خودروسازان آلمان به تصمیم‌های دردناک نزدیک شدند

به گزارش اکوایران، صنعتی که دهه‌ها موتور اقتصاد آلمان و نماد قدرت صنعتی اروپا بود، حالا با یکی از سخت‌ترین بحران‌های تاریخ خود مواجه شده است. فعالان صنعت خودرو و سیاست‌گذاران آلمان هشدار می‌دهند اگر تصمیم‌های سخت و فوری اتخاذ نشود، این کشور با موج گسترده تعدیل نیرو، تعطیلی کارخانه‌ها و از دست رفتن جایگاه جهانی خودروسازانش روبه‌رو خواهد شد.

فشار اصلی از جایی آمده که تا چند سال پیش مهم‌ترین بازار صادراتی خودروسازان آلمانی محسوب می‌شد؛ چین. اما اکنون خودروسازان چینی نه‌تنها بازار داخلی خود را از برندهای آلمانی پس گرفته‌اند، بلکه با خودروهای ارزان‌تر و پیشرفته‌تر، بازار اروپا را نیز هدف قرار داده‌اند.

در همین شرایط، فولکس‌واگن که بزرگ‌ترین خودروساز اروپا به شمار می‌رود، در حال بررسی یکی از بزرگ‌ترین برنامه‌های کاهش هزینه تاریخ خود است؛ برنامه‌ای که می‌تواند به حذف تا ۱۰۰ هزار شغل و تعطیلی یا کوچک‌سازی چند کارخانه در آلمان منجر شود. همین موضوع اعتراض گسترده اتحادیه‌های کارگری را در پی داشته است.

انجمن صنعت خودروی آلمان (VDA) معتقد است دیگر نمی‌توان با راهکارهای سنتی از این بحران عبور کرد. «هیلدگارد مولر»، رئیس این انجمن، خواستار تصمیم‌های جسورانه شده و تأکید کرده اروپا باید ساختار صنعت خودرو را با واقعیت‌های جدید بازار جهانی تطبیق دهد. او حتی پیشنهاد داده در برخی موارد، کارخانه‌های آلمانی به روی سرمایه‌گذاران خارجی، از جمله شرکت‌های چینی، باز شوند تا اشتغال و ظرفیت تولید حفظ شود.

در کنار رقابت فشرده چین، صنعت خودروی آلمان با مشکلات دیگری نیز دست‌وپنجه نرم می‌کند؛ از هزینه بالای انرژی و دستمزد گرفته تا کاهش تقاضا در اروپا، تعرفه‌های آمریکا و هزینه سنگین گذار به خودروهای برقی. این عوامل باعث شده مزیت رقابتی خودروسازان آلمانی نسبت به گذشته به شدت کاهش یابد.

بر اساس گزارش مؤسسه مشاوره بوستون (BCG) که در این گزارش به آن استناد شده، ظرفیت تولید خودرو در اروپا بیش از ۵ میلیون دستگاه بالاتر از تقاضای واقعی بازار است؛ رقمی که معادل ظرفیت تولید حدود ۳۵ کارخانه خودروسازی است. این یعنی بخشی از ظرفیت فعلی اروپا دیر یا زود ناچار به تعطیلی یا تغییر کاربری خواهد شد.

همزمان، افت فروش برندهای آلمانی در چین نیز شتاب گرفته است. در سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۶ فروش فولکس‌واگن، مرسدس‌بنز، ب‌ام‌و و پورشه در بازار چین بین ۳۰ تا ۴۰ درصد کاهش یافته و این موضوع سودآوری آنها را به شدت تحت فشار قرار داده است.

با این حال برخی سیاستمداران آلمانی معتقدند به جای مقابله صرف با خودروسازان چینی، باید زمینه همکاری با آنها فراهم شود. پیشنهادهایی مانند تولید خودروهای چینی در کارخانه‌های فولکس‌واگن یا ایجاد سرمایه‌گذاری مشترک، به عنوان راهکاری برای حفظ اشتغال و جلوگیری از تعطیلی کارخانه‌ها مطرح شده است.

بحران امروز صنعت خودروی آلمان تنها یک مشکل مقطعی برای فولکس‌واگن یا چند برند بزرگ نیست؛ بلکه نشانه تغییر موازنه قدرت در صنعت خودرو جهان است. اگر تا یک دهه قبل خودروسازان آلمانی استاندارد فناوری و کیفیت را تعیین می‌کردند، امروز بسیاری از تحلیلگران معتقدند این خودروسازان چینی هستند که سرعت نوآوری، قیمت‌گذاری و رقابت را به بازار جهانی دیکته می‌کنند؛ تغییری که می‌تواند ساختار صنعت خودرو اروپا را برای همیشه دگرگون کند.