میلگرد به نرخ شمش بلوم باعث می‌شود تحولات بازار مواد اولیه نیز با فاصله کمتری به بازار محصول نهایی منتقل شود. در نتیجه، روند قیمت شمش، حجم معاملات میلگرد و میزان تحقق عرضه‌های تکلیفی، سه متغیر مهم برای ارزیابی مسیر نرخ پایه در هفته‌های آینده خواهند بود.

در نهایت، ابلاغ این دستورالعمل را می‌توان تلاشی برای ایجاد یک رابطه منظم‌تر میان عملکرد عرضه‌کننده، میزان تقاضا، قیمت شمش و نرخ میلگرد دانست؛ فرمولی که از چهارم شهریورماه وارد مرحله اجرا می‌شود و می‌تواند نحوه شکل‌گیری قیمت پایه این محصول در بورس کالا را نسبت به گذشته تغییر دهد.