زنگ پایان تلاطم در بازار میلگرد به صدا درآمد

به گزارش آهن‌آنلاین؛ بازار میلگرد ایران در نخستین هفته‌های تابستان ۱۴۰۵ در شرایطی قرار گرفته که برخلاف ماه‌های گذشته، بیش از آنکه تحت تاثیر هیجانات سیاسی و انتظارات تورمی باشد، به سمت متغیرهای واقعی اقتصاد حرکت می‌کند. مهم‌ترین نشانه این تغییر، کاهش قابل‌توجه فاصله قیمتی میان میلگرد و شمش فولادی است. موضوعی که از دید بسیاری از فعالان صنعت فولاد، بیانگر ورود بازار به مرحله‌ای تازه از تعدیل قیمت‌ها و بازتعریف انتظارات معامله‌گران است.

در ماه‌های گذشته، همزمان با تشدید نااطمینانی‌های سیاسی، نوسانات نرخ ارز و افزایش نگرانی‌ها درباره آینده اقتصاد، میلگرد علاوه‌بر یک کالای صنعتی، به ابزاری برای حفظ ارزش سرمایه تبدیل شده بود. همین مسئله موجب شد قیمت گواهی سپرده میلگرد در بورس کالا با سرعتی بیشتر از شمش فولادی رشد کند و نسبت این‌دو به محدوده‌های کم‌سابقه برسد. اکنون اما این روند معکوس شده و نسبت قیمت گواهی سپرده میلگرد به شمش حتی به کمتر از یک واحد رسیده است. اتفاقی که نشان می‌دهد بازار دیگر حاضر نیست صرفا بر مبنای انتظارات تورمی برای میلگرد ارزش‌گذاری کند.

این نسبت همواره یکی از مهم‌ترین شاخص‌های ارزیابی وضعیت صنعت فولاد به‌شمار می‌رود. از یک‌سو، حاشیه سود واحدهای نوردی را نشان می‌دهد و از سوی‌دیگر، تصویر روشنی از رفتار سرمایه‌گذاران ارائه می‌کند. زمانی‌که این نسبت در محدوده ۱.۱ تا ۱.۲ قرار دارد، معمولا بازار از تعادل نسبی برخوردار است و سود تولیدکنندگان نیز در سطح منطقی حفظ می‌شود. اما افزایش این شاخص تا محدوده ۱.۳۵ در ماه‌های ابتدایی سال، بیش از آنکه حاصل رشد مصرف واقعی باشد، بازتاب نگرانی‌های تورمی و افزایش تقاضای سرمایه‌ای بود.

بازار آهن به دنبال کف تعادلی

اکنون با کاهش تنش‌های سیاسی و تعدیل فضای روانی بازار، رفتار خریداران نیز تغییر کرده است. سرمایه‌گذاران که پیش‌تر برای پوشش ریسک تورم وارد معاملات فولاد می‌شدند، اکنون بیش از گذشته به وضعیت واقعی عرضه و تقاضا توجه می‌کنند. نتیجه این تغییر نگرش، کاهش تدریجی قیمت گواهی سپرده میلگرد و نزدیک شدن آن به ارزش واقعی بازار است. از طرفی، وضعیت صنایع مصرف‌کننده فولاد نیز از تداوم رکود حکایت دارد. بازار ساخت‌وساز همچنان با کاهش سرمایه‌گذاری، افت صدور پروانه‌های ساختمانی و محدودیت منابع مالی پروژه‌های عمرانی روبه‌رو است. صنایع پایین‌دستی نیز به‌دلیل کمبود نقدینگی و کاهش سفارش‌ها، خریدهای خود را به حداقل رسانده‌اند. در چنین فضایی، طبیعی است که تقاضای مصرفی نتواند از قیمت میلگرد حمایت کند و بازار بیش از گذشته به واقعیت‌های اقتصادی واکنش نشان دهد.

در بورس کالا نیز رفتار معامله‌گران نسبت به ماه‌های گذشته تغییر محسوسی داشته است. اگرچه میلگرد همچنان یکی از پرمعامله‌ترین محصولات فولادی محسوب می‌شود، اما حجم تقاضای سرمایه‌ای کاهش یافته و معاملات بیشتر براساس نیاز واقعی مصرف‌کنندگان انجام می‌شود. این موضوع سبب شده اختلاف قیمت میان شمش و میلگرد کاهش پیدا کند و بازار به تدریج به‌سمت تعادل حرکت کند.

میلگرد در دوراهی رکود و دلار

در بازار آزاد نیز شرایط مشابهی مشاهده می‌شود. اگرچه در روزهای اخیر افزایش نرخ ارز و انتشار اخبار ضدونقیض سیاسی باعث توقف روند نزولی قیمت‌ها شده است، اما این رشد هنوز از قدرت لازم برای آغاز یک موج صعودی برخوردار نیست. قیمت میلگرد در پایان هفته گذشته در محدوده ۶۳ تا ۶۷ هزار تومان به ازای هر کیلوگرم تثبیت شد که نسبت به ابتدای هفته رشد محدودی را نشان می‌دهد. فعالان بازار معتقد هستند که این افزایش قیمت بیشتر ناشی از واکنش کوتاه‌مدت به تحولات ارزی بوده و هنوز نشانه‌ای از بازگشت تقاضای قدرتمند در بازار مشاهده نمی‌شود.

در مقابل، قیمت پروفیل به همراه سایر محصولات فولادی از جمله تیرآهن، ورق سیاه، نبشی و ناودانی بدون تغییر باقی ماند و تنها در برخی مبادی افزایش‌های جزئی به ثبت رسید. این موضوع نشان می‌دهد که بازار فولاد همچنان از کمبود تقاضای موثر رنج می‌برد و رشد قیمت‌ها بیشتر تحت تاثیر عوامل روانی و نوسانات ارز قرار دارد و افزایش واقعی مصرف در این مرحله فاقد اهمیت است.

عامل دیگری که مسیر بازار را تحت تاثیر قرار می‌دهد، عرضه‌های بورس کالا است. میزان عرضه شمش، سطح رقابت خریداران، فاصله قیمت‌های پایه با بازار آزاد و سیاست‌های فروش فولادسازان، متغیرهایی هستند که در هفته‌های آینده می‌توانند جهت حرکت قیمت میلگرد را تعیین کنند. در صورتی‌که عرضه‌ها منظم ادامه یابد و نرخ ارز نیز در محدوده فعلی باقی بماند، احتمال شکل‌گیری یک دوره ثبات نسبی در بازار افزایش خواهد یافت.

بازار جهانی از تب تورمی افتاد

در بازار جهانی نیز شرایط چندان به نفع رشد قیمت آهن آلات و میلگرد نیست. هرچند افزایش هزینه انرژی، حمل‌ونقل و مواد اولیه از نرخ‌های جهانی حمایت می‌کند، اما رکود بخش ساختمان در چین، ضعف تقاضا در اروپا و کاهش سرعت رشد اقتصادی در بسیاری از کشورها اجازه جهش قیمت‌ها را نمی‌دهد. به همین‌دلیل، بازار داخلی نیز فعلا از محرک‌های خارجی قدرتمندی برای افزایش قیمت برخوردار نیست.

به‌طور کلی  بازار میلگرد ایران اکنون در مرحله‌ای قرار دارد که وزن متغیرهای بنیادی نسبت به ماه‌های گذشته افزایش یافته است. اگرچه نرخ ارز و تحولات سیاسی همچنان می‌توانند نوسانات مقطعی ایجاد کنند، اما آنچه مسیر میان‌مدت بازار را مشخص خواهد کرد، وضعیت واقعی تقاضای داخلی، روند عرضه در بورس کالا، سیاست‌های تولیدکنندگان و شرایط صنعت ساختمان خواهد بود. بنابراین، به نظر می‌رسد بازار پس از پشت سر گذاشتن دوره‌ای از هیجانات تورمی، به تدریج در حال ورود به فازی است که قیمت‌ها بیش از گذشته براساس واقعیت‌های اقتصادی تعیین خواهند شد. مسیری که می‌تواند به ثبات بیشتر در زنجیره فولاد و کاهش نوسانات هیجانی در ماه‌های آینده منجر شود.