مطالبه فولادی‌ها برای برق پایدار؛ گره تولید باید باز شود

به گزارش آهن آنلاین؛ در روزهایی که صنعت ایران همچنان درحال عبور از تبعات تنش‌های اخیر و اختلالات ناشی از آن است، صنعت فولاد بیش از هر زمان دیگری در مرکز توجه قرار گرفته است. توقف یا کاهش فعالیت برخی واحدهای بزرگ فولادی و نگرانی از تداوم محدودیت‌های انرژی، بحث احیای ظرفیت تولید و جلوگیری از اختلال در زنجیره تأمین را به یکی از مهم‌ترین موضوعات اقتصادی کشور تبدیل کرده است. در همین فضا، درخواست انجمن تولیدکنندگان فولاد آلیاژی برای معافیت صنایع فولادی از محدودیت‌های برق و هم‌زمان طرح پیشنهادهایی برای تأمین مالی بازسازی واحدهای آسیب‌دیده، نشان می‌دهد که فعالان این صنعت به‌دنبال راهکارهایی فوری برای بازگرداندن ثبات به تولید هستند.

وقتی انرژی به گلوگاه تولید تبدیل می‌شود

صنعت فولاد ایران در سال‌های گذشته بارها با محدودیت‌های انرژی روبه‌رو بوده است، اما شرایط فعلی تفاوت مهمی با دوره‌های پیشین دارد. هم‌زمانی اختلال در فعالیت برخی واحدهای بزرگ فولادی با احتمال اعمال محدودیت‌های برق، باعث شده فعالان صنعت نسبت به آینده تولید و ثبات بازار هشدار دهند.

نامه اخیر انجمن تولیدکنندگان فولاد آلیاژی به وزارتخانه‌های صمت و نیرو دقیقاً از همین نگرانی ناشی می‌شود. در این نامه تأکید شده که توقف تولید در برخی مجتمع‌های بزرگ فولادی می‌تواند تعادل بازار و زنجیره تأمین صنایع پایین‌دستی را با تهدید جدی مواجه کند. در چنین‌شرایطی، اگر واحدهای دیگر نیز با محدودیت برق مواجه شوند، امکان جبران کاهش تولید به‌طور جدی از بین خواهد رفت.

واقعیت این است که تولید فولاد به‌شدت وابسته به تأمین پایدار انرژی است. هرگونه اختلال در برق، نه‌تنها موجب توقف خطوط تولید می‌شود، بلکه بازگشت به ظرفیت کامل تولید نیز زمان‌بر و پرهزینه خواهد بود. به همین‌دلیل فعالان این صنعت معتقدند در شرایط حساس کنونی، حفظ پایداری تولید باید به یک اولویت فوری در سیاست‌گذاری تبدیل شود.

این موضوع از زاویه بازار نیز اهمیت دارد. در دوره‌هایی که عرضه فولاد دچار نوسان می‌شود، اولین نشانه‌های آن در نوسانات قیمت آهن دیده می‌شود؛ بازاری که به‌شدت به ثبات عرضه وابسته است و کوچک‌ترین اختلال در تولید می‌تواند بر رفتار خریداران و فعالان اقتصادی اثر بگذارد.

بازسازی صنعتی؛ مسئله‌ای فراتر از یک کارخانه

در کنار دغدغه تداوم تولید، مسئله دیگری که این روزها در محافل صنعتی مطرح شده، نحوه بازسازی و احیای واحدهای آسیب‌دیده است. بسیاری از کارشناسان معتقدند که احیای سریع ظرفیت تولید بدون طراحی یک سازوکار مالی مشخص، امکان‌پذیر نخواهد بود.

در همین راستا، پیشنهاد تأسیس «صندوق بازآفرینی فولاد» در بازار سرمایه مطرح شده است؛ ایده‌ای که هدف آن جذب منابع مالی گسترده برای بازسازی صنایع آسیب‌دیده و تسریع بازگشت آن‌ها به چرخه تولید است. تجربه‌های جهانی نشان می‌دهد که بازار سرمایه می‌تواند نقش مهمی در تأمین مالی پروژه‌های بزرگ صنعتی ایفا کند، به‌ویژه در شرایطی که منابع بودجه‌ای دولت محدود است.

مزیت چنین صندوقی در این است که علاوه‌بر تأمین مالی، امکان مشارکت سرمایه‌گذاران بخش خصوصی را نیز فراهم می‌کند. در واقع، این مدل می‌تواند فشار مالی را از دوش دولت بردارد و هم‌زمان روند بازسازی صنایع را سرعت ببخشد.

برای صنعتی مانند فولاد که زیرساخت‌های آن سرمایه‌بر و پیچیده است، بازسازی بدون دسترسی به منابع مالی پایدار عملا با تأخیرهای طولانی همراه خواهد شد. به همین‌دلیل، بسیاری از فعالان این صنعت معتقدند که اگر چنین سازوکاری به‌سرعت طراحی و اجرا شود، می‌تواند به بازگشت سریع‌تر ظرفیت‌های تولیدی کمک کند.

دولت و مأموریت احیای تولید

در سطح سیاست‌گذاری نیز نشانه‌هایی از توجه‌به این چالش‌ها دیده می‌شود. وزیر صنعت، معدن و تجارت در دیدار با اعضای کمیسیون اقتصادی مجلس بر ضرورت احیای تولید و حمایت از صنایع تأکید کرده و از بسته‌های حمایتی و اعتباری برای تقویت بخش تولید خبر داده است.

به گفته او، یکی از محورهای اصلی این برنامه‌ها هدایت نقدینگی به‌سمت واحدهای تولیدی و تسهیل دسترسی آن‌ها به مواد اولیه است. در شرایطی‌که بسیاری از صنایع با کمبود منابع مالی مواجه‌اند، چنین سیاست‌هایی می‌تواند به حفظ جریان تولید کمک کند.

هم‌زمان، اقدامات دیگری نیز در دستور کار قرار گرفته است؛ از تسهیل در ترخیص کالاهای صنعتی گرفته تا تلاش برای بازسازی برخی زیرساخت‌های حمل‌ونقل و دریایی که نقش مهمی در تجارت مواد اولیه و محصولات فولادی دارند.

با این‌حال، آنچه بسیاری از کارشناسان بر آن تأکید می‌کنند، ضرورت هماهنگی میان سیاست‌های انرژی، مالی و صنعتی است. اگر این سه حوزه به‌صورت هم‌زمان مدیریت نشوند، حتی بسته‌های حمایتی بزرگ نیز ممکن است نتوانند به‌طور کامل مشکل تولید را حل کنند.

بازار فولاد در انتظار ثبات

بازار فولاد همواره یکی از حساس‌ترین بخش‌های اقتصاد صنعتی کشور بوده است. کوچک‌ترین تغییر در سطح تولید یا سیاست‌های انرژی، می‌تواند به سرعت بر رفتار بازار اثر بگذارد. در شرایط فعلی نیز فعالان بازار بیش از هر چیز در انتظار ثبات در تولید و عرضه هستند.

در چنین فضایی، شاخص‌هایی مانند قیمت میلگرد معمولاً به‌عنوان یکی از نشانه‌های مهم وضعیت بازار مورد توجه قرار می‌گیرد. نوسانات این شاخص اغلب بازتابی از تغییرات در عرضه، هزینه‌های تولید و انتظارات فعالان اقتصادی است.

اگر تولیدکنندگان بتوانند با حمایت‌های سیاستی و تأمین پایدار انرژی به فعالیت مستمر خود ادامه دهند، احتمالاً بازار نیز به‌سمت آرامش بیشتری حرکت خواهد کرد. اما در مقابل، هرگونه محدودیت جدید در تولید می‌تواند دوباره فضای بازار را با عدم‌قطعیت روبه‌رو کند.

در مجموع، آنچه از تحولات اخیر برمی‌آید این است که صنعت فولاد ایران در یک مقطع حساس قرار گرفته است؛ مقطعی که در آن تصمیم‌های سیاستی درباره انرژی، تأمین مالی و حمایت از تولید می‌تواند مسیر آینده این صنعت را تعیین کند. عبور موفق از این دوره نیازمند رویکردی هماهنگ و سریع است؛ رویکردی که هم تولید را حفظ کند و هم زمینه بازگشت ظرفیت‌های از دست‌رفته را فراهم آورد.