سطحی‌نگری معضل بزرگ صنعت گردشگری

به گزارش اقتصادآنلاین، در راستای ارتقاء توانمندی‌های مدیران و فعالان صنعت گردشگری، این سازمان به تازگی اقدام به راه‌اندازی دوره MBA مدیریت گردشگری کرده است. این دوره با عنوان  دوره جامع MBA مدیریت گردشگری با تایید و نظارت سازمان مدیریت صنعتی و وزارت گردشگری با هدف پر کردن خلأهای علمی و عملی در حوزه گردشگری طراحی شده و به‌‌دنبال ایجاد بستری مناسب برای توسعه مهارت‌های رهبری، نوآوری و بهره‌وری در این صنعت است. با توجه به اهمیت بالای صنعت گردشگری و نقش آن در اقتصاد کشور، این اقدام می‌تواند گامی مؤثر در جهت بهبود کیفیت خدمات و افزایش رقابت‌پذیری در این صنعت باشد..

 توانمندسازی مدیران؛ از ضرورت علمی تا اقدام عملی

در ابتدای این نشست، دکتر رضا کریمی مدیر دوره های عالی و آموزش سازمان مدیریت صنعتی درباره ورود علمی به صنعت گردشگری با اشاره به اینکه این صنعت بسیار پرظرفیت و باارزش است اظهار نمود: ارزش بالای صنعت گردشگری و اینکه زحمات زیادی در این بخش کشیده شده، بر کسی پوشیده نیست. اما با وجود تلاش‌های انجام‌شده، هنوز طرفیت زیادی برای انجام کارهای علمی، عملی و جدید در این حوزه وجود دارد. سازمان مدیریت صنعتی این ضعف را دیده و با تمرکز بر آموزش مدیران و فعالان صنعت گردشگری قصد دارد توانمندی‌های لازم را برای ارتقاء کیفیت خدمات و توسعه صنعت گردشگری فراهم کند.

کریمی ادامه داد: تمرکز سازمان مدیریت صنعتی در برگزاری این دوره، آموزش مدیران و فعالان صنعت بوده است. سازمان در بحث آموزش و ارتقای توان مدیران صنایع گوناگون از جمله صنعت ریلی، معدن،  ساختمان و گردشگری و… ورود کرده است.  مدیر دوره های عالی و آموزش سازمان مدیریت صنعتی در پایان توانمندسازی مدیران و ارتقای بیزینس گردشگری را هدف  سازمان از برگزاری  دوره جامع MBA مدیریت گردشگری عنوان کرد و نسبت به نتایج نهایی این برگزاری این دوره اظهار خوشبینی کرد.

سازمان مدیریت صنعتی خانه کسب‌کارهاست

 مهندس مسعود لطفی مدیر عامل سازمان مدیریت صنعتی نیز به تاریخچه این سازمان اشاره کرد و گفت: سازمان مدیریت صنعتی با هدف تربیت مدیرانی برای توسعه صنایع کشور تأسیس شده است.  لطفی همچنین از برگزاری همایش‌های تقویمی در حوزه مدیریت صنعتی خبر داد و ابراز امیدواری کرد که پنجمین همایش مدیریت صنعتی در حوزه گردشگری برگزار شود.

وی به برنامه‌های آموزشی و پژوهشی و همچنین رتبه‌بندی در سازمان مدیریت صنعتی اشاره کرد و افزود: در رتبه‌بندی شرکت‌ها(IMI100) و همچنین تعالی سازمانی که از سوی سازمان مدیریت صنعتی برگزار می‌شود گردشگری نقش کمرنگی داشته که انتظار داریم این صنعت به این بخش‌ها ورود کند. باید بدانیم کجا هستیم، کجا می‌رویم و قرار است در آینده کجا باشیم.

لطفی در پایان با تاکید بر اینکه سازمان مدیریت صنعتی براساس رسالت خود در اختیار تشکل‌ها و کسب و کارهاست، گفت: این سازمان خانه مدیران صنعت است و مدیران صنعت گردشگری نیز برای ارتقای این صنعت می‌توانند از ظرفیت سازمان استفاده کنند.

زمینه‌سازی علمی برای رشد پایدار صنعت گردشگری

در ادامه  دکتر محمدحسین جبل‌عاملی عضو هیات علمی سازمان مدیریت صنعتی به این پرسش پاسخ داد که  چرا سازمان مدیریت صنعتی به سراغ برگزاری دوره MBA مدیریت گردشگری رفته است. جبل‌عاملی افزود: در حال حاضر جایگاه این دوره و نگاه علمی در حوزه گردشگری در کشور خالی بوده که نیاز به توجه بیشتری دارد. به مباحث  فنی حوزه گردشگری  در برخی دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی  پرداخته شده اما در بحث بیزینس گردشگری کمتر کاری انجام شده است.

وی ادامه داد: هدف این است که با برگزاری دوره مدیریت کسب و کار گردشگری تصمیمات استراتژیک را تقویت کنیم،  بهره وری سازمانی را بالا ببریم، به فناوری و نوآوری بپردازیم، به مهارتهای راهبری موثر توجه کنیم،  رقابت‌پذیری ایجاد کنیم و مدیریت انطباق با تغییر و تحولات این صنعت را بیاموزیم.

عضو هیات علمی سازمان افزود: با توجه به پیچیدگی‌های روزافزون صنعت  گردشگری و سهم آن در اقتصاد کشور، ایجاد یک برنامه آموزشی جامع در این صنعت ضروری است.

وی توضیحات مختصری درباره برنامه آموزشی این دوره ارائه داد و در ادامه گفت: این دوره شامل ۳ واحد عمومی، ۱۷ واحد تخصصی، ۶ گرایش، ۲ واحد اختیاری، ۲ واحد پایان‌نامه و ۲ واحد سمینار خواهد بود. همچنین برنامه‌ریزی شده که همکاری‌هایی با مؤسسات و دانشگاه‌های خارجی انجام شود تا دانشجویان بتوانند از تجربیات مراکز آموزشی بین‌المللی بهره‌برداری کنند.

جبل‌عاملی در پایان تاکید کرد: دوره MBA مدیریت گردشگری می‌تواند به‌عنوان یک فرصت مناسب برای توسعه مهارت‌های مدیریتی در صنعت گردشگری عمل کند و با توجه به چالش‌ها و نیازهای موجود زمینه‌ساز رشد پایدار این صنعت در کشور باشد.

 سطحی نگری معضل بزرگ صنعت گردشگری

در ادامه این نشست غلام‌حیدر ابراهیم بای سلامی عضو شورای عالی میراث فرهنگی به نکات مهمی درباره نیاز به تحصیلات علمی و تخصصی در این حوزه اشاره کرد و با بیان اینکه صنعت گردشگری به یک رویکرد و نگاه جدید نیاز دارد، تأکید کرد: در حال حاضر، این صنعت در اولویت نیست و بی‌سوادی مفرط و سطحی‌نگری بلای جان آن شده است. به گفته وی، نداشتن تفکر انتقادی در این حوزه مانع از پیشرفت و توسعه واقعی صنعت گردشگری شده است.

بای سلامی افزود: باید در دوره‌های آموزشی مربوط به گردشگری به آموزش‌های علمی و کاربردی بازگردیم. وی همچنین بر ضرورت شناخت عمیق از شاخص‌های صنعت بودن گردشگری تأکید کرد و گفت: گردشگری یک صنعت است و به‌عنوان یک صنعت، ورودی و خروجی مشخصی دارد.  ظرفیت‌های صنعت گردشگری زیاد است و مهم این است که بتوانیم منابع را به فرصت تبدیل کنیم.  

وی به پتانسیل‌های نهفته در حوزه گردشگری کشور اشاره کرد و گفت: با توجه به عبور یک میلیارد و ۴۰۰ هزار نفر از مرزهای کشورهای گوناگون، دولت‌ها نقش مؤثری  ایفا می‌کنند. عضو شورای عالی میراث فرهنگی صنعت گردشگری همچنین بر اهمیت ایجاد کسب‌وکارهای جدید مبتنی بر نوآوری و فناوری تأکید کرد و گفت: واقعیت این است که اگر دانش‌آموختگان نتوانند بعد از دوره‌های آموزشی، ثروت ایجاد کنند، این آموزش‌ها بی‌فایده خواهد بود. وی همچنین شش مؤلفه کلیدی برای توسعه صنعت گردشگری معرفی کرد که شامل معرفی جاذبه‌ها، حمل‌ونقل، اقامت، خوراک و پذیرایی، بازار خرید و صنایع دستی، و خدمات اختصاصی گردشگری می‌شود. آقای بای‌سلامی در پایان سخنان خود بر ضرورت توجه به فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) در صنعت گردشگری تأکید کرد و گفت: برای پیشرفت در این حوزه باید به آموزش‌های تخصصی توجه کنیم تا بتوانیم با چالش‌های موجود مقابله کنیم. او همچنین ابراز امیدواری کرد که با همکاری دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزشی بتوانیم دوره‌های آموزشی جامع و کاربردی برای فعالان این صنعت برگزار کنیم.

صنعت گردشگری و ظرفیت‌های بی‌شمار

در ادامه سیدمصطفی فاطمی مدیرکل دفتر گردشگری داخلی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی نیز در اظهارات خود به اهمیت نزدیکی مدل‌های گردشگری به بازار تأکید کرد و گفت: یکی از راه‌های برون‌رفت از چالش‌های موجود در صنعت گردشگری، ورود به موضوعات بازارمحور است. او به‌ویژه بر گردشگری خوراک به‌عنوان یک زمینه با ظرفیت بالا اشاره کرد و افزود: این حوزه پتانسیل خوبی دارد و باید مورد توجه جدی قرار گیرد.

مدیرکل دفتر گردشگری داخلی همچنین بر این نکته تأکید کرد که مدیریت مقصد هنوز بازار مشخصی ندارد، در حالی که پرداختن این موضوع برای کشور ضروری است. فاطمی به بررسی‌های انجام‌شده اشاره کرد و اذعان داشت که مفهوم گردشگری در میان تصمیم‌سازان هنوز ناشناخته است.

او پیشنهاد داد به شهرداران و دهیاران آموزش داده شود، چراکه آنها می‌توانند مدیریت مقصد را به‌خوبی اجرایی کنند. اطلاع‌رسانی و آموزش به‌عنوان ابزارهای کلیدی در این زمینه مطرح هستند.

فاطمی در پایان بر ضرورت تعامل سازنده با تصمیم‌سازان و فعالان صنعت گردشگری تأکید کرد و گفت: سازمان مدیریت صنعتی می‌تواند با رویکردی سازنده و هماهنگ، به توسعه این حوزه کمک کند.

وی با توجه به اهمیت روزافزون صنعت گردشگری و نقش آن در توسعه اقتصادی کشور، راه‌اندازی دوره MBA مدیریت گردشگری یک اقدام ضروری است که می‌تواند به ارتقاء کیفیت خدمات و افزایش توانمندی‌های مدیران این حوزه کمک کند. سازمان مدیریت صنعتی  امیدوار است که با اجرای موفق این برنامه آموزشی، شاهد تحولات مثبت و ملموس در صنعت گردشگری ایران باشیم.

آسیب شناسی آموزش گردشگری و تمرکز بر حل چالش های صنعت، ضروروی است

در ادامه این نشست سعید داغستانی معاون دفتر مطالعات، آموزش و برنامه‌ریزی گردشگری وزارت میراث‌فرهنگی اظهار نمود، حدود ۲۰۰ موسسه آموزشی در سراسر کشور بیش از ۴۰ دوره تخصصی را بر اساس مصوبات وزارت میراث‌فرهنگی برگزار می‌کنند. بخش مهمی از موضوعات آموزشی در دل دانشگاه‌ها قرار دارد، اما آموزش‌های عملی باید در موسسات تخصصی نیز ارائه شود.

 داغستانی افزود ضروری است که جایگاه آموزش‌های گردشگری مورد بازنگری قرار گیرد و مشکلات موجود در این حوزه به‌طور جدی بررسی شود. تربیت مدیران حوزه‌هایی مانند گردشگری سلامت، مقاصد گردشگری و گردشگری خوراک، نیازمند محتوای علمی بیشتر است.ذی‌نفعان این حوزه‌ها باید در فرایند تصمیم‌گیری و برنامه‌ریزی مشارکت داده شوند تا راهکارهای موثرتری ارائه شود.

از دیگر چهره های حوزه گردشگری، دکتر محسن امامی رییس جامعه متخصصین گردشگری خوراک، دکتر علیرضا دژبد معاون گردشگری سازمان متخصصین و مدیران ایران، دکتر سیدعلیرضا کاظمی دولابی مشاور یونیدو در توسعه گردشگری ایران، دکتر ابوذر بابارضا مدیر باشگاه غذا و خوراک شناسی یونسکو، دکتر مهنا نیک بین نایب رییس باشگاه گردشگری خلاق یونسکو، دکتر امیراصلان زاده مدیرعامل گروه هتلهای بانک آینده، دکتر حسینی نایب رییس هیات مدیره گروه هتلهای کوثر، دکتر امیری از گروه هتلهای ایرنگردی و جهانگردی، دکتر عبدالعلی زاده معاون گروه هتلهای پارسیان، در این نشست و رونمایی حضور داشتند.