اگر دندان درد کشیده‌اید، می‌دانید که بی‌توجهی چقدر می‌تواند گران تمام شود .درد ناگهانی دندان، خونریزی لثه هنگام مسواک زدن یا احساس تیر کشیدن هنگام نوشیدن آب سرد، جزو آن دسته از دردهایی هستند که بی‌رحمانه آرامش را از شما می‌گیرند. اگر تاکنون تجربه دندان‌درد شبانه یا التهاب مزمن لثه را داشته‌اید، احتمالاً می‌دانید که پشت این دردها، بی‌توجهی به نشانه‌های اولیه، استفاده از محصولات نامناسب و گاهی حتی مسواک زدن اشتباه پنهان است.

تعریف علمی حساسیت دندان و لثه و علت‌های ایجاد آن

حساسیت دندانی به دردی گفته می‌شود که هنگام تماس دندان‌ها با محرک‌های خاص، مثل غذاها و نوشیدنی‌های گرم و سرد یا اسیدی، ایجاد می‌شود. این درد می‌تواند موقتی یا طولانی مدت باشد و حتی ممکن است یک دندان یا چند دندان را درگیر کند. وقتی مینای محافظ دندان از بین رود یا لایه زیرین آن ( یا همان دنتین ) در معرض قرار گیرد، عصب دندان تحریک شده و درد حساسیتی رخ می‌دهد. از عوامل شایع تحلیل مینای دندان می‌توان به مسواک زدن با فشار زیاد، استفاده از مسواک‌های با برس سخت، دندان‌قروچه شبانه و مصرف مکرر غذاها و نوشیدنی‌های اسیدی مثل نوشابه اشاره کرد.

از مهم‌ترین علل حساسیت لثه می‌توان به مسواک زدن یا نخ دندان کشیدن با خشونت، استفاده از دهانشویه‌های حاوی الکل یا استفاده بیش از حد از دهانشویه و یا وجود پروتزهای دندانی (مانند دندان مصنوعی یا بریس) اشاره کرد که موجب تحریک موقت لثه می‌شوند.

چگونه حساسیت های دندانی و لثه را کاهش دهیم ؟

اگر دندان‌ یا لثه‌تان حساس شده است، این یک هشدار مهم از بدن شماست. با انتخاب درست محصولات مراقبتی مانند خمیردندان ضدحساسیت، دهانشویه بدون الکل و مسواک برقی، می‌توانید از هزینه‌های بالای دندان‌پزشکی و دردهای طاقت‌فرسا جلوگیری کنید. موارد زیر مهم ترین کارهایی است که هنگام ایجاد حساسیت در دهان و دندان باید انجام دهید.

استفاده از خمیردندان ضدحساسیت : مهم ترین عامل برای از بین بردن حساسیت های دندانی استفاده از خمیر دندان درست است! خمیردندان‌های ویژه دندان و لثه حساس، اغلب حاوی ترکیبات فعال مانند پتاسیم نیترات یا فلوراید هستند. پتاسیم نیترات با مسدود کردن سیگنال‌های درد از عصب دندان به مغز، ناراحتی و شدت حساسیت را کاهش می‌دهد. همچنین فلوراید به استحکام مینا و ترمیم آن کمک می‌کند و از تشدید و بیشتر شدن حساسیت جلوگیری می‌کند. تحقیقات نشان می‌دهند پس از چند بار استفاده از این خمیردندان‌ها درد دندان‌های حساس کم می‌شود.

مسواک زدن اصولی و استفاده از مسواک با برس نرم : بسیاری از ما هنگام خرید مسواک دنبال برس های متوسط و نسبتا سخت هستیم. علت این پدیده احساس پاک کنندگی بیشتر مسواک های متوسط و سخت نسبت به مدل های نرم و فوق نرم است! اما دندان‌پزشکان توصیه می‌کنند از مسواک با برس نرم استفاده کنید و حرکات مسواک‌زدن ملایم و دورانی باشد تا مینای دندان و لثه آسیب نبیند.

استفاده درست از نخ دندان به صورت روزانه : تمیز کردن بین دندان‌ها با نخ دندان یا واترفلاس حداقل یکبار در روز موجب حذف پلاک باکتریایی و ذرات غذا می‌شود. این کار نه تنها از ایجاد پوسیدگی که یکی از علل حساسیت است جلوگیری می‌کند، بلکه التهاب لثه‌ها را که عامل مهم حساسیت لثه است کاهش می‌دهد. به همین دلیل انجمن دندان‌پزشکی توصیه می‌کند روزانه نخ دندان کشیده و به صورت منظم به دندان‌پزشک مراجعه شود تا مشکلات دهان پیشگیری یا زودتر درمان گردد.

دهانشویه‌های مناسب : استفاده از دهانشویه حاوی فلوراید یا ترکیبات ضدمیکروب می‌تواند به تقویت مینای دندان و کاهش باکتری‌های مضر کمک کند. برای مثال دهانشویه کلرهگزیدین (بدون الکل) یک ضدعفونی‌کننده قوی است که التهاب لثه را کاهش می‌دهد. همچنین شستشو با محلول کم‌اسید یا فلوراید دار شده (بدون الکل) توصیه می‌شود تا دهان در برابر محرک‌های دردناک مقاوم شود.

تغییر رژیم غذایی : یکی دیگر از عوامل مهم در جلوگیری از حساسیت های دهان، تغییر خوراک و رژیم غذایی است. محدود کردن مصرف نوشیدنی‌ها و غذاهای بسیار اسیدی یا شیرین (مانند نوشابه، مرکبات، آب‌میوه) از سایش مینای دندان جلوگیری می‌کند. پس از مصرف مواد اسیدی، برای کاهش اسیددهی دهان، آب بنوشید یا دهان را با آب خالی شستشو دهید.

مراجعه به دندانپزشک : اگر اقدامات ساده و خانگی کارساز نبود، باید حتما به دندان‌پزشک مراجعه کرد. دندان‌پزشک ممکن است برای نواحی حساس دندان فلوراید درمانی موضعی انجام دهد یا پوشش و سیلانت (چسب یا کاورینگ) روی ریشه دندان قرار دهد تا از تحریک بیشتر جلوگیری شود.

درد های دندان را جدی گرفته و در صورت ادامه داشتن درد و حساسیت حتما به دندان پزشک مراجعه کنید!

کدام محصولات مناسب دندان ها و لثه های حساس اند ؟

خمیر دندان سنسوداین پرونمل ( Sensodyne Pronamel ) : توصیه اول تمامی دندانپزشک های دنیا، محصولات برند سنسوداین است! خمیر دندان سنسوداین پرونمل روزانه ( که به پرونامل سبز نیز معروف است ) به طور اختصاصی برای دندان ها و لثه های حساس ساخته شده است. این خمیردندان حاوی پتاسیم نیترات و فلوراید بوده و به کمک پتاسیم نیترات، سیگنال‌های درد را بلوک کرده و به کمک فلوراید، مینای دندان را تقویت می‌کند.

نخ دندان اورال ( Oral-B ) : برند اورال بی یکی از قدیمی ترین و بزرگترین تولید کننده های محصولات بهداشت دهان در کل دنیاست و نخ دندان اورال بی، جزو پر فروش ترین و محبوب ترین محصولات این برند است. مواد استفاده شده در نخ دندان های اورال بی از بهترین و با کیفیت ترین مواد بوده و هیچ گونه آسیبی به دندان و بافت لثه شما وارد نمی کند. استحکام و مقاومت نخ دندان اورال بی بسیار بالا بوده و به هیج عنوان حین استفاده دچار ریش شدن یا پارگی نمی شود. نخ دندان این برند به صورت کلی دارای 5 مدل پایه ای بوده که تفاوت اصلی آن ها در کاربرد مدل ها و نوع وکس یا موم آن هاست.

مسواک جی یو ام 411 کلاسیک ( GUM 411 Classic ) : استاندارد ترین مسواک دنیا با قدمتی 100 ساله! مسواک جی یو ام 411 کلاسیک، یک مسواک با برس فوق‌العاده نرم و دسته خوش‌دست است که برای بیماران با لثه و دندان حساس طراحی شده است. الیاف نرم آن با حداقل سایش، کارایی خوبی در پاکسازی روزانه دندان‌ها دارد و از تحریک لثه پیشگیری می‌کند.

چرا مراقبت از دندان و لثه حساس اهمیت زیادی دارد؟

درمان نکردن مشکلات دهان و دندان، پیامدهایی فراتر از درد و حساسیت دارد :

• افزایش خطر پوسیدگی‌های عمیق و نیاز به عصب‌کشی
• تحلیل لثه و لق شدن دندان‌ها
• افزایش ریسک بیماری‌های قلبی (با اثبات علمی ارتباط بین بیماری لثه و قلب)
• کاهش کیفیت زندگی و اعتمادبه‌نفس
• هزینه های سنگین درمان در حوزه دندان پزشکی

سوالات متداول درباره دندان‌ها و لثه‌های حساس

آیا استفاده از مسواک برقی برای لثه‌های حساس خطرناک نیست؟

خیر، کاملا برعکس. مسواک برقی‌های هوشمند مانند سری iO یا Pro اورال‌بی دارای سنسور فشار هستند و از آسیب به لثه و دندان هی شما جلوگیری می‌کنند.

بهترین خمیردندان برای کاهش درد دندان حساس چیست؟

تمامی خمیر دندان های برند سنسوداین گزینه مناسبی برای دندان های حساس هستند اما خمیردندان سنسوداین Pronamel یکی از مؤثرترین گزینه‌هاست که توسط دندان‌پزشکان توصیه می‌شود.

زمانی که نخ دندان باعث خونریزی لثه می‌شود، استفاده از آن ضرر دارد؟

اگر به درستی استفاده شود و نخ دندان نرم باشد، نه‌تنها ضرر ندارد بلکه از التهاب لثه جلوگیری می‌کند. خونریزی اولیه به‌مرور کاهش می‌یابد.