سایه سنگین تنش‌ها بر بازار فولاد؛ آلارم قرمز در بازار میلگرد؟

به گزارش آهن آنلاین؛ بازار آهن‌ آلات در شرایطی شروع به کار کرد که سایه‌ای سنگین از ریسک‌های بیرونی، تنش‌های منطقه‌ای و نااطمینانی روانی بر سر آن گسترده بود؛ بازاری که نه با کمبود کالا درگیر بود و نه از فشارهای قیمتی رها شده بود. در چنین فضایی، روند قیمت میلگرد و رفتار معامله‌گران بیش از آنکه از منطق عرضه و تقاضا تبعیت کند، تحت تأثیر متغیرهایی قرار گرفت که خارج از چارچوب‌های معمول اقتصادی بودند.نوسانات داخلی، شکاف جهانی قیمت‌ها و اثر مستقیم تنش‌های سیاسی بر تصمیم‌سازی فعالان، عمده مولفه هایی هستند که در بررسی بازار میلگرد اثرگذار می‌باشد.

نوسانات بازار میلگرد زیر فشار روانی، اما بدون جهش

روزهای گذشته، شرایطی بر بازار سوار بود که در آن نوسان بود، اما موج نبود. میلگرد در بازه ۵۷ تا ۶۲ هزار تومان در رفت‌وبرگشت بود؛ دامنه‌ای که نشان می‌دهد بازار نه در فاز انفجاری قرار داشت و نه در مدار آرامش. این نوسان‌های محدود اما پایدار، محصول مستقیم احتیاط معامله‌گران و فضای ناخوشایند نااطمینانی بود؛ جایی که بازیگران نه تمایل جدی به خرید داشتند و نه انتظار ریزش عمیق قیمت آهن را مطرح می‌کردند.

حجم معاملات پایین، سبب شد قیمت میلگرد بیشتر بازتاب چند معامله پراکنده باشد تا نتیجه برخورد متوازن عرضه و تقاضا. در چنین فضایی، کوچک‌ترین سیگنال بیرونی به‌سرعت در بازار بازتاب پیدا می‌کرد و هر تغییر محدود، رفتاری بزرگ‌نمایی‌شده در میان فعالان ایجاد می‌کرد. این همان وضعیتی است که بازارهای حساس در دوره‌های پرریسک تجربه می‌کنند؛ نوسان کوچک، واکنش بزرگ.

تنش‌های منطقه‌ای؛ ریسک‌هایی که وزن سازنده دارند

یکی از عوامل اصلی که شرایط بازار اسفند و فروردین ماه را از ماه‌های عادی متمایز کرد، حضور پررنگ متغیرهای ژئوپلیتیک در تصمیم‌سازی فعالان بود. حمله به برخی زیرساخت‌ها، نگرانی‌های مربوط به امنیت مسیرهای انرژی، احتمال اختلال در حمل‌ونقل و سناریوهای مرتبط با تنگه هرمز، به‌طور مستقیم و غیرمستقیم بر برداشت معامله‌گران از آینده بازار فولاد تأثیر گذاشت. 

این عوامل اگرچه به‌صورت فیزیکی کمبود کالا ایجاد نکردند، اما مانند مه غلیظی بر سر بازار قرار گرفتند و اجازه ندادند روند مشخصی شکل بگیرد. از سوی دیگر، پراکندگی جغرافیایی واحدهای تولیدی کشور مانع از آن شد که ضربه‌های احتمالی به زیرساخت‌ها به یک بحران عرضه منجر شود؛ بنابراین بازار نه بحران کمبود داشت و نه توان خروج از محدوده نوسان را پیدا کرد. نتیجه این وضعیت، شکل‌گیری بازاری بود که در آن ریسک‌ها وزن بیشتری نسبت به واقعیت‌ها پیدا کرده بودند. در چنین شرایطی، معامله‌گران ترجیح می‌دهند به جای خریدهای سنگین، با حداقل ریسک حرکت کنند و همین رفتار محافظه‌کارانه، رکود معاملاتی را تشدید کرد.

شکاف جهانی قیمت‌ها؛ بازاری که به سقف نمی‌رسد و به کف نمی‌چسبد

در حالی که بازار داخلی تلاش می‌کرد مسیر خود را در میان ابهامات پیدا کند، بازار جهانی میلگرد تصویری کاملاً چندقطبی ارائه داد؛ تصویری که نقش مهمی در توقعات داخلی ایفا کرد. در ترکیه، قیمت صادراتی میلگرد به ۵۹۸ دلار و نرخ داخلی به ۶۱۳ دلار رسید؛ فاصله‌ای محدود که فشار رقابت خارجی و هزینه‌های بالای تولید را بازتاب می‌دهد. چین اما مسیر متفاوتی را دنبال کرد؛ قیمت ۴۸۷ دلاری FOB نشان‌دهنده رویکرد تهاجمی پکن برای حفظ سهم بازار صادراتی است. ضعف تقاضای داخلی و مازاد ظرفیت تولید، چین را به سمت دامپینگ قیمتی هدایت کرده و شکاف میان شرق و غرب را عمیق‌تر کرده است.

اروپا با قیمت‌های حدود ۶۲۰ یورو یکی از بالاترین سطوح جهانی را ثبت کرد؛ بازاری که انرژی گران، استانداردهای زیست‌محیطی سختگیرانه و محدودیت‌های تولید، آن را از سایر مناطق جدا ساخته است. در آمریکا نیز ثبات ۹۲۰ دلاری، نشان از بازاری دارد که کمتر تحت فشار تجارت جهانی قرار می‌گیرد.

این پراکندگی قیمتی، مانع از آن شد که بازار داخلی ایران بتواند از مسیر واردات یا صادرات، چشم‌انداز روشنی برای روند قیمت آهن یا قیمت میلگرد ترسیم کند. نتیجه، بازاری داخلی بود که در خلأ سیگنال خارجی و فضای پرریسک داخلی، در محدوده‌ای محدود اما پُرتنش نوسان کرد.

مسیر پیش‌رو؛ بازار در انتظار یک محرک واقعی

بازار فولاد اکنون در نقطه‌ای ایستاده که هر حرکت آینده‌اش نیازمند یک محرک واقعی است. از یک سو، موجودی انبارها در وضعیت قابل‌قبول است و بخش قابل‌توجهی از نیاز مصرفی قابل تأمین خواهد بود. از سوی دیگر، تقاضای مؤثر هنوز از خواب نوروز بیرون نیامده و سایه انتظارات تورمی اجازه نمی‌دهد معامله‌گران رویکرد بلندمدت اتخاذ کنند.

برای اینکه بازار از حالت معلق فعلی خارج شود، یا باید سمت تقاضا گرم شود، یا ریسک‌های بیرونی کاهش پیدا کند، یا سیاست‌های قیمتی و صادراتی دولت تکلیف روشنی ارائه دهد. در غیر این صورت، بازار همچنان در محدوده‌ای با نوسان کنترل‌شده باقی می‌ماند؛ محدوده‌ای که نه برای تولیدکننده جذاب است و نه برای خریدار.

از نگاه تحلیلی، بازار فولاد در نقطه‌ای قرار دارد که رفتار آن بیش از هر زمان دیگری به عوامل بیرونی وابسته است. هر تغییری در سطوح تنش منطقه‌ای، سیاست‌های انرژی یا شرایط تجارت جهانی می‌تواند پتانسیل تغییر جدی در منحنی قیمت میلگرد داشته باشد.