فاصله قیمت میلگرد و شمش به 15 درصد رسید

به گزارش آهن‌ آنلاین؛ بازار فولاد پس از عبور از شوک‌های ناشی از جنگ، اختلال تولید و التهاب روانی در هفته‌های نخست بازگشایی، اکنون وارد مرحله‌ای تازه از بازتنظیم قیمت‌ها شده است. نشانه‌های موجود در معاملات شمش و میلگرد نشان می‌دهد بخشی از حباب قیمتی ایجاد شده در روزهای پرتنش اخیر تخلیه شده و بازار به‌تدریج در حال نزدیک شدن به نسبت‌های متعارف تاریخی خود است. هرچند هنوز ریسک‌های سیاسی، مشکلات تولید و محدودیت عرضه پابرجا است، اما رفتار اخیر قیمت‌ها حاکی از آن است که بازار از اوج هیجان فاصله گرفته و در حال جست‌وجوی نقطه تعادل جدید است. یکی از مهم‌ترین شاخص‌های تحلیل بازار فولاد، نسبت قیمت میلگرد به شمش در بورس کالا است. به‌صورت سنتی و در شرایط متعادل، فاصله متعارف میان قیمت شمش و میلگرد حدود ۱۵ درصد در نظر گرفته می‌شود. این فاصله بیانگر هزینه تبدیل، حمل، مالیات، سود تولیدکننده و ساختار طبیعی زنجیره فولاد است. البته در دوره‌های رکود یا فشار عرضه، این نسبت گاهی کاهش یافته و حتی به زیر ۱۰ درصد نیز می‌رسد. موضوعی که  ضعف تقاضا و رقابت شدید فروشندگان برای نقد کردن موجودی را نشان می‌دهد.

بررسی قیمت‌های روز بازار نشان می‌دهد قیمت میلگرد برخی از مبادی با نرخ‌هایی در بازه ۶۴ تا ۶۵ هزار تومان به‌ازای هر کیلوگرم به‌علاوه مالیات بر ارزش افزوده پیشنهاد شده است. این درحالی است که شمش نیز در بازه قیمتی ۵۵ هزار و ۶۰۰ تومان به‌ازای هر کیلوگرم به‌علاوه مالیات معامله شده است. بر این اساس، فاصله قیمتی میان این دو محصول دوباره به حدود ۱۵ درصد بازگشته است، یعنی همان سطحی که در شرایط عادی بازار به‌عنوان نسبت منطقی شناخته می‌شود.

کف جدید بازار یا توقف موقت ریزش؟

اهمیت این تحول از آن جهت است که در هفته نخست بازگشایی بازار پس از تنش‌های نظامی، فاصله قیمت شمش و میلگرد در برخی موارد نزدیک به ۳۰ درصد رسیده بود. آن افزایش شدید بیشتر ناشی از ترس، کمبود عرضه، رفتار هیجانی خریداران و نگرانی از آینده بازار بود تا عوامل بنیادین اقتصادی. اکنون با تعدیل قیمت‌ها، می‌توان گفت بخش قابل توجهی از حباب ناشی از فضای روانی تخلیه شده و بازار در مسیر بازگشت به الگوی طبیعی خود قرار گرفته است.

بااین‌حال، بازگشت به نسبت متعارف ۱۵ درصدی به معنای پایان نوسان یا حذف ریسک نیست. تجربه بازار فولاد نشان داده است که در دوره‌هایی که فشار عرضه بالا می‌رود یا چشم‌انداز سیاسی مثبت می‌شود، این فاصله می‌تواند حتی به حدود ۱۰ درصد کاهش یابد. به بیان دیگر، اگر روند مذاکرات سیاسی ادامه یابد، آتش‌بس تثبیت شود و ریسک جنگ کاهش پیدا کند، بازار میلگرد ممکن است با فشار نزولی بیشتری مواجه شود.

در چنین سناریویی، امکان کاهش قیمت میلگرد به محدوده ۶۱ هزار تومان به‌علاوه مالیات نیز دور از ذهن نخواهد بود. البته تحقق چنین شرایطی نیازمند کاهش جدی نااطمینانی سیاسی و ثبات نسبی در بازار ارز است. چراکه بازار فولاد در سال‌های اخیر بیش از هر زمان دیگری تحت تاثیر انتظارات تورمی و اخبار سیاسی قرار گرفته و قیمت‌ها تابع عرضه و تقاضای فیزیکی نیستند. از زاویه سرمایه‌گذاری و معاملات کوتاه‌مدت نیز مفهوم «ریسک به ریوارد» یا نسبت خطر به سود، در بازار میلگرد اهمیت زیادی پیدا کرده است.

بازگشت نسبت سنتی شمش و میلگرد

 هنگامی که قیمت میلگرد در محدوده ۶۴ هزار تومان قرار دارد و فاصله آن با شمش به سطح متعارف رسیده، به این معنا است که احتمال افت شدید قیمت نسبت به روزهایی که فاصله ۳۰ درصدی وجود داشت، کاهش یافته است. به عبارت بهتر، خرید در سطوح فعلی ممکن است نسبت به هفته‌های قبل ریسک کمتری داشته باشد. البته این به معنای ریسک صفر نیست. بازار فولاد در گذشته بارها تجربه کرده که فاصله میلگرد و شمش به کمتر از ۱۰ درصد نیز رسیده است. بنابراین اگر تقاضا ضعیف شود یا فشار عرضه از طرف کارخانه‌ها و فروشندگان افزایش یابد، احتمال افت بیشتر همچنان وجود دارد. بااین‌حال، در شرایط فعلی بسیاری از فعالان بازار معتقدند احتمال رشد مجدد قیمت در صورت بازگشت ریسک‌های سیاسی یا اختلال عرضه، بیش از احتمال ریزش سنگین نرخ‌ها است.

علاوه‌براین تحلیل‌های کوتاه‌مدت، متغیرهای بنیادی اقتصاد ایران نیز نباید نادیده گرفته شوند. افزایش حدود ۶۰ درصدی دستمزدها در سال جاری، خود نشانه‌ای روشن از پذیرش تورم بالا در ساختار اقتصادی کشور است. وقتی هزینه نیروی کار، حمل‌ونقل، انرژی و سایر نهاده‌های تولید رشد می‌کند، انتظار کاهش محسوس قیمت فولاد چندان واقع‌بینانه نیست. حتی اگر بازار برای مدتی وارد فاز اصلاح شود، فشار هزینه‌ای در میان‌مدت دوباره خود را در قیمت‌ها نشان خواهد داد.

همچنین باید توجه داشت که قیمت شمش و میلگرد طی دو ماه گذشته حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد افزایش یافته است. این میزان رشد، اگرچه برای مصرف‌کنندگان سنگین بوده، اما در مقایسه با رشد هزینه‌ها و تورم عمومی اقتصاد، چندان دور از انتظار نیست. در واقع بخشی از افزایش نرخ فولاد، واکنشی طبیعی به شرایط کلان اقتصادی بوده است. در کنار تورم، مشکلات ساختاری نیز همچنان پابرجا است. آسیب برخی صنایع در دوره جنگ، کاهش تولید مواد اولیه، محدودیت انرژی، قطعی برق و گاز و افت ظرفیت تولید، همگی عواملی هستند که مانع کاهش پایدار قیمت‌ها می‌شوند. بنابراین ثبات نسبی فعلی در بازار شمش و میلگرد را می‌توان یک وضعیت مطلوب و حتی ایده‌آل دانست، بازاری که دست‌کم فعلا از جهش‌های هیجانی فاصله گرفته است.

کمبود ورق، تهدید جدید تولید

در سایر بخش‌های زنجیره فولاد، به‌ویژه بازار ورق و تیرآهن، شرایط متفاوت و پیچیده‌تر است. کمبود ورق گرم که بخش عمده آن پیش‌تر توسط شرکت فولاد مبارکه تامین می‌شد، صنایع پایین‌دستی را با بحران روبه‌رو کرده است. بررسی‌ها نشان می‌دهد برخی از واحدهای قطعه‌سازی به‌دلیل نبود ورق یا استیل ناچار به توقف موقت فعالیت شده‌اند. این موضوع زنگ خطری جدی برای صنایع لوازم خانگی، خودروسازی و تولیدکنندگان قطعات فلزی به شمار می‌رود.

واقعیت آن است که بیش از ۹۰ درصد نیاز کشور به ورق کلاف گرم از سوی فولاد مبارکه تامین می‌شد و هرگونه اختلال در این زنجیره، به سرعت به سایر صنایع منتقل می‌شود. از همین رو، بحران بازار ورق تنها یک مشکل فولادی نیست، بلکه مسئله‌ای فراگیر برای بخش تولید کشور محسوب می‌شود. بازار فولاد ایران اکنون در نقطه‌ای حساس قرار دارد. میلگرد و شمش تا حدی به تعادل نزدیک شده‌اند، اما ریسک‌های سیاسی، تورم مزمن، محدودیت تولید و بحران بازار ورق همچنان پابرجا است. اگر ثبات سیاسی ادامه یابد، احتمال اصلاح محدود قیمت‌ها وجود دارد، اما در صورت بازگشت تنش‌ها یا تشدید کمبود عرضه، بازار می‌تواند دوباره وارد فاز صعودی شود.

تثبیت قیمت‌ها در بازار آزاد

بررسی بازار آزاد محصولات فولادی در روز سه‌شنبه اول اردیبهشت‌ماه نشان می‌دهد اغلب مقاطع طویل و عریض بدون تغییر قیمت در بازار عرضه شده‌اند. به‌عنوان مثال میلگرد نیشابور با قیمت 61 هزار و 820 تومان به‌ازای هر کیلوگرم در بازار روز سه‌شنبه مورد معامله قرار گرفت که نسبت به روز قبل تغییر قیمت نداشته است. همچنین در بازار پروفیل ساختمانی نیز قیمت‌ها ثابت ماندند و پروفیل اصفهان سایز 20*20 با قیمت 118 هزار و 640 در بازار عرضه شد. ورق سیاه فولاد مبارکه نیز بدون تغییر و در کانال قیمتی 120 هزار تومان به‌ازای هر کیلوگرم به‌فروش رسید. این درحالی است که تیرآهن ذوب‌ آهن اصفهان مسیر صعودی را در پیش گرفته است و به‌عنوان مثال تیرآهن 22 تولید شرکت ذوب‌ آهن اصفهان با رشد 1.3 درصدی و با قیمت 34 میلیون و 545 هزار تومان روانه بازار آزاد شد.