چرا قیمت تیرآهن جهانی با وجود افت تقاضا کاهش نمی‌یابد؟

به گزارش آهن‌ آنلاین؛ بازار جهانی تیرآهن در حالی وارد نیمه دوم سال ۲۰۲۶ شده که میان فشار ناشی از کاهش تقاضای ساخت‌وساز و افزایش هزینه‌های تولید، در حال یافتن نقطه‌ای برای تعادل است. اگرچه رکود بخش مسکن در چین، احتیاط خریداران اروپایی و کاهش سرعت اجرای برخی پروژه‌های عمرانی، از شتاب تقاضای جهانی کاسته است، اما رشد هزینه انرژی، مواد اولیه و حمل‌ونقل اجازه نداده قیمت این محصول با افت محسوسی مواجه شود. نتیجه این شرایط، شکل‌گیری بازاری است که در آن قیمت‌ها در بسیاری از مناطق جهان در سطوح نسبتا بالا تثبیت شده‌اند و معاملات بیش از آنکه تحت‌تاثیر هیجان باشند، بر پایه نیاز واقعی مصرف‌کنندگان انجام می‌شوند.

تیرآهن در ترازوی جهانی؛ تقاضای ضعیف در برابر اصرار بر حفظ قیمت

تیرآهن به‌عنوان یکی از مهم‌ترین محصولات زنجیره فولاد و محصول اصلی پروژه‌های ساختمانی، صنعتی و زیرساختی، همواره یکی از شاخص‌های مهم سنجش وضعیت اقتصاد جهانی محسوب می‌شود. از همین‌رو، هرگونه تغییر در سرمایه‌گذاری‌های عمرانی، سیاست‌های حمایتی دولت‌ها، قیمت مواد اولیه و روند تجارت بین‌المللی، به‌طور مستقیم بر بازار این محصول اثر می‌گذارد. بررسی آخرین تحولات بازارهای جهانی نیز نشان می‌دهد که اگرچه شرایط در مناطق مختلف یکسان نیست، اما وجه مشترک اغلب بازارها، احتیاط در خرید، عرضه مدیریت‌شده کارخانه‌ها و تلاش تولیدکنندگان برای حفظ قیمت‌ها دربرابر افزایش هزینه‌های تولید است.

علاوه‌بر ضعف تقاضا، افزایش تولید فولاد در چین نیز بر بازار جهانی اثرگذار بوده است. با بهبود نسبی حاشیه سود کارخانه‌های تولیدکننده تیرآهن، بسیاری از تولیدکنندگان ظرفیت تولید خود را افزایش داده‌اند. این موضوع باعث رشد عرضه مقاطع ساختمانی شده و رقابت میان صادرکنندگان چینی را تشدید کرده است. در نتیجه، بازار صادراتی تیرآهن چین با فشار بیشتری روبه‌رو شده و خریداران خارجی نیز به‌دلیل انتظار برای کاهش بیشتر قیمت‌ها، خریدهای خود را با احتیاط انجام می‌دهند.

چین، ارزان‌ترین بازار تیرآهن

در چین به‌عنوان بزرگ‌ترین تولیدکننده فولاد جهان، قیمت تیرآهن (H-Beam) در بازار داخلی در محدوده ۳۲۰۰ تا ۳۳۰۰ یوآن به ازای هر تن (حدود ۴۴۵ دلار) قرار دارد. پایین بودن هزینه تولید، ظرفیت بالای کارخانه‌ها و ضعف تقاضای داخلی موجب شده چین همچنان ارزان‌ترین بازار تیرآهن جهان باشد. در بازار صادراتی چین نیز بسته به گرید، ابعاد و استاندارد محصول، قیمت تیرآهن در محدوده ۵۲۰ تا ۶۸۰ دلار به ازای هر تن FOB نوسان دارد. رقابت شدید میان صادرکنندگان چینی باعث شده رشد قیمت‌ها محدود باقی بماند، هرچند افزایش هزینه مواد اولیه از افت بیشتر نرخ‌ها جلوگیری کرده است.

در اروپا شرایط تا حد زیادی متفاوت است. بازار تیرآهن این منطقه همچنان با ضعف تقاضا مواجه است، اما برخلاف چین، محدودیت عرضه و هزینه‌های بالای تولید اجازه کاهش شدید قیمت‌ها را نمی‌دهد. افزایش هزینه انرژی، قیمت برق، گاز طبیعی و همچنین هزینه حمل‌ونقل همچنان فشار قابل‌توجهی بر کارخانه‌های اروپایی وارد می‌کند. بسیاری از تولیدکنندگان برای جلوگیری از کاهش سودآوری، تولید خود را در سطحی کنترل‌شده نگه داشته‌اند و همین موضوع از بازار حمایت کرده است. 

فعالان بازار اروپا بر این باور هستند که مصرف‌کنندگان همچنان خریدهای خود را صرفا براساس نیازهای کوتاه‌مدت انجام می‌دهند و تمایلی به افزایش موجودی انبارها ندارند. علاوه‌براین، ابهام درباره سیاست‌های تجاری جدید اتحادیه اروپا، اجرای کامل سازوکار تعدیل کربن مرزی (CBAM) و محدودیت‌های وارداتی باعث شده بسیاری از شرکت‌ها تصمیم‌های خرید بلندمدت خود را به تعویق بیندازند. این شرایط موجب شده معاملات تیرآهن در اروپا با حجم پایین اما قیمت‌های نسبتا پایدار دنبال شود.

بازار اروپا همچنان گران‌ترین بازار تیرآهن جهان محسوب می‌شود. قیمت تیرآهن ساختمانی در شمال و جنوب اروپا در محدوده ۷۴۰ تا ۷۷۵ یورو به ازای هر تن قرار دارد. افزایش هزینه انرژی، اجرای سیاست‌های زیست‌محیطی، محدودیت واردات و اجرای تدریجی مقررات کربنی، مهم‌ترین عوامل حفظ این سطح قیمتی هستند. با وجود این، ضعف تقاضای بخش ساختمان همچنان مانع از رشد پرشتاب قیمت‌ها شده است.

تیرآهن گران در بازار آمریکا

همچنین در بازار آمریکا، وضعیت متفاوت است. اجرای پروژه‌های گسترده زیرساختی، سرمایه‌گذاری در صنایع انرژی، توسعه شبکه حمل‌ونقل و حمایت دولت از تولید داخلی فولاد باعث شده تقاضا برای مقاطع ساختمانی ازجمله تیرآهن در سطح مطلوبی باقی بماند. علاوه‌براین، تعرفه‌های وارداتی سنگین بر فولاد، فضای رقابتی را به نفع تولیدکنندگان داخلی تغییر داده و امکان حفظ قیمت‌های بالا را برای کارخانه‌های آمریکایی فراهم کرده است. با این‌وجود، افزایش نرخ بهره همچنان فشار قابل‌توجهی بر بخش ساختمان‌سازی مسکونی آمریکا وارد کرده است. 

بسیاری از پروژه‌های خصوصی با کندی اجرا می‌شوند و همین موضوع بخشی از رشد تقاضا را محدود کرده است. از طرفی، افزایش هزینه مواد اولیه، قراضه فولادی، انرژی و حمل‌ونقل موجب شده قیمت تمام‌شده تولید تیرآهن همچنان در سطح بالایی باقی بماند. در منطقه خاورمیانه نیز بازار تیرآهن تحت‌تاثیر شرایط ژئوپلیتیک و هزینه‌های لجستیکی قرار گرفته است. افزایش هزینه حمل‌ونقل دریایی، رشد نرخ بیمه کشتی‌ها و محدودیت‌های ایجادشده در برخی مسیرهای تجاری باعث افزایش هزینه صادرات و واردات محصولات فولادی شده است. 

هرچند بسیاری از کشورهای منطقه همچنان پروژه‌های عمرانی بزرگی را دنبال می‌کنند، اما هزینه‌های بالاتر حمل و نقل و نااطمینانی‌های سیاسی موجب شده بخشی از معاملات با احتیاط بیشتری انجام شود. ترکیه به‌عنوان یکی از مهم‌ترین صادرکنندگان مقاطع ساختمانی جهان نیز همچنان با رقابت شدید در بازارهای صادراتی روبه‌رو است. اگرچه هزینه تولید در این کشور به‌دلیل افزایش قیمت ضایعات فولادی و انرژی بالا رفته، اما ضعف تقاضای جهانی اجازه انتقال کامل این هزینه‌ها به قیمت فروش را نمی‌دهد. درنتیجه تولیدکنندگان ناچار هستند میان حفظ سهم بازار و افزایش سودآوری تعادل برقرار کنند. در ترکیه، قیمت تیرآهن در محدوده ۶۰۰ تا ۶۵۰ دلار به ازای هر تن قرار دارد.

تعادل شکننده میان عرضه و تقاضا

مولفه مهم دیگری که بر بازار جهانی تیرآهن اثر می‌گذارد، وضعیت بازار مواد اولیه است. قیمت سنگ‌ آهن در هفته‌های اخیر نوسانات محدودی داشته و تحت‌تاثیر مدیریت تولید فولاد در چین و موجودی مناسب بنادر قرار گرفته است. همچنین بازار قراضه نیز اگرچه در برخی مناطق کاهش جزئی را تجربه کرده، اما همچنان نسبت به میانگین تاریخی در سطح بالایی قرار دارد. این موضوع باعث شده هزینه تولید تیرآهن در بسیاری از کارخانه‌های جهان کاهش محسوسی پیدا نکند. 

در سمت تقاضا نیز تفاوت قابل‌توجهی میان مناطق مختلف جهان دیده می‌شود. کشورهای آسیای جنوب شرقی همچنان پروژه‌های زیرساختی متعددی را دنبال می‌کنند و همین موضوع تا حدی از مصرف مقاطع ساختمانی حمایت کرده است. در مقابل، بسیاری از اقتصادهای توسعه‌یافته به‌دلیل نرخ بهره بالا و کاهش سرمایه‌گذاری بخش خصوصی، رشد مصرف محدودتری را تجربه می‌کنند. بررسی روند معاملات جهانی نشان می‌دهد بازار تیرآهن در نیمه دوم سال ۲۰۲۶ بیش از هر زمان دیگری به سیاست‌های اقتصادی دولت‌ها، روند سرمایه‌گذاری در پروژه‌های زیرساختی و وضعیت اقتصادی چین وابسته است. اگر دولت چین بسته‌های حمایتی جدیدی برای بخش مسکن و ساخت‌وساز اجرا کند، 

می‌توان انتظار داشت بخشی از تقاضای جهانی فولاد ساختمانی احیا شود. در مقابل، تداوم رکود بخش املاک و افزایش تولید فولاد می‌تواند فشار بیشتری بر قیمت‌های جهانی وارد کند. همچنین اگر تنش‌های ژئوپلیتیک ادامه داشته باشد و هزینه حمل‌ونقل و انرژی در سطح فعلی باقی بماند، کاهش قابل‌توجه قیمت تیرآهن چندان محتمل نخواهد بود. چراکه تولیدکنندگان با هزینه‌های بالای تولید روبه‌رو هستند و تمایل چندانی به عرضه با قیمت‌های پایین ندارند. به همین دلیل بسیاری از تحلیلگران بر این باور هستند که بازار جهانی تیرآهن در ماه‌های آینده بیشتر وارد فاز نوسانات محدود خواهد شد و کاهش یا افزایش شدید قیمت‌ها در عمل رخ نخواهد داد.