نبض بازار جهانی فولاد کند شد؛ فعالان در انتظار تعیین مسیر قیمت‌ها

به گزارش آهن آنلاین؛ بازار جهانی فولاد در حالی وارد دومین هفته ژوئن ۲۰۲۶ شده که نشانه‌های متناقضی از سمت عرضه و تقاضا، چشم‌انداز این صنعت را در هاله‌ای از ابهام قرار داده است. از یک‌سو کاهش تولید در چین، افت قیمت سنگ‌آهن و رکود ساخت‌وساز در بسیاری از اقتصادهای بزرگ جهان، از تضعیف تقاضا حکایت دارد و از سوی‌دیگر رشد هزینه‌های انرژی، حمل‌ونقل و سیاست‌های حمایتی برخی کشورها مانع از سقوط آزاد قیمت‌ها شده است. در چنین شرایطی، بازار محصولات کلیدی فولادی ازجمله میلگرد، تیرآهن و انواع ورق فولادی در وضعیت انتظار قرار گرفته‌اند؛ وضعیتی که نه می‌توان آن را رکود کامل نامید و نه نشانه‌ای از آغاز یک رونق جدید در آن مشاهده می‌شود. اکنون فعالان بازار آهن آلات در سراسر جهان با دقت تحولات زنجیره فولاد را زیر نظر دارند تا مسیر آینده قیمت‌ها را شناسایی کنند.

رکودی که از چین آغاز شد

تحولات اخیر بازار جهانی فولاد بار دیگر نشان داد که چین همچنان مهم‌ترین بازیگر تعیین‌کننده روندهای این صنعت است. افت قیمت سنگ‌آهن به محدوده ۱۰۱ دلار در هر تن، تنها یک کاهش عددی نیست؛ بلکه بازتابی از ضعف تقاضا در بزرگ‌ترین بازار مصرف فولاد جهان محسوب می‌شود. رکود ادامه‌دار بخش مسکن چین و کاهش فعالیت‌های ساختمانی باعث شده مصرف فولاد در این کشور با فشار قابل‌توجهی مواجه شود.

در واکنش به این شرایط، فولادسازان چینی بخشی از ظرفیت تولید خود را کاهش داده‌اند. کاهش حدود ۵ درصدی تولید در هفته‌های اخیر نشان می‌دهد کارخانه‌ها ترجیح می‌دهند به جای انباشت موجودی، عرضه را مدیریت کنند. بااین‌حال افزایش عرضه سنگ‌آهن از سوی شرکت‌های معدنی بزرگ و ورود محموله‌های بیشتر به بنادر چین، فشار مضاعفی بر بازار مواد اولیه وارد کرده است. این وضعیت یک پیام روشن برای بازار جهانی دارد؛ تا زمانی که موتور تقاضای چین روشن نشود، احتمال شکل‌گیری یک روند صعودی قدرتمند در بازار فولاد چندان بالا نخواهد بود. حتی اگر برخی تولیدکنندگان عرضه خود را محدود کنند، مازاد ظرفیت جهانی همچنان مانعی جدی برای رشد پایدار قیمت‌ها باقی می‌ماند.

نبرد هزینه و تقاضا در بازار فولاد

در حالی‌که ضعف مصرف بر بازار سایه انداخته، عامل دیگری از سقوط بیشتر قیمت‌ها جلوگیری می‌کند؛ افزایش هزینه تولید. رشد قیمت انرژی، هزینه حمل‌ونقل دریایی و افزایش نرخ کک در بسیاری از مناطق جهان حاشیه سود فولادسازان را کاهش داده است. همین مسئله باعث شده بازار جهانی در یک بن‌بست استراتژیک گرفتار شود. از یک‌طرف کارخانه‌ها با کاهش سفارش‌های جدید مواجه هستند و از طرف دیگر امکان کاهش شدید قیمت‌ها را ندارند؛ زیرا هزینه تولید همچنان بالا باقی مانده است.

بازار محصولات تخت نمونه بارز این وضعیت است. ورق گرم یا همان ورق سیاه طی ماه‌های اخیر عملکردی بهتر از سایر محصولات فولادی داشته و در آمریکا و اروپا توانسته بخشی از ارزش خود را حفظ کند. تقاضای صنایع خودرو، انرژی و تجهیزات صنعتی باعث شده بازار قیمت ورق نسبت به محصولات ساختمانی مقاومت بیشتری نشان دهد. این در حالی است که بخش ساختمان همچنان ضعیف‌ترین حلقه زنجیره مصرف فولاد به شمار می‌رود. در این‌میان، فعالان بازار، قیمت لوله و پروفیل را نیز به‌عنوان یکی از شاخص‌های مهم مصرف صنعتی دنبال می‌کنند؛ چرا که هرگونه تغییر در صنایع زیرساختی، انرژی و پروژه‌های عمرانی می‌تواند مستقیماً بر روند این بخش اثرگذار باشد.

میلگرد و تیرآهن در فاز انتظار

بررسی بازار مقاطع ساختمانی نشان می‌دهد میلگرد و تیرآهن همچنان تحت‌تاثیر رکود ساخت‌وساز جهانی قرار دارند. میلگرد صادراتی ترکیه در محدوده ۵۹۰ دلار فوب تثبیت شده و قیمت صادراتی چین نیز حوالی ۵۰۰ دلار باقی مانده است. ثبات نسبی این ارقام بیش از آنکه نشانه تعادل باشد، بیانگر انتظار فعالان بازار برای دریافت سیگنال‌های جدید از سمت تقاضاست. در خصوص قیمت میلگرد در اروپا و آمریکا نیز تغییر محسوسی را تجربه نکرده و اغلب خریداران ترجیح داده‌اند خریدهای خود را به حداقل نیازهای مصرفی محدود کنند. این رفتار محتاطانه نشان می‌دهد سرمایه‌گذاران هنوز نسبت به آینده اقتصاد جهانی و بخش ساختمان اطمینان کافی ندارند.

در بخش تیرآهن اما شرایط اندکی متفاوت است. اگرچه رکود ساخت‌وساز در آسیا و خاورمیانه بر مصرف این محصول اثر گذاشته، اما پروژه‌های زیرساختی و انرژی در آمریکا توانسته‌اند از بازار حمایت کنند. همین موضوع باعث شده نرخ تیرآهن نسبت به قیمت میلگرد از ثبات بیشتری برخوردار باشد. بااین‌حال فاصله میان مناطق مختلف جهان در حال افزایش است؛ به طوری که بازارهای غربی عملکرد بهتری نسبت به بازارهای آسیایی و خاورمیانه دارند. در مجموع می‌توان گفت مقاطع ساختمانی در حال حاضر نه با بحران عرضه مواجه هستند و نه از محرک‌های کافی برای رشد برخوردارند. بنابراین ادامه نوسانات محدود و حرکت در یک دامنه قیمتی مشخص محتمل‌ترین سناریوی کوتاه‌مدت به نظر می‌رسد.

رقبای جدید و تغییر نقشه تجارت فولاد

در کنار عوامل سنتی بازار، تحولات سرمایه‌گذاری نیز به یکی از مهم‌ترین موضوعات صنعت فولاد تبدیل شده است. پروژه‌های جدید فولادی در عمان و امارات نشان می‌دهد کشورهای حاشیه خلیج فارس با سرعت در حال تبدیل شدن به بازیگران تأثیرگذار زنجیره فولاد هستند. این سرمایه‌گذاری‌ها تنها به معنای افزایش ظرفیت تولید نیست، بلکه می‌تواند مسیر تجارت فولاد در منطقه را نیز تغییر دهد. بازارهایی که تاکنون مقصد صادراتی تولیدکنندگان منطقه از جمله ایران محسوب می‌شدند، در سال‌های آینده با حضور رقبای جدید و مدرن مواجه خواهند شد. 

همزمان، سیاست‌های حمایتی اروپا و آمریکا نیز جریان تجارت جهانی را دستخوش تغییر کرده است. محدودیت‌های وارداتی، سهمیه‌بندی‌ها و حمایت از تولید داخلی موجب شده بخشی از عرضه جهانی به سمت بازارهای آسیایی، آفریقایی و خاورمیانه هدایت شود. در چنین فضایی، رقابت میان صادرکنندگان بیش از گذشته به هزینه تولید، بهره‌وری و دسترسی به بازارهای هدف وابسته خواهد بود.

در مجموع، بازار جهانی فولاد در ژوئن ۲۰۲۶ در شرایطی قرار دارد که رکود تقاضا همچنان بازیگر اصلی است، اما افزایش هزینه‌های تولید و تغییرات ژئوپلیتیکی مانع از افت شدید قیمت‌ها شده‌اند. تا زمانی که محرک قدرتمندی از سمت اقتصاد جهانی، بخش مسکن چین یا پروژه‌های زیرساختی بزرگ وارد بازار نشود، صنعت فولاد احتمالاً به حرکت در همین مسیر محتاطانه و کم‌نوسان ادامه خواهد داد؛ مسیری که در آن حفظ سودآوری برای تولیدکنندگان به مراتب مهم‌تر از افزایش حجم تولید خواهد بود.