یک کارشناس: تهران آب دارد؛ مدیریت توزیع ندارد!

به گزارش اقتصاد آنلاین به نقل از روزنامه فرهیختگان، محمدابراهیم رئیسی، کارشناس حوزه آب و پژوهشگر اقتصاد آب با اشاره به اینکه مخالف این دیدگاه است که به وضعیت «روز صفر آبی» رسیده‌ایم، اظهار داشت: «ما لااقل امسال به روز صفر نمی‌رسیم؛ چراکه منابع متعددی برای تأمین آب داریم. درست است که سهم منابع سطحی کاهش یافته و اکنون حدود ۳۰ درصد شده، اما جای آن را برداشت از منابع زیرزمینی گرفته است. البته باید در نظر داشت که این وضعیت شاید در کوتاه‌مدت پاسخگو باشد، اما در بلندمدت، چاره‌ساز نخواهد بود.»

او افزود: «تمرکز صرف بر مدیریت عرضه، بدون در نظر گرفتن توان واقعی تولید آب، موجب شده تا شهر تهران در یک چرخه ناپایدار قرار گیرد. هیچ‌گاه برنامه‌ریزی‌ها مبتنی بر توان تولید آب نبوده است؛ بلکه صرفاً سعی شده با رشد جمعیت، عرضه نیز افزایش یابد.»

در حال حاضر، مجموع منابع آبی تهران حدود یک میلیارد و ۸۰۰ میلیون مترمکعب برآورد می‌شود؛ در حالی که مصرف فعلی شهر حدود یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون مترمکعب است. اگر شرایط طبیعی باشد، این مقدار قابل تأمین است. اما با پیش‌بینی جمعیت ۱۹ میلیونی تهران در سال ۱۴۲۵، قطعاً با کمبود مواجه خواهیم شد.»

صرفه‌جویی ۲۰ درصدی با اصلاح زیرساخت

رئیسی با بیان اینکه راه‌حل صرفاً در افزایش تأمین آب خلاصه نمی‌شود، گفت: «باید به مدیریت تقاضا هم توجه کنیم. متوسط مصرف روزانه هر شهروند تهرانی حدود ۲۳۰ لیتر است؛ رقمی بالاتر از نرم جهانی.»

او ادامه داد: «در عین حال، بخشی از بحران آب تهران ناشی از زیرساخت‌های فرسوده و مدیریت ناکارآمد است. حدود ۲۲ درصد آب تهران از طریق نشتی هدر می‌رود؛ اگر فقط ۱۱ درصد آن مربوط به فرسودگی باشد، یعنی سالانه ۱۲۰ میلیون مترمکعب آب (معادل حجم سد کرج) از بین می‌رود. این همان ۲۰ درصدی است که از مردم انتظار صرفه‌جویی داریم؛ در حالی که با اصلاح زیرساخت‌ها می‌توان همان میزان را نجات داد.»

وی با تأکید بر اینکه مشارکت مستقیم مردم اجتناب‌ناپذیر است، گفت: «آنچه دولت باید در کوتاه‌مدت انجام دهد، آگاهی‌رسانی مؤثر است. اکنون در تهران، برخلاف آنچه در خصوص طرح روز صفر گفته می‌شود، المان‌های شهری مرتبط با هشدار‌های بحران آب به چشم نمی‌خورد.»

او افزود: «همان‌طور که برای مناسبت‌های فرهنگی، نماد‌های متعددی در شهر دیده می‌شود، بحران آب نیز باید با المان‌های بصری و اطلاع‌رسانی جدی در فضای عمومی همراه شود. باید این را در نظر گرفت که شاید مردم تلویزیون نبینند یا در فضای مجازی فعال نباشند، اما وقتی در شهر تردد می‌کنند، باید بفهمند که وضعیت آب بحرانی است.»

صرفه‌جویی، تنها راه‌حل در کوتاه‌مدت

این کارشناس حوزه آب با تأکید بر اینکه تنها راه‌حل ما در کوتاه‌مدت، مدیریت مصرف است، گفت: «این امر باید با تکنولوژی‌های کاهش مصرف، فرهنگ‌سازی عمومی و تغییر رفتار مصرفی مردم همراه باشد. دولت هم باید به جای تأکید صرف بر عرضه، مدیریت منابع موجود را در اولویت قرار دهد.»

وی درباره طرح انتقال آب از سد لار تصریح کرد: «تهران رودخانه ندارد و هم‌اکنون از طریق سد‌های طالقان و منابع شمالی و غربی تأمین می‌شود. تونل انتقال از سد لار قابل اجراست، اما با مشکل تأمین اعتبار و زمان‌بر بودن مواجه است. تا دو یا سه هفته آینده هم به نتیجه نمی‌رسد. اما با فرهنگ‌سازی، ارتقای سواد آبی مردم و مسئولیت‌پذیری جدی مسئولان، می‌توان این بحران را کنترل کرد.»