بازار آهن آرام نمی‌گیرد؛ قیمت میلگرد در رفت‌وبرگشت روزانه

به گزارش آهن‌ آنلاین؛ بازار آهن و فولاد طی هفته‌های اخیر وارد مرحله‌ای شده که نه در رکود کامل به‌سر می‌برد و نه رونق در این بازار جریان دارد. بلکه در موقعیت انتظار، احتیاط و نوسان‌های فرسایشی بر معاملات به دام افتاده است. در این‌میان، بازار میلگرد به‌عنوان مهم‌ترین شاخص بخش مقاطع طویل، بیش از سایر محصولات درگیر رفت‌وبرگشت‌های روزانه قیمت شده است. رفت‌وبرگشت‌هایی که ریشه آن نه در جهش تقاضا، بلکه در نااطمینانی سیاسی، بحران نقدینگی و رفتار تدافعی بازیگران این بازار است. اکنون فعالان صنعت آهن بیش از هر زمان دیگری معتقدند که بازار آرام نمی‌گیرد، چراکه هیچ‌کدام از متغیرهای اصلی اقتصاد هنوز به ثبات نرسیده‌اند.

در حال حاضر، قیمت میلگرد در بازار آزاد عمدتا در محدوده ۶۷ تا ۷۰ هزار تومان به‌اضافه مالیات بر ارزش افزوده نوسان می‌کند. برخی مبادی مانند میلگرد ابرکوه و جهان‌ فولاد سیرجان نرخ‌های 67.5 تا ۶۸ هزار تومان به‌ازای هر کیلوگرم را پیشنهاد می‌دهند و در مقابل، میلگرد برخی کارخانه‌های شاخص تا محدوده ۷۰ هزار تومان نیز شنیده می‌شود. با‌این‌حال، در روزهای گذشته بازار شاهد کاهش‌های محدود ۵۰۰ تا دو هزار تومانی نیز بود. موضوعی که نشان می‌دهد فروشندگان هنوز برای حفظ مشتری ناچار به انعطاف قیمتی هستند. این وضعیت بیانگر بازاری است که توان جهش بزرگ و نه ظرفیت سقوط سنگین را ندارد.

بحران نقدینگی در صنایع پایین‌دستی

رفتار روزانه بازار میلگرد اکنون بیشتر به واکنش‌های روانی وابسته است و عوامل بنیادین عرضه‌و‌تقاضا چندان در روند بازار دخالت ندارند. حجم معاملات به‌شدت پایین است و بسیاری از خریدها در حد تامین فوری نیاز پروژه‌ها انجام می‌شود. در چنین فضایی، حتی یک خبر درباره نرخ ارز، تحولات منطقه‌ای یا تغییر سیاست‌های بورس کالا می‌تواند مسیر بازار را برای چند ساعت یا چند روز تغییر دهد. همین حساسیت بالا باعث شده قیمت‌ها در یک دامنه محدود اما پرتلاطم حرکت کنند. دامنه‌ای که هر روز شاهد اصلاح جزئی، بازگشت قیمت و تغییر رفتار فروشندگان است.

یکی از مهم‌ترین عوامل ناآرامی بازار، بحران نقدینگی در صنایع پایین‌دستی فولاد است. بسیاری از کارخانه‌های تولیدکننده پروفیل، قطعات فلزی، سازه‌های ساختمانی و صنایع مصرف‌کننده ورق و میلگرد، اکنون با کمبود سرمایه در گردش مواجه‌ هستند. افزایش نرخ بهره در معاملات اعتباری بورس کالا و فاصله قابل توجه میان نرخ خرید نقدی و اعتباری، نشانه‌ای روشن از فشار مالی بر واحدهای تولیدی است. فعالان بازار می‌گویند که بخش بزرگی از تقاضای واقعی به دلیل نبود نقدینگی از بازار حذف شده و همین موضوع باعث شده معاملات به شدت افت کند.

در بازار ورق فولادی نیز وضعیت مشابهی حاکم است. اگرچه بخش زیادی از کالاهای خریداری‌شده سال گذشته هنوز در انبارها وجود دارد، اما فروشندگان حاضر نیستند کالا را با نرخ‌های قدیمی عرضه کنند و انتظار قیمت‌های جدید را دارند. از سوی‌دیگر، محدودیت عرضه ناشی از مشکلات تولید و کاهش عرضه اسلب، فشار مضاعفی بر بازار وارد کرده است. کارخانه فولاد مبارکه همچنان نقش لیدر بازار ورق را ایفا می‌کند و هرگونه اختلال در عرضه این شرکت، به سرعت در بازار منعکس می‌شود. با‌این‌حال، رکود صنایع مصرف‌کننده باعث شده تقاضا برای ورق نیز در سطح پایینی باقی بماند.

بازار آهن زیر فشار نااطمینانی اقتصادی

این درحالی است که ورود احتمالی ورق وارداتی می‌تواند بخشی از التهاب بازار فولاد را کاهش دهد. در حال حاضر، قیمت ورق سیاه وارداتی در محدوده ۵۹۰ دلار و ورق سرد در محدوده ۶۶۰ تا ۶۷۰ دلار سی‌اف‌آر انزلی پیشنهاد می‌شود. اگرچه این کالاها دست‌کم سه ماه دیگر به بازار می‌رسند، اما موضوع ورود واردات باعث شده بخشی از انتظارات تورمی کنترل شود. بااین‌حال، واردات فولاد در شرایط کنونی به معنای افزایش تقاضای ارز نیز است و همین مسئله می‌تواند فشار جدیدی بر بازار ارز وارد کند. عاملی که دوباره به رشد هزینه‌های تولید فولاد منجر خواهد شد.

در بازار مقاطع طویل، کارخانه‌ها تلاش می‌کنند با مدیریت عرضه مانع افت بیشتر قیمت شوند. انبارها هنوز از میلگردهای خریداری‌شده در نرخ‌های پایین‌تر پر است و مصرف واقعی در بازار ساخت‌وساز بسیار محدود باقی مانده است. افزایش قیمت مسکن، رکود معاملات ساختمانی و کاهش قدرت خرید مردم، تقاضای مصرفی برای میلگرد را کاهش داده و باعث شده پروژه‌های جدید با احتیاط بیشتری آغاز شوند. در چنین شرایطی، کارخانه‌ها ناچار هستند میان حفظ قیمت و حفظ فروش تعادل برقرار کنند. موضوعی که به رفت‌وبرگشت‌های مداوم روزانه قیمت دامن زده است.

عامل مهم دیگر، فضای مبهم اقتصادی و سیاسی کشور است. فعالان بازار معتقدند تا زمانی که نتیجه تحولات منطقه‌ای و وضعیت سیاست خارجی روشن نشود، سرمایه‌گذاری جدید در صنعت فولاد و صنایع وابسته شکل نخواهد گرفت. این نااطمینانی باعث شده بسیاری از خریداران خرد و حتی توزیع‌کنندگان بزرگ، استراتژی انتظار را در پیش بگیرند. آن‌ها نه حاضرند موجودی انبار خود را به‌شدت افزایش دهند و نه تمایل دارند کالا را در نرخ‌های پایین بفروشند. نتیجه این رفتار، بازاری کم‌عمق و حساس است که با کوچک‌ترین سیگنال دچار نوسان می‌شود.

معامله‌گران چشم به دلار دوخته‌اند

در‌این‌میان، نرخ ارز به متغیر اصلی تعیین‌کننده قیمت فولاد تبدیل شده است. برخلاف سال‌های گذشته که عرضه و تقاضای واقعی نقش پررنگ‌تری در بازار داشت، اکنون بسیاری از فعالان بازار ابتدا روند دلار را دنبال می‌کنند و سپس درباره خرید یا فروش تصمیم می‌گیرند. افزایش نرخ ارز به سرعت هزینه مواد اولیه، حمل‌ونقل و واردات را بالا می‌برد و همین موضوع قیمت محصولات فولادی را تحت‌‍‌تاثیر قرار می‌دهد. حتی در شرایط رکودی نیز بازار فولاد ایران توان کاهش جدی قیمت را ندارد، زیرا تورم ساختاری اقتصاد اجازه افت پایدار قیمت‌ها را نمی‌دهد. از طرفی کاهش عرضه شمش فولادی در بورس کالا نیز به حفظ قیمت‌ها کمک کرده است. عرضه شمش که در اسفندماه بیش از ۸۰۰ هزار تن بود، در فروردین به حدود ۶۰۰ هزار تن کاهش یافت. این افت عرضه، همراه با اختلال در فعالیت برخی شرکت‌های بزرگ فولادی، باعث شد نسبت تقاضا به عرضه در برخی معاملات به اعداد بالایی برسد و قیمت شمش به نزدیکی ۵۵ میلیون تومان در هر تن صعود کند. با این‌حال، نبود تقاضای واقعی مانع از شکل‌گیری موج صعودی قدرتمند شده است.

در چنین حالتی، بازار میلگرد عملا به بازاری تبدیل شده که بیشتر از آنکه تابع مصرف واقعی باشد، تحت‌تاثیر انتظارات و نگرانی‌ها حرکت می‌کند. معامله‌گران خرد با احتیاط عمل می‌کنند، صنایع پایین‌دستی با بحران نقدینگی دست‌وپنجه نرم می‌کنند و کارخانه‌ها نیز برای حفظ تعادل بازار ناچار به کنترل عرضه هستند. همین ترکیب پیچیده باعث شده قیمت میلگرد هر روز در رفت‌وبرگشتی محدود اما معنادار قرار گیرد. چشم‌انداز کوتاه‌مدت بازار نشان می‌دهد که احتمال جهش شدید قیمت‌ها پایین است، مگر آنکه نرخ ارز دچار شوک جدید شود. در همین‌حال، افت سنگین قیمت نیز بعید به نظر می‌رسد، چراکه هزینه‌های تولید، دستمزد، انرژی و مواد اولیه همچنان در مسیر صعودی قرار دارند. به‌همین‌دلیل، بازار آهن و فولاد در حال‌ حاضر در وضعیتی قرار گرفته که می‌توان آن را رکود تورمی همراه با نوسان فرسایشی نامید. بازاری که آرام نمی‌گیرد و همچنان درگیر رفت‌وبرگشت‌های روزانه قیمت خواهد بود.