چرا میلگرد لیدر معاملات بازار آهن آلات شد اما تیرآهن عقب نشست؟

به گزارش آهن آنلاین؛ بازار آهن آلات در روزهای گذشته تصویری متفاوت از رفتار دو محصول مهم فولادی یعنی میلگرد و تیرآهن به نمایش گذاشت؛ تصویری که در نگاه نخست شاید متناقض به نظر برسد، اما در واقع بازتابی از شرایط پیچیده فعلی اقتصاد و صنعت ساختمان کشور است. در حالی‌که بازار آزاد همچنان با رکود تقاضا، کاهش حجم معاملات و عقب‌نشینی خریداران دست‌وپنجه نرم می‌کند، آمارهای بورس کالا نشان می‌دهد میلگرد همچنان در کانون توجه خریداران قرار دارد و رقابت برای خرید آن ادامه یافته است. در مقابل، تیرآهن مسیر متفاوتی را طی کرده و هرچه قیمت‌ها افزایش یافته، از شدت تقاضا کاسته شده است. این تفاوت رفتاری میان دو محصول، نشانه‌ای از تغییر اولویت‌های مصرف‌کنندگان و همچنین تفاوت انتظارات فعالان بازار نسبت به آینده معاملات فولاد محسوب می‌شود.

دو روایت متفاوت از یک بازار

اگرچه در ظاهر میلگرد و تیرآهن هر دو تحت‌تاثیر شرایط عمومی بازار فولاد قرار دارند، اما بررسی معاملات بورس کالا در هفته گذشته نشان می‌دهد این دو محصول در دو مسیر متفاوت حرکت کرده‌اند. میلگرد موفق شد جایگاه خود را به عنوان پرتقاضاترین محصول زنجیره فولاد حفظ کند و حتی افزایش عرضه نیز نتوانست از شدت رقابت میان خریداران بکاهد. واقعیت این است که بخش مهمی از تقاضای میلگرد طی هفته‌های اخیر به‌دلیل محدودیت عرضه یا عدم برگزاری برخی جلسات معاملاتی به بازار منتقل شده بود و همین موضوع موجب شکل‌گیری نوعی تقاضای انباشته شد. در نتیجه زمانی که حجم عرضه افزایش یافت، بازار نه‌تنها با کاهش رقابت مواجه نشد، بلکه همچنان شاهد ثبت تقاضایی فراتر از عرضه بود. نکته مهم‌تر آنکه فاصله میان قیمت پایه و نرخ نهایی معاملات نیز نشان داد خریداران برای تأمین نیاز خود حاضر به پرداخت قیمت‌های بالاتر هستند.

این رفتار در شرایطی رخ می‌دهد که قیمت میلگرد طی هفته گذشته فضای کاملاً متفاوتی را تجربه کرده است. کاهش قیمت‌ها در برخی مبادی فروش و افت حجم معاملات نشان می‌دهد تقاضای واقعی مصرف‌کننده نهایی همچنان ضعیف است. بنابراین بخشی از رونق مشاهده‌شده در بورس کالا را می‌توان ناشی از نگاه تأمینی و برنامه‌ریزی تولیدکنندگان، توزیع‌کنندگان و فعالان حرفه‌ای بازار دانست که تلاش می‌کنند پیش از تشدید محدودیت‌های احتمالی عرضه، موجودی خود را تکمیل کنند.

تیرآهن؛ قربانی حساسیت قیمتی

در سوی‌دیگر بازار، تیرآهن هفته‌ای کاملاً متفاوت را پشت سر گذاشت. اگرچه معاملات ابتدایی هفته با استقبال مناسبی همراه بود، اما به محض افزایش محسوس قیمت‌ها، رفتار خریداران تغییر کرد و حجم معاملات کاهش یافت. آنچه در معاملات تیرآهن بیش از هر عامل دیگری به چشم می‌آید، حساسیت بالای تقاضا نسبت به قیمت است. برخلاف میلگرد که هنوز از پشتوانه تقاضای نسبتاً قدرتمند برخوردار است، بازار تیرآهن ظرفیت کمتری برای پذیرش رشدهای ناگهانی قیمت نشان داده است. به همین‌دلیل هر بار که نرخ‌ها فاصله محسوسی با انتظارات خریداران پیدا کرده‌اند، بخش مهمی از متقاضیان از بازار عقب نشسته‌اند.

این موضوع را می‌توان با شرایط فعلی پروژه‌های ساختمانی نیز مرتبط دانست. بسیاری از پروژه‌های عمرانی و ساختمانی در وضعیت انتظار قرار دارند و سرمایه‌گذاران نسبت به شروع طرح‌های جدید احتیاط بیشتری نشان می‌دهند. در چنین فضایی خرید تیرآهن که معمولاً در مراحل مشخصی از اجرای پروژه‌ها انجام می‌شود، بیشتر تحت‌تاثیر تصمیمات سرمایه‌گذاری قرار می‌گیرد و نسبت به تغییرات قیمتی واکنش سریع‌تری نشان می‌دهد. به بیان دیگر، اگر میلگرد هنوز از تقاضای جاری بازار بهره می‌برد، تیرآهن بیش از گذشته به آینده سرمایه‌گذاری در بخش ساختمان وابسته شده است؛ آینده‌ای که همچنان با ابهام همراه است.

شکاف بورس کالا و بازار آزاد

یکی از مهم‌ترین نکات قابل‌توجه در معاملات هفته گذشته، فاصله رفتاری میان بورس کالا و بازار آزاد بود. در حالی‌که بسیاری از فعالان بازار آزاد از رکود معاملات، کاهش مراجعات مشتریان و ضعف تقاضای مصرفی سخن می‌گویند، بورس کالا در برخی محصولات به‌ویژه میلگرد همچنان نشانه‌هایی از رقابت و تقاضای بالا را نشان می‌دهد. این شکاف را نمی‌توان صرفاً به اختلاف قیمت‌ها نسبت داد. بخشی از آن به تفاوت ماهیت خریداران در دو بازار بازمی‌گردد. در بورس کالا معمولاً بازیگران بزرگ‌تر، تولیدکنندگان، مصرف‌کنندگان عمده و فعالان حرفه‌ای حضور دارند که تصمیمات خود را براساس افق‌های زمانی بلندتر اتخاذ می‌کنند. اما در بازار آزاد، رفتار خریداران بیش از هر چیز تحت‌تاثیر وضعیت نقدینگی، رکود ساخت‌وساز و چشم‌انداز کوتاه‌مدت اقتصاد قرار دارد. همین موضوع باعث شده است که در ظاهر شاهد دو تصویر متفاوت از بازار باشیم؛ بازاری که در تالار معاملات همچنان نشانه‌هایی از رقابت را حفظ کرده و بازاری که در سطح مصرف نهایی هنوز نتوانسته از رکود خارج شود.

انتظار برای تعیین مسیر تابستان

برآیند معاملات هفته گذشته نشان می‌دهد بازار فولاد در آستانه ورود به دوره‌ای تعیین‌کننده قرار گرفته است. از یک سو نگرانی‌های مربوط به محدودیت‌های انرژی، عرضه مواد اولیه و احتمال کاهش تولید در ماه‌های پیش‌رو موجب شده بخشی از خریداران رویکرد تأمینی در پیش بگیرند. از سوی دیگر، ضعف تقاضای واقعی در بازار آزاد همچنان به عنوان مانع اصلی رشد پایدار معاملات عمل می‌کند، قیمت پروفیل نیز در همین بازه زمانی از فضای رکودی بازار مستثنی نبود و با افت قیمت همراه شد. با این حال، کاهش نرخ‌ها نتوانست محرک مؤثری برای بازگشت تقاضای واقعی باشد و بخش قابل‌توجهی از خریداران همچنان ترجیح دادند در موقعیت انتظار باقی بمانند؛ موضوعی که نشان می‌دهد مشکل اصلی بازار بیش از آنکه به سطح قیمت‌ها مربوط باشد، به ضعف مصرف و تردید نسبت به چشم‌انداز کوتاه‌مدت بازار بازمی‌گردد.

در این‌میان، رفتار متفاوت میلگرد و تیرآهن می‌تواند نشانه‌ای از اولویت‌های جدید بازار باشد. میلگرد فعلاً از مزیت تقاضای فعال برخوردار است و توانسته اثر افزایش عرضه را تا حد زیادی خنثی کند؛ اما نوسانات قیمت تیرآهن نشان داده که بدون بهبود شرایط ساخت‌وساز و افزایش اعتماد سرمایه‌گذاران، امکان تداوم رشد معاملات آن محدود خواهد بود. به نظر می‌رسد مسیر بازار آهن آلات در تابستان بیش از هر زمان دیگری به بازگشت تقاضای واقعی وابسته است. اگر پروژه‌های ساختمانی و عمرانی جان تازه‌ای بگیرند، شکاف میان بورس کالا و بازار آزاد کاهش خواهد یافت و تیرآهن نیز می‌تواند به جمع محصولات پرتقاضا بازگردد. در غیر این صورت، احتمال تداوم همین الگوی دوگانه در معاملات فولادی وجود دارد؛ الگویی که در آن میلگرد همچنان نقش لیدر تقاضا را بر عهده دارد و تیرآهن در انتظار بازگشت رونق به بخش ساختمان باقی می‌ماند.