آزمایش HPV: چرا آزمایش دوره ای  ویروس پاپیلومای انسانی ضروری است؟

این روزها سلامت جنسی خواب‌و‌خوراک را از همه گرفته و دغدغه ابتلا به HPV یک ترس فراگیر در سراسر جامعه است. فراوانی این ویروس اگر بیشتر از سرماخوردگی و آنفولانزا نباشد، کمتر نیست. سویه‌های پرخطر این ویروس سلامت جسمانی را تا مرز سرطان پیش می‌برند و سویه‌های کم‌خطرش بر روابط عاشقانه تأثیر می‌گذارند. انجام دوره‌ای تست HPV یکی از عاقلانه‌ترین اقدامات امنیتی برای آگاهی به‌موقع از ابتلا به این ویروس است. در این راهنما از اهمیت این تست برایتان می‌گوییم.

HPV چیست؟ 

ویروس پاپیلومای انسانی (Human Papillomavirus) به‌اختصار HPV یک عفونت مقاربتی جدی، مسری و بسیار رایج است که با ارتباط و تماس جنسی یا تماس پوست با محل زخم منتقل می‌شود. این ویروس بیش از ۱۰۰ سویه دارد! سویه‌های کم‌خطر این ویروس باعث زگیل تناسلی می‌شوند و سویه‌های پرخطر با تغییر سلول‌های دهانه رحم، زمینه‌ساز سرطان دهانه رحم هستند! 

تست HPV چیست؟

از بین ۱۰۰ سویه ویروس HPV فقط ۳۰ نوع آن روی اندام تناسلی تأثیر می‌گذارند: بعضی در قالب زگیل تناسلی و بعضی دیگر در قالب سرطان دهانه رحم. تست HPV فقط برای تأیید یا رد سویه‌های عامل سرطان کاربرد دارد. این آزمایش معمولا در کنار تست پاپ‌اسمیر تجویز می‌شود تا پزشک هم‌زمان تغییرات غیرطبیعی سلول‌های دهانه رحم را (پیش‌از سرطانی‌شدن) رصد کند.

هیچ راهی برای بیرون‌کردن این ویروس از بدن نیست. گاه سیستم ایمنی به‌تدریج آن را ضعیف و ضعیف‌تر می‌کند و از بین می‌برد؛ گاه بی‌هیچ علامتی سال‌ها در بدن می‌ماند و آسیب‌های جدی‌تری وارد می‌کند. 

تست HPV با آزمایش در منزل امکان‌پذیر نیست و فقط در ارزیابی نمونه‌‌های سلولی یا بافتی مشخص می‌شود. اگر مشکوک به ویروس هستید، برای تجویز تست‌های ضروری به‌صورت آنلاین با متخصصان دکترساینا صحبت کنید.

کاربرد تست HPV: چه کسانی انجام دهند؟

این تست را باید انجام دهید، اگر:

• نتیجه تست پاپ‌اسمیرتان غیرطبیعی است؛ پس برای رد احتمال ابتلا به HPV باید تست بدهید. نتیجه این تست به پزشک می‌فهماند نیاز به اقدام فوری هست یا خیر.

• مبتلا به سرطان حلق و گلو هستید؛ پس باید تست HPV بدهید تا مطمئن شوید علتش سویه‌های پرخطر ویروس پاپیلومای انسانی نیست.

• اخیرا در معرض تماس جنسی مستقیم و غیرمستقیم بوده‌اید.

• سیستم ایمنی ضعیف دارید یا به بیماری‌های خودایمنی مثل HIV مبتلا هستید.

• برای کنترل سیستم ایمنی دارو مصرف می‌کنید.

• بالای ۳۰ سال دارید؛ در این صورت باید هر ۵ سال یک بار تست HPV بدهید.

• قبلا مبتلا به زگیل تناسلی بودید و حالا اثری از آثار آن نمی‌بینید.

اهمیت تست HPV و تشخیص زودهنگام

بدن‌ سالم اکثر عفونت‌های HPV را در عرض چند سال از بین می‌برد؛ با‌این‌حال پرخطر‌ترین انواع HPV سویه‌هایی هستند که بی‌سروصدا وارد بدن می‌شوند و تا مدت‌ها علامتی ندارند. این سویه‌ها اگر به‌سرعت تشخیص داده نشوند، سرطان دهانه رحم در کمین خواهد بود و اگر سریع‌تر آشکار شوند، تصمیم‌گیری در مورد مراقبت‌های بعدی ساده‌تر و مؤثرتر است. به‌همین‌خاطر، غربالگری دوره‌ای HPV به‌خصوص برای زنان بالای ۳۰ سال اهمیت ویژه‌ای دارد. 

تست HPV آنجا اهمیت می‌یابد که تغییرات پیش‌سرطانی دهانه رحم سال‌ها قبل‌از ابتلا به سرطان رخ می‌دهند و تشخیص به‌موقع آنها، فرصت زیادی برای غربالگری‌های بعدی، تشخیص دقیق و شروع درمان به پزشک می‌دهد. درمان به‌موقع ضایعات پیش‌سرطانی جان زنان را نجات می‌دهد! 

انواع تست HPV: پاپ‌اسمیر و بیوپسی

در برگه جواب آزمایش خون به‌دنبال ویروس پاپیلومای انسانی نگردید؛ پزشک متخصص برای ارزیابی دقیق این ویروس دو تست پاپ‌اسمیر و بیوپسی را تجویز می‌کند. 

۱. تست پاپ‌اسمیر

تست پاپ‌اسمیر پیشنهاد تمام پزشکان برای  تشخیص زودهنگام سرطان دهانه رحم و تغییرات سلولی در این ناحیه است. پزشک در تست پاپ‌اسمیر مقداری از سلول‌های دهانه رحم را برمی‌دارد و برای شناسایی ناهنجاری‌ها، ضایعات پیش‌سرطانی و آثار عفونت HPV، آن را زیر میکروسکوپ ارزیابی می‌کند. بهترین زمان این تست دو هفته بعداز قاعدگی است و نتایجش باید توسط پزشک تفسیر شود.

تست پاپ‌اسمیر در موارد خاص با نتایج کاذب همراه است، از این‌رو پزشک برای تشخیص دقیق‌ ناهنجاری‌ها بیوپسی را تجویز می‌کند.

۲. بیوپسی دهانه رحم

اگر نتایج پاپ‌اسمیر مشکوک و غیرطبیعی باشند، مرحله بعد انجام تست بیوپسی یا نمونه‌برداری از بافت دهانه رحم خواهد بود. این روش تشخیصی کمی تهاجمی‌تر و دردناک است؛ اما امکان بررسی دقیق بافت برای تشخیص سلول‌های غیرطبیعی و پیش‌سرطانی دهانه رحم و سرطان را فراهم می‌کند. 

نگرانی‌های خود درباره نحوه انجام یا نتیجه بیوپسی دهانه رحم را با متخصصان دکترساینا در میان بگذارید.

آمادگی‌های قبل‌از تست HPV: بایدها و نبایدها

تست HPV به‌سرعت انجام می‌شود و مثل انواع آزمایش در منزل آمادگی خاصی نمی‌خواهد. فقط باید:

• لباس راحت و گشادی بپوشید که بتوان به‌راحتی آن را در‌آورد.

• با مشورت پزشک، ۲۴ الی ۴۸ ساعت قبل‌از تست رابطه جنسی واژینال نداشته باشید و از روان‌کننده و دیگر محصولات سلامت جنسی استفاده نکنید.

• قبل‌از تست واژن را با آب یا مایعات دیگر نشویید و از دوش واژینال خودداری کنید.

• تست HPV را دست‌کم ۵ روز و ترجیحا ۲ هفته بعداز قاعدگی انجام دهید.

• قبل‌از تست پزشک را در جریان ترشحات غیرطبیعی واژن بگذارید.

تفسیر نتایج تست HPV

نتیجه تست HPV دو حالت دارد: مثبت (Positive) یا منفی (Negative).

آزمایش HPV مثبت – Positive

آزمایش HPV مثبت ابتلا به سرطان دهانه رحم را تأیید نمی‌کند؛ ولی بیانگر ابتلا به یکی از سویه‌های پرخطر HPV و هشدار ابتلا به سرطان دهانه رحم در آینده است. البته ممکن است این ویروس مدت‌ها در وجودتان زندگی کند و هرگز باعث سرطان نشود. در این مدت، سیستم ایمنی تمام توانش را به‌کار می‌گیرد تا با عفونت مبارزه کند.

آزمایش HPV منفی – Negative

پاسخ منفی این تست یعنی فرد مبتلا به هیچ‌یک از سویه‌های پرخطر ویروس پاپیلومای انسانی نیست یا اینکه در بدترین حالت ممکن، بدن عفونت HPV را تحت‌کنترل دارد. البته جواب منفی تضمین‌گر سلامت شما در آینده نیست! اگر این تست به‌شکل دوره‌ای انجام نشود، شاید در آینده نزدیک با پاسخ  HPV مثبت روبه‌رو شوید.

اهمیت تکرار دوره‌ای تست HPV

اگر نتایج آزمایش HPV منفی شد، قلبا برایتان خوشحالیم، ولی ممکن است نتیجه این تست به‌مرور زمان براثر تماس جنسی با فرد مبتلا به HPV یا ضعف سیستم ایمنی به‌دلیل بیماری‌های خودایمنی تغییر کند!

این موضوع در مورد نتیجه مثبت هم صادق است و احتمال منفی‌شدنش وجود دارد. ممکن است بدنتان مدت‌ها با عفونت HPV بجنگد، در این جنگ پیروز شود و آن را از بین ببرد.

یادتان باشد که تست HPV یک بار برای یک عمر نیست و برای اطمینان از سلامت جنسی باید این غربالگری را به‌شکل دوره‌ای انجام داد. بهترین دوره زمانی برای چکاپ HPV هر ۵ سال یک بار است.

کلام آخر

تست HPV خجالت‌آور نیست، اما مجبور نیستید برای گفت‌و‌گو با پزشک در مورد ضرورت انجام آن، زحمت رفتن تا مطب را به جان بخرید. دکترساینا بستری برای ویزیت آنلاین پیش پای شما گذاشته تا غربالگری منظم و دوره‌ای این ویروس مقاربتی ساده‌تر و بخشی از روتین مراقبت و تندرستی شما باشد.