لیبرمن زنگ خطر را به صدا درآورد / توافق تهران و واشنگتن اسرائیل را نگران کردهشدار درباره شببیداریهای کنکوری؛ افت یادگیری در کمین دانشآموزانلغو دستور مهم ترامپ توسط یک قاضی فدرال / ماجرا چیست؟انستیتو کانسر تهران به دستگاه پیشرفته «سایبرنایف» مجهز شدشمارش معکوس برای توافق بزرگ | امضای تفاهم ایران و آمریکا در ۲۴ ساعت آیندهنمایش خودکفایی و تاب آوری زنجیره تامین داروماجرای نامه سرگشاده مدیرعامل پرسپولیس به مهدی تاج چیست؟حادثه مشکوک در تنگه هرمز / ماجرا چیست؟ثبت ۲۶ هزار و ۳۹۹ ماموریت اورژانس تهران در هفته گذشتهنیمار غایب بزرگ بازی برزیل مقابل مراکشپایان دوران ترامپ در واشنگتن / نام رئیسجمهور از مرکز کندی پایین کشیده شدقطع اینترنت جلوی ترورها را نگرفت / هزینه سنگین محدودیت مجازی برای سفره مردم / امنیت و اقتصاد را نباید در برابر یکدیگر قرار دادبارهنگ؛ گیاه دارویی برای بهبود زخم ها و کاهش سرفهدیدار استاندار چهارمحال وبختیاری با رئیس صندوق نوآوری وشکوفایی کشور /پیگیری برای تأمین مالی طرحهای کلان و توسعه زیستبوم فناوری استانشرایط ادامه تحصیل دانش آموختگان در ۳ رشته پرمتقاضی پزشکی اعلام شدحذف بستههای شارژ ارزانقیمت / گرانی بیسروصدای کف خرید اعتبار تلفن همراهواکنش مخاطبان خبرآنلاین به ماجرای مصوبه کنکوری شورای عالی انقلاب فرهنگی؛ «مافیای کنکور سودش بیشتر شده، نه کمتر»/ دانشآموز مافیا نیستدر شبکه اینترنت کشور چه خبر است؛ آیا اتصال همچنان برقرار است؟با دانشآموزانی که به درس اشتیاق و علاقه نشان نمی دهند چه کنیم؟اینترنت در پاکستان همچنان مختل است؟هم وزارت آموزش و پرورش داریم هم وزیر داریم، اما کو اختیارات؟بنیانگذار علیبابا: امنیت با بستن اینترنت مردم تامین نمیشودلغو ویزا برای دیپلماتها/ سفرهای رؤسای جمهور آسان شد؟زمان و جزییات برگزاری آزمونهای المپیادهای علمی اعلام شدحرکت گرگان به سوی «شهر دانشبنیان»؛ فراخوان بخش خصوصی برای هوشمندسازی خدمات شهریتشخیص درمان ناباروری مردان از طریق سلول های اسپرمقطع اینترنت چگونه راه نفوذ هکرها را باز میکند؟دانشآموزان خواهان بازنگری شورا خواهان تداوم/ سهشنبه سرنوشتساز، ماجرای تأثیر معدل در کنکور چه میشود؟امنیت سایبری با منطق دیوار و حصار تامین نمیشودانتصاب دکتر امیری طهرانیزاده به عنوان سرپرست پژوهشگاه علوم انسانیپیشرفت دوجانبه والیبال ایران؛ صعود در رنکینگ جهانی و لیگ ملتهاقطع اینترنت خود یک آسیبپذیری امنیتی است / بسیاری از حملات سایبری منشأ داخلی دارندبرنامه جدید آموزش و پرورش درباره پیشدبستانیخودروییها درصدر حجم معاملات/ رکورد ۱۲ روزه سرانه خرید حقیقی شکسته شداتفاقا وقتی جنگ هست، نیاز مان به اینترنت بیشتر استآخرین تصمیم برای تأثیر معدل پایه یازدهم در کنکور ۱۴۰۵ اعلام شدفرمان محرمانه ترامپ برای توافق با ایران / زلزله دیپلماتیک تا ۲۴ ساعت آینده رخ میدهد؟آخرین وضعیت اینترنت در ایران/ ادامه محدودیتها، افزایش حجم تبادل داده با اینترنت جهانیمسیر جدید یادگیری در بازار سرمایه / هنر چگونه به کمک بورس میآید؟تغییرات جدید کنکور ۱۴۰۵ و ۱۴۰۶ اعلام شدپیرصالحی: ۵۰ درصد ذخایر دارویی در جنگ آزاد شدضرورت بازنگری در فرآیندهای تأمین دولتی برای افزایش سهم شرکتهای دانشبنیانوزیر ارتباطات: دنیا دنیای هوش مصنوعی است و ما ماندهایم ارتباطمان برقرار باشد یا نباشدزلزله در بازار سهام/ ۲ نماد مهم از تابلوی بورس تهران حذف شدنداعلام زمان ثبت اعتراض ارتقای رتبهبندی معلمانهاشمی: با ایجاد محدودیت به کجا رسیدیم؟ / نمیتوانیم با خودتحریمی خودمان را از قافله جهانی جدا کنیمپس از انتصاب سرپرست جدید پژوهشگاه علوم انسانی؛ حمایت جمعی از اعضای هیئت علمی از تصمیم وزیر علومپیشبینی بازار سهام امروز چهارشنبه ۲۰ خرداد ۱۴۰۵ | بازار صعودی میماند؟اینترنت دوباره قطع میشود؟ / پاسخ وزیر ارتباطاتحمله آمریکا و اسرائیل به پژوهشکده لیزر دانشگاه شهید بهشتی/ ۹۰ درصد تجهیزات از بین رفتمجموعه زندیه همچون نگینی درخشان بر انگشتری شهر شیراز میدرخشد. یکی از برجستهترین اجزای این مجموعه، حمام وکیل شیراز است؛ مکانی برای صیقل دادن جسم و روح و تعاملات اجتماعی در ایران قدیم. بازدید از حمام وکیل فرصتی است تا با سبک زندگی، آداب و رسوم و مهندسی حیرتانگیز عصر کریم خان زند آشنا شوید. […]
مجموعه زندیه همچون نگینی درخشان بر انگشتری شهر شیراز میدرخشد. یکی از برجستهترین اجزای این مجموعه، حمام وکیل شیراز است؛ مکانی برای صیقل دادن جسم و روح و تعاملات اجتماعی در ایران قدیم. بازدید از حمام وکیل فرصتی است تا با سبک زندگی، آداب و رسوم و مهندسی حیرتانگیز عصر کریم خان زند آشنا شوید.
حمام وکیل در قلب بافت تاریخی شهر شیراز و در همسایگی سایر بناهای مشهور دوره زندیه واقع شده است. این موقعیت جغرافیایی ممتاز باعث شده تا گردشگران با خرید بلیط هواپیما تهران شیراز بتوانند با یک برنامهریزی ساده، از چندین اثر ثبت ملی به صورت همزمان بازدید کنند. این حمام دقیقا در غرب مسجد وکیل و در مجاورت بازار وکیل شیراز قرار گرفته که نشاندهنده اهمیت استراتژیک حمامها در شهرسازی قدیم ایران بوده است.
از نظر آدرس، این حمام در خیابان طالقانی و در نزدیکی میدان شهدا (شهرداری سابق) قرار دارد. بافت اطراف حمام وکیل، بافتی سنتی و سنگفرش شده است که پیادهروی در آن، حس و حال نوستالژیک شیراز قدیم را زنده میکند. نزدیکی این بنا به ارگ کریم خان زند نیز باعث شده تا این محور، به یکی از پرترددترین مسیرهای گردشگری در استان فارس تبدیل شود.
اگر مسافر شیراز هستید، پیدا کردن حمام وکیل احتمالا سادهترین بخش سفر شما خواهد بود؛ زیرا هر تابلوی راهنمایی در مرکز شهر، شما را به سوی این شاهکار معماری هدایت میکند.
حمام وکیل شیراز به دستور کریمخان زند، پادشاه عادل و خوشنام سلسله زندیه، در سال ۱۱۸۷ هجری قمری ساخته شد. کریمخان که خود را وکیلالرعایا مینامید، اهتمام ویژهای به آبادانی شهر شیراز و رفاه حال مردم داشت. ساخت این حمام بخشی از پروژه بزرگ شهری او بود که شامل مسجد، بازار، آبانبار و ارگ میشد.
هدف از ساخت این حمام، ایجاد مکانی عمومی و در عین حال باشکوه برای استفاده طبقات مختلف جامعه بود. برخلاف بسیاری از حمامهای تاریخی که مختص اشراف بودند، حمام وکیل به روی عموم مردم باز بود و همین امر، محبوبیت کریمخان را دوچندان میکرد.
حمام وکیل در شیراز
از نظر معماری و پلان حمام وکیل شیراز و نحوه گرم کردن، حمام وکیل یک شاهکار تمامعیار محسوب میشود. سیستم گرمایشی این حمام از طریق تونلهایی در زیر کف حمام تعبیه شده بود که به آن گربهرو میگفتند. آتشدان یا تون، در بخش زیرین حمام قرار داشت و آب در دیگهای بزرگ مسی (هفتجوش) گرم میشد. هوای گرم و دود حاصل از آتش، وارد دالانهای باریک زیر کف (گربهرو) میشد و پس از گرم کردن کف حمام، از طریق دودکشها خارج میگردید.
این سیستم هوشمندانه باعث میشد تا کف حمام با کمترین میزان مصرف سوخت، همواره گرم بماند و انرژی هدر نرود.
حمام عمومی شیراز دارای سلسلهمراتبی از فضاهای مختلف است که هر کدام کارکرد خاص خود را داشتند.
در ادامه به تشریح دقیق این بخشها میپردازیم.
ورودی حمام، اولین نقطه تماس بازدیدکنندگان با این شاهکار معماری است. در طراحی ورودی حمام وکیل، معماران دوره زندیه از یک هشتی کوچک با سقف گنبدی استفاده کردهاند که با یک راهروی مورب و زاویهدار به بخش اصلی متصل میشود.
این راهرو که با شیبی ملایم به سمت پایین میرود، دو کارکرد حیاتی داشته است: اول اینکه سطح حمام را پایینتر از سطح زمین قرار میداد تا از گرمای زمین برای حفظ دما استفاده شود و آبرسانی از قنوات راحتتر صورت بگیرد. دوم اینکه این دالان زاویهدار، مانع از تبادل مستقیم حرارت بین فضای بیرون و داخل میشد.
که در واقع همان رختکن امروزی است، فضایی وسیع، هشتضلعی و مسقف با گنبدی بلند است که بر روی هشت ستون سنگی یکپارچه استوار شده است. سیستم مدیریت لباسها و وسایل شخصی در رختکن حمام وکیل بسیار منظم بود. هر فرد یا گروه، طاقچه و سکوی مخصوص به خود را داشت. البته سربینه تنها محل تعویض لباس نبود؛ بلکه مکانی برای استراحت، نوشیدن چای، کشیدن قلیان و گفتگوهای طولانی قبل و بعد از استحمام بود. دورتادور سربینه سکوهای سنگی تعبیه شدهاند که محل نشستن افراد بود و در زیر این سکوها، محلهایی برای قرار دادن کفشها در نظر گرفته شده بود.
میاندر فضایی واسط و راهرویی پیچدار است که سربینه (فضای نیمهگرم) را به گرمخانه (فضای گرم) متصل میکند. میاندر با طراحی خاص خود، به بدن اجازه میداد تا کمکم با تغییر دما سازگار شود. در این بخش معمولا خدمات جانبی مانند سرویسهای بهداشتی و اتاقهای نظافت شخصی (نورهکشی) نیز قرار داشت.
این فضا که برای شستشو و استحمام طراحی شده، فضایی مربعیشکل با چهار ستون سنگی در میان است که طاقهای ضربی روی آنها قرار گرفتهاند. کف گرمخانه به دلیل سیستم گربهرو همیشه گرم بود و بخار آب فضا را پر میکرد تا منافذ پوست باز شود. دلاکها در این بخش حضور داشتند و خدماتی مانند مشتومال، کیسهکشی و شستشوی سر و بدن را به مشتریان ارائه میدادند.
در ضلع شمالی گرمخانه، خزینهها قرار داشتند. خزینه حوضچههای بزرگی از آب گرم و ولرم بود که افراد برای آبکشی نهایی و غسل کردن وارد آن میشدند. در حمام وکیل، معمولا سه خزینه وجود داشت: خزینه آب گرم، خزینه آب سرد و خزینه آب ولرم. آب این خزینهها توسط دیگهای بزرگ مسی که در زیر آنها قرار داشت و با آتش تون گرم میشد، به دمای مطلوب میرسید.
در دو طرف گرمخانه، دو شاهنشین یا بخش اختصاصی وجود دارد که از سایر قسمتها متمایز است. این بخشها که شاهنشین یا حاکمنشین نامیده میشدند، مخصوص استفاده بزرگان و اشراف بود.
یکی از زیباترین عناصر بصری در حمام وکیل شیراز، حوض سنگی هشتضلعی است که در مرکز سربینه قرار دارد. این حوض نهتنها به تلطیف هوا و زیبایی فضا کمک میکرد، بلکه در گذشته دارای فوارهای بود که صدای آب را در فضای گنبدی حمام منعکس میکرد و آرامشی وصفناپذیر به وجود میآورد.
حمام وکیل اکنون به عنوان موزه مردم شناسی گرمابه وکیل شناخته میشود. سازمان میراث فرهنگی مجسمههای مومی بسیار طبیعی را در بخشهای مختلف حمام قرار داده است تا بازدیدکنندگان بتوانند تصویری زنده از گذشته داشته باشند. این مجسمهها صحنههایی از استحمام، مشتومال، حجامت، حنابندان، کشیدن قلیان در سربینه و حتی گفتگوهای روزمره مردم و بزرگان زندیه را بازسازی کردهاند.
این موزه یکی از بهترین مکانها برای عکاسی هنری و آشنایی با فرهنگ عامه مردم شیراز است و اطلاعات بصری ارزشمندی را در اختیار گردشگران قرار میدهد. اگر ساکن استانهای شمالی هستید میتوانید با خرید بلیط هواپیما رشت شیراز خودتان را به این جاذبه برسانید.
موزه حمام وکیل
امیدواریم این راهنما توانسته باشد اشتیاق شما را برای دیدن این اثر جاودانه دوچندان کند. اگر قصد دارید به شهر شعر، ادب و تاریخ سفر کنید و در هوای دلپذیر شیراز نفس بکشید، همین حالا برنامهریزی سفر خود را آغاز کنید. برای تجربه سفری بیدغدغه و خاطرهانگیز، همین حالا قیمتهای بلیط هواپیما شیراز تهران را در وبسایت تریپ به نشانی www.trip.ir بررسی کرده و راهی شهر بهارنارنج شوید.
اگر مالک خودرو باشید، احتمالا این موقعیت را تجربه کردهاید: زمان تمدید بیمه شخص ثالث نزدیک شده اما هزینه یکجای آن چندان هم کم نیست. از طرف دیگر، نداشتن بیمه شخص ثالث هم اصلا گزینه منطقی نیست؛ زیرا هم از نظر قانونی مشکلساز میشود و هم در صورت وقوع حادثه میتواند هزینههای سنگینی به همراه داشته باشد.
بازار سهام در معاملات امروز سهشنبه ۱۹ خرداد ۱۴۰۵ با موجی کمسابقه از تقاضا همراه شد. بهطوری که بیش از ۸۴ درصد نمادهای بازار در صف خرید قرار گرفتند و سرانه خرید حقیقی نیز به بالاترین سطح خود در ۱۲ روز اخیر رسید.
تغییرات قیمت در تتر و بیت کوین همچنان یکی از محورهای اصلی تحلیلگران بازار رمزارزهاست.
دیدگاهتان را بنویسید