نشست رؤسای فولاد با رئیس‌جمهور؛ مطالبات و چالش‌های اصلی مطرح شد

به گزارش آهن آنلاین، نشست روز گذشته رؤسای انجمن‌های تولیدی و صنعتی فولاد با رئیس‌جمهور، در شرایطی برگزار شد که صنعت فولاد ایران بیش از هر زمان دیگری در نقطه تلاقی «ظرفیت تولید» و «محدودیت سیاستی» ایستاده است. این نشست صرفاً یک دیدار تشریفاتی نبود، بلکه به محلی برای طرح انباشتی از مطالبات، هشدارها و واقعیت‌های میدانی تبدیل شد که مستقیماً با آینده بازار آهن‌ آلات و مسیر رشد صنعت فولاد گره خورده‌اند. از رفع موانع صادراتی و اصلاح سیاست‌های ارزی گرفته تا دغدغه پایداری انرژی و فشارهای مالیاتی، محورهایی بود که مدیران عامل شرکت‌های بزرگ فولادی با صراحت درباره آن سخن گفتند. اهمیت این نشست زمانی دوچندان می‌شود که هم‌زمان بازار داخلی آهن‌ آلات نشانه‌هایی از تحرک قیمتی بروز داده و جایگاه ایران در تولید فولاد جهان، همچنان وزنی تعیین‌کننده در معادلات منطقه‌ای دارد.

صادرات؛ گره‌ای که هنوز باز نشده است

در قلب اظهارات مطرح‌شده در این نشست، یک مطالبه مشترک بیش از همه به چشم می‌آمد: رفع موانع صادراتی. مدیران فولادی، به‌ویژه مدیرعامل کارخانه فولاد خوزستان، از تجربه زیسته بنگاه‌هایی سخن گفتند که با وجود ظرفیت تولید، بازار هدف و توان رقابتی، همچنان در مسیر خروج کالا از کشور با دیوار مقررات متغیر، بروکراسی فرساینده و نااطمینانی سیاستی مواجه‌اند. این وضعیت، صادرات فولاد را از یک فرصت ارزآور به یک مسیر پرریسک و پرهزینه تبدیل کرده است.

در صنعتی مانند فولاد که مقیاس تولید بالا و حاشیه سود محدود است، هر تغییر ناگهانی در مقررات ارزی، هر تأخیر در بازگشت ارز یا هر مانع بانکی، مستقیماً هزینه نهایی تولیدکننده را افزایش می‌دهد. این در حالی است که رقبای منطقه‌ای ایران، از ترکیه تا کشورهای عربی، با سیاست‌های صادرات‌محور و حمایت‌های هدفمند، در حال تثبیت جایگاه خود در بازارهای جهانی هستند. پیام مدیران فولادی در این نشست روشن بود: تولید بدون صادرات پایدار، دیر یا زود به بن‌بست می‌رسد.

تاب‌آوری صنعت فولاد زیر سایه ناترازی انرژی

اظهارات وزیر صنعت، معدن و تجارت درباره تداوم رشد صنعت در سال ۱۴۰۴، با وجود ناترازی‌های انرژی، تصویری دووجهی از وضعیت صنعت فولاد ترسیم می‌کند. از یک‌سو، آمارها نشان می‌دهد بدنه تولید کشور، به‌ویژه در فولاد، توانسته با سرمایه‌گذاری مستقیم در نیروگاه‌های خورشیدی، سیکل‌های ترکیبی و پروژه‌های خودتأمین انرژی، بخشی از خلأ زیرساختی را جبران کند. این موضوع نشانه‌ای از ظرفیت بالای تاب‌آوری و بلوغ صنعتی است.

اما از سوی دیگر، همین واقعیت یک هشدار جدی در دل خود دارد. زمانی که صنایع بزرگ ناچار می‌شوند برای تأمین انرژی، وظایفی فراتر از نقش ذاتی خود بر عهده بگیرند، انتظار دارند در سایر حلقه‌ها از جمله صادرات، تأمین مالی و سیاست‌گذاری با ثبات و حمایت مواجه شوند. پایداری انرژی، بدون پایداری سیاست، نمی‌تواند موتور رشد صنعت فولاد را روشن نگه دارد. اگر قرار است بار ناترازی‌ها بر دوش تولیدکننده بماند، دست‌کم باید مسیر فروش و صادرات او هموار باشد.

جایگاه جهانی فولاد ایران؛ فرصت یا هشدار؟

آمارهای بین‌المللی نشان می‌دهد ایران همچنان در جمع ده تولیدکننده بزرگ فولاد جهان قرار دارد و در منطقه غرب آسیا، سهمی تعیین‌کننده از تولید را به خود اختصاص داده است. تولید حدود ۳ میلیون تن فولاد در ماه دسامبر و سهم بیش از ۵۰ درصدی ایران از تولید فولاد غرب آسیا، جایگاه ویژه‌ای را برای کشور رقم زده است. این اعداد، به‌ویژه در شرایطی که تولید جهانی فولاد در سال ۲۰۲۵ با کاهش همراه بوده، از ظرفیت بالقوه بالای صنعت فولاد ایران حکایت دارد.

با این حال، این جایگاه بیش از آنکه صرفاً یک افتخار آماری باشد، یک مسئولیت سیاستی است. صنعتی با این وزن منطقه‌ای، نیازمند استراتژی صادراتی شفاف، پیش‌بینی‌پذیر و بلندمدت است. نوسان رتبه ماهانه ایران در تولید جهانی، از رتبه هفتم تا دهم و بازگشت دوباره، نشان می‌دهد که ثبات تولید به‌شدت به متغیرهایی چون انرژی، سیاست ارزی و دسترسی به بازارهای صادراتی وابسته است. اگر این متغیرها مدیریت نشوند، مزیت مقیاس تولید می‌تواند به نقطه آسیب‌پذیری تبدیل شود.

نبض امروز بازار آهن‌آلات؛ واکنش آرام به سیگنال‌ها

در کنار تحولات سیاستی و صنعتی، بازار داخلی آهن‌ آلات نیز در روزهای اخیر واکنش‌هایی قابل‌توجه نشان داده است. در معاملات روز شنبه، قیمت میلگرد در اکثر کارخانه‌ها با افزایش ۵۰۰ تا ۲۰۰۰ تومانی همراه شد و تیرآهن نیز رشد قیمتی بین ۱۰۰ تا ۷۰۰ هزار تومان را تجربه کرد. ورق‌های سیاه st37 و st52 نیز افزایش ۵۰۰ تا ۱۵۰۰ تومانی داشتند، در حالی که ورق‌های گالوانیزه، روغنی و رنگی عمدتاً با ثبات قیمت معامله شدند. پروفیل نیز در بسیاری از مبادی فروش با رشد ۵۰۰ تا ۱۵۰۰ تومانی همراه بود.

این تحرک قیمتی را نمی‌توان صرفاً به عوامل کوتاه‌مدت نسبت داد. بازار آهن‌ آلات به‌دقت سیگنال‌های سیاستی، به‌ویژه در حوزه صادرات و انرژی، را رصد می‌کند. هر نشانه‌ای از گشایش در مسیر صادرات یا کاهش نااطمینانی، می‌تواند انتظارات قیمتی را تغییر دهد؛ حتی اگر در کوتاه‌مدت، عرضه و تقاضا دستخوش تحول جدی نشده باشد.

صادرات، حلقه مفقوده سیاست فولادی

آنچه از مجموع این نشست و واکنش بازار برمی‌آید، یک پیام روشن دارد: مشکل صنعت فولاد ایران، کمبود ظرفیت نیست؛ قفل بودن مسیرهاست. تولیدکننده‌ای که برای انرژی سرمایه‌گذاری کرده، با ناترازی‌ها کنار آمده و سهم قابل‌توجهی از بازار منطقه را در اختیار دارد، انتظار دارد سیاست‌گذار صادرات را از حاشیه به متن بیاورد. رفع موانع صادراتی امتیاز ویژه نیست؛ پیش‌شرط حفظ تعادل در بازار آهن‌ آلات و تداوم نقش‌آفرینی صنعت فولاد در اقتصاد کشور است. اگر این پیام جدی گرفته نشود، حتی آمارهای درخشان تولید نیز نمی‌توانند مانع فرسایش تدریجی مزیت‌های این صنعت شوند.