کاهش شدید قیمت نفت همراه با افزایش دوباره عرضه نفت در اوپک پلاس

به گزارش اقتصاد آنلاین، نشریه بلومبرگ در گزارشی به تصمیم اعضای اوپک پلاس در خصوص افزایش عرضه نفت پرداخته است. این نشریه در گزارش خود آورده است: نمایندگان اوپک پلاس اعلام کردند که این گروه توافق کرده است در ماه ژوئن نیز بار دیگر تولید نفت را افزایش دهد. این دومین ماه پیاپی است که این ائتلاف به رهبری عربستان سعودی و روسیه تصمیم به افزایش عرضه می‌گیرد؛ اقدامی که در چارچوب راهبردی تازه برای مهار اعضای متخلف از سهمیه‌ها انجام می‌شود و در نتیجه آن، قیمت نفت به شدت کاهش یافته است.

بر اساس گزارش منابع آگاه که نخواستند نامشان فاش شود، عربستان سعودی و روسیه به عنوان بازیگران کلیدی اوپک پلاس روز شنبه توافق کردند تولید روزانه نفت را در ماه آینده ۴۱۱ هزار بشکه افزایش دهند. این افزایش مشابه تصمیم غافلگیرکننده‌ای است که ماه گذشته برای ماه مه اتخاذ شد؛ زمانی که این گروه تصمیم گرفت سه برابر بیشتر از حجم برنامه‌ریزی‌شده، تولید را افزایش دهد.

بازار نفت پیش از این انتظار افزایش چشمگیر عرضه را داشت، زیرا عربستان در هفته‌های گذشته آشکارا نشان داده بود که آماده است دوره‌ای طولانی از قیمت پایین نفت را بپذیرد. این چرخش در سیاست، فاصله‌ای چشمگیر از رویکرد سنتی اوپک در دفاع از قیمت نفت نشان می‌دهد و گمانه‌زنی‌ها در مورد آینده این اتحاد را افزایش داده است.

به گفته برخی از نمایندگان اوپک پلاس، این تغییر راهبرد از آنجا ناشی می‌شود که عربستان از تخطی مکرر کشورهایی مانند قزاقستان و عراق از سهمیه‌ها خسته شده و تصمیم گرفته با فشار مالی ناشی از کاهش قیمت، آن‌ها را تنبیه کند.

خورخه لئون، تحلیل‌گر مؤسسه ریستاد انرژی و کارمند پیشین دبیرخانه اوپک، گفت: «اوپک پلاس بمبی در بازار نفت منفجر کرده است. با این اقدام، عربستان می‌خواهد از عدم پایبندی قزاقستان به سهمیه‌ها انتقام بگیرد و همزمان رضایت رئیس‌جمهور ترامپ را که خواهان کاهش قیمت سوخت است، جلب کند.»

این تحولات در حالی رخ می‌دهد که ریاض به دنبال تقویت روابط با دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده است؛ کسی که قرار است در همین ماه به خاورمیانه سفر کند و بارها از اوپک خواسته قیمت سوخت را کاهش دهد. در همین حال، ترامپ درگیر مذاکراتی پرتنش بر سر توافق هسته‌ای با ایران، رقیب سیاسی عربستان و عضو دیگر اوپک است.

قیمت نفت خام در معاملات روز جمعه در لندن نزدیک به ۶۱ دلار در هر بشکه بود؛ رقمی که به پایین‌ترین سطح چهار سال اخیر نزدیک است. کاهش قیمت نفت در حالی شدت یافته که نگرانی‌ها از تعرفه‌های تنبیهی ترامپ علیه چین – بزرگ‌ترین واردکننده نفت جهان – و سایر اقتصادهای بزرگ، افزایش یافته است.

این کاهش شدید قیمت نفت، شرکت‌های نفتی – به‌ویژه تولیدکنندگان نفت شیل در آمریکا – را با چالش جدی روبه‌رو کرده است؛ شرکت‌هایی که هشدار داده‌اند در صورت ادامه روند فعلی، دیگر قادر نخواهند بود به فراخوان ترامپ برای «حفاری، حفاری و باز هم حفاری» در راستای تحقق سلطه انرژی آمریکا پاسخ دهند. این وضعیت برای برخی از اعضای اوپک پلاس، از جمله خود عربستان سعودی نیز تبعات سنگینی دارد.

پادشاهی سعودی پیش‌تر مجبور شده سرمایه‌گذاری در پروژه‌هایی را کاهش دهد که در مرکز طرح تحول اقتصادی محمد بن‌سلمان، ولیعهد این کشور قرار دارند. از جمله این پروژه‌ها می‌توان به شهر آینده‌نگر «نئوم» اشاره کرد. هفته گذشته نیز صندوق بین‌المللی پول چشم‌انداز اقتصادی کشورهای خاورمیانه را تنزل داد و برآورد کرد که عربستان برای تأمین هزینه‌های دولتی خود به قیمتی بالاتر از ۹۰ دلار برای هر بشکه نفت نیاز دارد.

با این حال، فشار مالی وارد شده به کشورهای متخلف هنوز نتوانسته تغییری جدی در رفتار آن‌ها ایجاد کند. عراق تا حدی تلاش کرده است که به سهمیه‌های تعیین‌شده پایبند بماند، اما وضعیت در مورد قزاقستان کاملاً متفاوت است. قزاقستان به عنوان بزرگ‌ترین ناقض سهمیه‌های اوپک پلاس، تاکنون هدف اصلی خشم ریاض بوده است.

این کشور آسیای میانه تقریباً هیچ قدرتی برای مهار فعالیت شرکت‌های بزرگ نفتی بین‌المللی مانند شورون و اِنی ندارد؛ شرکت‌هایی که در حال توسعه پروژه‌هایی برای افزایش ظرفیت تولید هستند. منابع آگاه پیش‌تر اعلام کرده بودند که دولت قزاقستان حتی از این شرکت‌ها نخواسته تا عملیات خود را محدود کنند. داده‌های گروه اوپک پلاس نشان می‌دهد که قزاقستان تنها در ماه مارس بیش از ۴۲۲ هزار بشکه در روز فراتر از سهمیه خود تولید کرده است.

چرخش راهبردی اوپک پلاس به سمت «باز کردن شیرهای نفت» نشان‌دهنده تغییری جدی در موضع شاهزاده عبدالعزیز بن سلمان، وزیر انرژی عربستان است؛ کسی که در پنج سال گذشته همواره اعضای اوپک پلاس را به احتیاط فراخوانده بود. اکنون این رویکرد جدید بیشتر به جنگ قیمتی کوتاه‌مدتی شباهت دارد که او در سال ۲۰۲۰ با روسیه، شریک کلیدی خود در اوپک پلاس، آغاز کرده بود.

در حال حاضر، دیدگاه کرملین نسبت به چرخش عربستان هنوز روشن نیست. ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، همچنان به درآمدهای نفتی برای تأمین مالی جنگ سه‌ساله‌اش علیه اوکراین نیاز دارد. با این حال، روابط گرم‌تر اخیر او با ترامپ ممکن است به امیدهایی برای کاهش تحریم‌های نفتی روسیه دامن بزند؛ تحریم‌هایی که صادرات انرژی این کشور را فلج کرده‌اند.